c th nguyn nam an

hong khi phong


Nm 1977, nh xut bn B Ci n hnh tuyn tp thi ca Vit Nam 1975-1977. c l l tp th u tin ca ngi Vit c in ti hi ngoi, v c l nh xut bn B Ci cng l nh xut bn u tin, do ngi Vit t nn n hnh sch ca ngi Vit, vit bng ting Vit. Bi v vt thng Vit Nam cn hn su trong lng mi con ngi, v ngi t nn cn ang my m gia mun vn ng ng tm sng. Ch c nhng ngi "i trn my" mi ngh ti vic lm th vit vn. Ch c nhng ngi khng thc t mi lun lun quay u v chn c, thng nh mt vng t thin nhin chng nhng khng chiu i con ngi, m chnh con ngi cng ngc i con ngi, qua nhng trn chin tranh ht i ny sang i khc.

Cun sch c t tn l Tuyn Tp Thi Ca Vit Nam 1975-1977, vi s gp mt ca tm nh th gm c: Nguyn Nam An, Cao Tn, Trn Mng T, Thi Thch, Giang Hu Tuyn, Hong Chnh Ngha, Hong Ph Hoan v Hong Khi Phong. Nh xut bn B Ci cho ra i c vn vn ba cun sch, v ri nhng ngi ch trng nh xut bn B Ci thy rng h khng th mi mit i trn my. c th cm chn xung vng t mi, h khng th c va i va ngoi c li, nhn mi pha sau, pha qu nh xa vn dm.

K t ti nay gn hai chc nm. Thi Thch v Hong Ph Hoan hnh nh sau khng cn lm th, v hon ton mt du trong dng vn chng hi ngoi. Giang Hu Tuyn tr thnh mt ng ch bo ca vng Hoa Thnh n. Hong Chnh Ngha lm th di bt hiu khc l L Bi, v ng thi anh vit vn bng bt hiu Hong S Mai. Trn Mng T hin ang sinh sng ti Seattle, vn lm th v vit vn u n. Cao Tn th mi ngi bit, l mt bt hiu khc ca nh vn L Tt iu.

Ring Nguyn Nam An, sau khi nh xut bn B Ci ngng hot ng, anh im hi lng ting trong mt thi gian ngn, k th anh lin tc xut hin trn mt s bo ch. Nhng nm u thp nin 80, c gi ca tp ch Vit Nam Hi Ngoi, c c kh nhiu th Nguyn Nam An.

Qua th ca anh ngi c bit chc c mt iu: Nguyn Nam An l mt ngi lnh Nhy D, ngi lnh ng ngha vi cp bc khim nhng, v vi tui i rt tr. Trong th, ngi ta bit anh i lnh kh mun mng, v nhp trn a ch mt thi gian ngn, khong hn hai nm th thng T nm 75 n ra trn ton th t nc.

Ngi lnh Nhy D rt tr trong anh, cho d c mun xung phong theo lnh cp ch huy, anh cng khng cn c hi no. Bi v thng Ba l lc qun ta ch c li, li mi t b sng Thch Hn cho ti Si Gn. Khi khng cn t li th mun triu con ngi ca min Nam, lnh cng nh dn tri ra bin. Thng Ba nm 1975, n v anh ng ti vng a u ha tuyn. C nc chm trong mt cn c mng. Mi mt ngy qua, nhiu ngi nm xung cng vi mt phn t tri tut ra bin.

Tnh cn c mng ny, ngi lnh Nhy D L Vn Mi, tn trn giy khai sinh ca Nguyn Nam An, thy mnh ngu ng trong vng tuyt ph ca thnh ph Buffalo, tiu bang New York. Cng nh nhiu ngi Vit Nam t nn khc, anh lao u vo vic kim sng ban ngy, ri ban m anh sng mt cuc i khc. Cuc sng ban m tuy l cuc sng o, nhng li hn ln nhng nhng vt thng khng chy mu, khng bao gi lin li trong lng ngi lnh c.

