ng��i ph� n� �� chi�m
nh�ng trang s�ch c�a nguy�n h�u tr�

L� ra t�p truy�n n�y �� kh�ng mang c�i t�n nh� t�n hi�n c� c�a n�. Nh� v�n Nguy�n H�u Tr� khi t�p trung nh�ng truy�n ng�n �� vi�t ��a cho nh� xu�t b�n kh�ng h� c� � ��nh ch�n m�t t�a trong s� nh�ng t�a truy�n c� m�t trong cu�n s�ch n�y.

[�n Tr�a Nghe K� Chuy�n T�nh l� t�a c�a m�t truy�n ng�n trong nh�ng truy�n ng�n kh�c c�a t�p s�ch]. Th�t ra �ng ch� mu�n ��a ra m�t c�i t�n chung cho to�n t�p truy�n, m�t c�i t�a n�o �� theo �ng c� th� mang theo n� kh�ng kh� c�a to�n t�p s�ch. C�i kh�ng kh� m� ng��i n� l� nh�n v�t ch�nh.. V� to�n t�p l� m�t ti�ng th� d�i c�a nh�ng t�m h�n c� ��n gi�a nh�ng t�m tr�ng b�t an. Nh�ng nh�n v�t n�a c�a �ng, bao gi� c�ng v�y, khi s�p s�a c�t ti�ng n�i l� l�p t�c b� d�p t�t. H� l� nh�ng con ng��i hi�n l�nh, d�u d�ng v� ngoan ngo�n, nh�ng tr�i ��t �� ��t h� v�o nh�ng ho�n c�nh �o le. H� y�u trong th� ��ng v� ch�u ��ng c�i s� ph�n h�m hiu.

Nh�ng ng��i ph� n� nh� th� �� chi�m ��y nh�ng trang s�ch c�a �ng. H� y�u v� �au kh�. H� can ��m v� ch�u thi�t th�i. H� l� c�i c� �� cho nh�ng nh�n v�t nam c�a �ng xu�t hi�n, xu�t hi�n m�t c�ch l�ng l� v� c�ng th� ��ng kh�ng k�m nh�ng nh�n v�t n� c�a �ng.

Ng��i ��n b� trong truy�n �n Tr�a Nghe K� Chuy�n T�nh y�u m�t ng��i ��n �ng �� c� v� n�m c� m�i 18 tu�i. T�nh y�u �� kh�ng th�nh. R�i c� c�ng �i l�y ch�ng nh� bao ng��i kh�c. ��i s�ng gia ��nh c� kh�ng h�nh ph�c v� trong tr�i tim c� lu�n lu�n mang h�nh �nh m�i t�nh ��u. Hai m��i n�m sau, tr�n x� ng��i h� g�p l�i nhau. Ng��i ��n �ng b�o t�nh y�u m� �ng d�nh cho c� trong bao nhi�u n�m nay v�n c�n nguy�n v�n. V� h� th�nh tho�ng g�p nhau. Ng��i ��n �ng trong truy�n l� k� n�i nhi�u. M�i l�n g�p ngu�i y�u �ng k� h�t m�i t�nh n�y ��n m�i t�nh kh�c. Th� nh�ng m�i t�nh m� �ng b�o r�ng v�n c�n nguy�n v�n v�i c� th� �ng kh�ng bao gi� nh�c ��n.

T�ch m�nh ra kh�i c�i "t�i" �� h�a th�n v�o "nh�ng c�i t�i kh�c", nh�ng ho�n c�nh kh�c, nh�ng c�nh ��i kh�c, nh�ng kinh nghi�m kh�c,... th��ng l� m�t b��c k� ti�p, b��c th� hai, trong ngh� thu�t s�ng t�o c�a gu�i c�m b�t. Nh� v�n Nguy�n H�u Tr� t� Th�ng Ng� b��c sang �n Tr�a Nghe K� Chuy�n T�nh, �� l�m m�t chuy�n m�nh trong ��i c�m b�t c�a �ng.