Chnh cuc sng ban m ny, khin cho ngi lnh Nhy D L Vn Mi, bin thnh nh th Nguyn Nam An. Cuc sng hai mt, khin phn xc ca L Vn Mi, ban ngy qun qut m hi trong vng t mi. Khi m v l lc phn hn t qu kh xa xi tr v, lm thnh nh th Nguyn Nam An ray rt, trn tr, u bun v hoi nh vng t c, cng nh nhng ng i xa.

Nguyn Nam An tm v min Nam Cali, ni c ng o ng hng rt sm, t nhng nm cui thp nin 70. Sau nhng bi th u i trong cun sch u tin ca nh xut bn B Ci, anh lm tip mt s th na ng trong tp ch Nhn Vn, k ngi c thy anh mt ht. Nhiu ngi tng rng anh cng nh Thi Thch, Hong Ph Hoan, gh qua vn th chi, v tm c mt li ra, mt exit trong cuc sng y vt cht ni x ngi.

Hn mi nm sau, ngi c li thy long thong hi th ca Nguyn Nam An trn mt vi tp ch nng v vn hc. Th ri t nhin u nm 1996, Nguyn Nam An cho ra i tp th u tay ca ring anh. l tp th: Ti Chim Ng u Cnh Xanh do nh xut bn Nhn Vn n hnh.

Km theo vi tp th mi cn nguyn mi mc nh in, Nguyn Nam An gi cho ti bn tho mt tp th khc s in: Thc, Bun Chi. Anh mun ti vit mt li ta cho tp th th hai ny. Bn thn ti, ti v cng khm phc cc bn no cn lm th c ti nc M ny. Tt nhin th phi l th, trc khi l bt c mt ci g khc.

Bi chnh ti, ti khng cn lm th t sau tp th in chung vi cc bn hu nu tn trn. Ni mt cch khc, hn ba chc nm trc, khi bc vo sinh hot ch ngha, ti khi i l mt nh th, in hai tp th trc nm 1975, nhng sut 21 nm ti nc M ti ch sng tc c vi bi th, in trong cun tuyn tp thi ca ni trn. l nguyn nhn chnh khin ti v cng khm phc, nhng ai hin nay cn lm c th trong vng t mi ny.

Ti khng c nh vit mt bi nhn nh v th ca Nguyn Nam An. iu xin cho cc nh ph bnh vn hc. Ti ch mun nu ln nhng cm ngh, ti bt c trong khi c tp bn tho Nguyn Nam An gi cho ti. Ti c mt ngh rt gin d v th:

Trc khi tr thnh mt nh th, mt nh th Vit Nam, hu nh tt c nhng ngi c nh mng tr thnh thi s u hn mt ln thm nhun Nguyn Du, on Th im, Nguyn Gia Thiu, Cao B Qut, Nguyn Cng Tr, Nguyn Khuyn, Trn T Xng, Tn ... l nhng thi s ng ti thng ngun trn dng thi gian, v cng l dng sng thi ca ca chng ta.

Th nhng khi mt ngi no lm th, ngay t pht u tin h phi chnh l h. Do trn dng sng thi ca, v tri qua nhng thi im gn vi chng ta hn, c nhng tn tui khc xut hin ca Th L, V nh Lin, Trn Huyn Trn, V Hong Chng, inh Hng, Xun Diu, Huy Cn, Nguyn Bnh, Nguyn Nhc Php, Thm Tm, Yn Thao, Hu Loan, Quang Dng, Hong Cm, Phng Qun...

Gn chng ta hn, trn dng thi gian ny l nhng nh th hin ang sng trong hay ngoi Vit Nam, vn tip tc lm th bi p cho dng thi ca ca chng ta c tun chy qua mi thi i.

Chnh v vy ti thy th ca Nguyn Nam An l Nguyn Nam An, khng dnh lu g ti tt c nhng danh tnh ti va nu trn. Cho d trn hnh trnh tr thnh mt nh th, Nguyn Nam An c th chu nh hng ca nhiu thi s trc anh. Song c th tn ti c vi thi gian, mt nh th khng th cho cc nh ph bnh, vit l th ca ng, lm cho ngi c mng tng ti nhng Nguyn Du, nhng on Th im... hay bt c mt tn tui no khc. Bt c nh th no,c nhc nh nh th, ch l mt ci bng lt qua dng thi gian, khng li mt du tch no nh nhng bng chim qua tr trn nn tri ti.

Thi ca khng bao gi l mt thc phm nhai li. ng thi thi ca li cng khng bao gi l nhng k thut, tiu xo ca cch xp t ch ngha trong thi i in ton. D c lm mi thi ca cch no chng na, mt bi th hay c ln, ngi nghe cm nhn c ngay, khng cn bin gii, khng cn l lun. Nhng cu th hay thng i thng t tri tim nh th, n tri tim ngi c, khng cn qua mt trung gian, gi gm no. Ngi c c th bt c ngay lp tc ci hay ca bi th, rung ng ng b vi ngi lm th v rt nhiu khi khng th gii thch ni bi th hay ch no.

Gii thch v sp loi cc thi s, l vic lm ca cc nh l lun v ph bnh vn hc. Phn ngi c, ch cn l mt bi th nh ng c nhng rung cm su thm trong lng. Tt nhin mi nh th c mt k thut din t ring. Cho d k thut cao cch my, cng cn phi c h tr bng mt tri tim y p th.

Tp bn tho ca Nguyn Nam An dy hn 200 trang, c anh chia lm ba phn chnh. Phn u: Thc, Bun Chi l nhng bi th lin quan n cuc sng hin ti ca anh, chim khong trm trang. Nhng bi th trong phn ny hu nh l nhng bi th mi nht ca Nguyn Nam An, sng tc trong thp nin 90. Hai phn sau Qu Nh v Lu Lc chim hn trm trang cn li. Nhng bi th trong hai phn ny l nhng rung ng ca Nguyn Nam An, cn st li t trn chin c ni qu nh. Nhiu bi th c anh vit vo nhng nm 74, 75, v nhng nm u thp nin 80. Ti cng l mt ngi lnh c, nn v vy m nhng bi th trong phn u, khng to c nhng rung ng mnh lit nh nhng bi th trong hai phn cn li.

V th th, Nguyn Nam An khng chuyn bit bt c mt th th no. Anh lm th bn ch, nm ch, by ch, tm ch, lc bt v t do. D c vit bng mt th loi no, ngi ta cng bt gp tm lng trn trng, thit tha ca Nguyn Nam An dnh cho thi ca. Tt nhin khng phi bi th no ca anh cng hay. Mt i th ch cn vi bi tht hay qu . Chng ta tng c tiu s ca nhiu nh nho, li hng chc cun th, v khng mt ai bit n mt bi th no ca nhng v .

Nhng bi th hay nht trong tp bn tho Nguyn Nam An a cho ti, l nhng bi th anh vit v thi khong c bit nht trong i sng anh. Nguyn Nam An nhp ng vo u nm 1973, khi mi trn mi tm tui. Anh ri khi gh trng Trung Hc Phan Chu Trinh, Nng, bc vo mt ngi trng mi: Ngi trng chin tranh. Th ri gt chn anh tan hoang trong sn trng mi ny, bi v kch thc ca ngi trng ny l nhng trn chin cht cng trong chin tranh Vit Nam.

Trong th ca Nguyn Nam An, ngi ta bt gp nhng tic thng dnh cho hng cy kin kin ngoi cng trng c. Cng ngi trng Phan Chu Trinh, trc Nguyn Nam An sn xut cc tn tui Nguyn B Trc, Phan Nht Nam, Nguyn V, Bi Ngc T, v ng thi vi Nguyn Nam An l Thng Qun,Trung Hu, v sau l ng Hin. Trong th ca anh, ngi ta bt gp li k thc n em di, cho mt ngi bn thn cha phi i lnh. Trong th ca anh, c nhng st xa khi ngh ti m ang phi p i ln hi cng cc em ni qu nh, c hnh nh ca nhng c thiu n vi vt o di trng tinh khit. V trn ht, trong th anh ni ti nhng ngi bn, cng sng cht ni trn tin, trong nhng cng s phng th. Nhng vng t qua trong nhng cuc hnh qun. Nhng ngi thiu n thanh tn. Nguyn Nam An cng vit v nhng thnh ph c, nhng a danh xa, nhng ni anh du giy trn ca anh vng li.