Nh�y sang m�t c�i t�i kh�c ��i h�i s� hi�u bi�t m�i, nh�ng kinh nghi�m m�i, m� m�nh kh�ng c�, ch�a c�. ��i khi ch� l� ���c nghe, ���c k�, ���c ��c v� nh�t l� ph�i qua c�nh c�� c�a tr� t��ng t��ng. C�i kh� n�ng �t c� n�y ��i h�i ng��i c�m b�t ph�i nu�i d��ng nh� m�t th� c�y tr�i trong v��n. N� ph�i ���c ch�m s�c, t��i b�ng s��ng c�a kinh nghi�m ��i s�ng, b�n b�ng th�c ph�m c�a nh�ng cu�c ��i ng��i kh�c. M�t tr� t��ng t��ng ngh�o n�n th��ng l�m m�t t�c ph�m thi�u ch�t s�ng. Nh�ng m�t tr� t��ng t��ng phong ph� xu�t ph�t t� m�t ��u �c hoang ���ng, th��ng ch� vi�t ���c nh�ng chuy�n c� t�ch lo�i C.

Nguy�n H�� Tr� v�i cu�n s�ch th� hai n�y ch�ng t� l� m�t ng��i k� chuy�n ch�n th�t v� ch�n ch�t. Nh�n v�t c�a �ng hi�n l�nh trong nh�ng ho�n c�nh t�m l� �t kh�c m�c. Ng��i ��c th�y m�nh ph�i ��i di�n v�i m�t t�m h�n ��n s� v� gi�n d�, v� trong m�t � ngh�a n�o �� nh��c �i�m n�y c�a ng��i vi�t truy�n tr� th�nh �u �i�m: S�c thuy�t ph�c c�a �ng m�nh h�n.

Trong m�t l� th� ri�ng, Nguy�n H�u Tr� vi�t:" Kh�ng hi�u t�i sao t�i v�n ngh� r�ng nh�ng ng��i ��n b� hi�n ho� l�i l� nh�ng ng��i b�t h�nh ph�i s�ng trong nh�ng ho�n c�nh nghi�t ng� nh�t!" �ng tin t��ng nh� v�y. V� c� th� �� l� l� do khi�n �ng c� � ��nh ch�n cho t�c ph�m th� hai n�y c�a m�nh m�t c�i t�n chung.

D� sao, to�n b� nh�ng truy�n ng�n trong cu�n s�ch n�y c�ng ch� l� nh�ng c�u chuy�n t�nh ���c k� trong m�t bu�i �n tr�a..

Nh�ng nh�ng triuy�n t�nh �ng k� cho ch�ng ta c� ph�i l� nh�ng chuy�n th�t kh�ng? �ng c� mu�n thuy�t ph�c ng��i ��c r�ng c�u chuy/�n n�y �ang x�y ra h�ng ng�y trong cu�c s�ng ch�ng ta kh�ng? Ngh� thu�t c�a ti�u thuy�t ph�i ch�ng l� d�ng l�n nh�ng c�u-chuy�n-kh�ng-c�-th�t-nh�-th�t?

T�i ��t c�u h�i n�y cho t�c gi� Nguy�n H�u Tr� b�i v� trong truy�n ng�n l�y t�n cho t�p truy�n, t�c gi� �� �� cho nh�n v�t n� c�a �ng k� r�ng: "T�i s� ng� m�t gi�c ng�n ho�c s� ��c m�t cu�n ti�u thuy�t �� tr�m m�nh v�o m�t th� gi�i kh�ng c� th�t."

Li�u Nguy�n H�u Tr� c� mu�n m�t ngu�i ��c nh� th� ch�ng?

Nguy�n Xu�n Ho�ng

San Jose, 6 th�ng Mu�i M�t, 1999

Xem th�m truy�n ng�n "B�t c� l�c n�o, b�t c� � ��u" c�a Nguy�n Xu�n Ho�ng.