Hai mi nm trc, trong lc cng hin din trong cun Tuyn tp thi ca Vit Nam 1975-1977, ti cha c dp gp g Nguyn Nam An. Thi gian sau khi nh xut bn B Ci thi khng cn hot ng, chng ti xit tay nhau ln u. Th ri i sng cun chng ti mi ngi v mt ng. c lc ti tng chng Nguyn Nam An v ti l nhng ci bng, v chng ti tnh c bt gp ln nhau trn ng i.

Thnh thong ngh v Nguyn Nam An, ti lun tic cho thi gian lnh ca Nguyn Nam An qu t. Phi chi anh c chng nm, mi nm qun ng, c l nhng bi th anh em tng cho i chc l phi nhiu hn gp bi.

Mi cho ti khi Nguyn Nam Anh tng cho thi tp u tay ca ring anh, cng tp bn tho cho mt tp th khc, ti bit rng nhng iu ti ngh v Nguyn Nam An l mt iu lm ln. Tuy i lnh ca ngi lnh Nhy D L Vn Mi ch ko di hn hai nm. Song l thi khong cc k l lng, k d, au n,hoan lc...

l qung thi gian khin cho Nguyn Nam An ray rt nht, kh au nht v au lng thay cng sung sng nht. l qung i li nhng vt su thm thm trong tm hn Nguyn Nam An. Chnh v th m trong i lm th ca Nguyn Nam An, nhng bi th vit v giai on ny, l nhng bi th hay nht. Ti khng c nh so snh Nguyn Nam An vi bt k mt nh th no trc anh. Nguyn Nam An l Nguyn Nam An, v nhng bi th trong giai on lnh ngn ngi ny, nhng ngh v chin tranh, v s sng v ci cht l nhng bi th c cht xc tc mnh, trong tm hn nhng ngi c mt thi lnh nh Nguyn Nam An. Nhng bi th ny khi li trong lng nhng ngi lnh c ni ngm ngi, thao thc ca c mt thi khong en ti nht, trong i nhng ngi lnh khng may tht trn.

Cho d hin nay anh c l k s, nh cao ca rng, vn khng th no kch thch nh th cho bng nhng tm poncho, dng khim nhng cao hn m c may. anh ch m di d chin, v tp lu vi th khng che gi ni, ma rng. Cho d hin nay anh c li xe t tin ti u chng na, khng mt chic xe no lm anh qun c nhng chic xe nh binh, lng ln trn ng chuyn qun. Cho d cc trng i hc y p ti u chng na, cng khng th lm anh qun c nhng hng cy kin kin, ni trng c Phan Chu Trinh. Cho d anh ang Irvine, mt trong nhng thnh ph p , tn k ca nc M giu c, th Irvine vn khng th no lm anh quen thuc cho bng qu anh Nng. Bi v Irvine, Santa Ana, San Jose, Singapore khng bao gi in du trong anh m nt cho bng Si Gn, Ty Loan, Ha Ninh, Nam ( Qung Nam ), Xun Lc, Phc Tuy hay nhng thn lng heo ht n bom, nhng a danh anh n ra mt cht m hi, mt cht mu v nc mt st thng ng i c trong trn chin.

Sau nhiu nm vng mt trong dng vn chng hi ngoi, anh cho xut bn mt nm lin hai tp th. Th l th, khng phi l mt ci g khc th, khng h km theo mt vi khu hiu, khng ngm cha mt cht kiu cng, hm hnh, khng vay mn nhng ho quang gi ca nhng ngi lnh tht. Ngi lnh Nhy D L Vn Mi, quay tr li hng ng ch thc ca anh. Ngoi nhng cng vic phi c cho cuc sng i thng, ch ca nh th l thi ca.

Ti mong rng ngi lnh Nhy D L Vn Mi, thuc i i 92, Tiu on 9 S T Nhy D nm xa, hay nh th Nguyn Nam An hin nay s li vi n v c nhng m mi cho ti mn i. Ti tin tng rng sau tp th Thc, Bun Chi ny, nh th Nguyn Nam An s cn cho ngi c nhiu tp th khc.

 

Hong Khi Phong


Trn k sch Nhn Vn, bn c th c thm tp truyn ngn Th khng ngi nhn ca Hong Khi Phong