ti sao lm th lc ny?

nguyn xun hong

Ti sao lm th? Ti sao lm th lc ny? Ti sao anh lm th khng lm g khc?..."  l mt bi vit ngn ca Thanh Tm Tuyn vit nm 1966. Bi vit ngn khng ti 500 ch. Nhng l mt bi vit y nhng cu hi. V kt thc bi vit ny ng  lp li cu hi t ra t u: "Ti sao lm th? Ti sao lm th lc ny? Ti sao anh lm th khng lm g khc?

Ti cng mun hi Nguyn Nam An mt cu nh th, khi anh a cho ti tp bn tho "Bin Thu Ch Ai". Ti ngh l anh s khng c cu tr li. Nhiu ngi lm th chc cng s khng thy cu tr li. V nu phi c mt cu tr li, c l ngi lm th s lm mt bi th khc.

Nguyn Nam An  lm th. V y khng phi l tp th u tay ca anh.

Bin Thu Ch Ai l tp th ba ca anh.

Ti thy g qua nhng trang bn tho th Nguyn Nam An? Mt qu hng qu kh  nh: Xun Lc, Phc Tuy,  Nng, Qu Sn, Phc Tuyn, Sui , Tin Phc, C May, Nam , Si Gn,... v nhng a danh hin ti ang sng: Bolsa, Santa Barbara, San Jose.

Nhng th anh khng ch c nhng thnh ph, nhng i ni, sng ngi, th anh mang theo nhng con ngi. B ch Phc Tuy, c em Si Gn, ngi bn ng i  cht,... nhng nhn vt khng tn. Nhn vt trong th anh cn l nhng con ngi c th l Huyn Trn, ng Nhc, Hi Yn, T  Thnh, Tng Nng Tin, b Giang San, Gio Linh-Mai Loan, So-Nam, "Hong Dung Nh" ... l Ly Hng l M Nng l Rng Khnh, l "em-bc-k-sinh-trong-nam chiu p xe mini ch gi"...

C ngi ni i sng cng kh au, ngh thut cng hoan lc, th Nguyn Nam An khng bun v ngi ta c th c c ni au ni anh gia nhng cu lc bt, nhng vn t do, nhng trc trc ca ngn ng...

Phi chng Nguyn Nam An lm th l  bay v mt qu kh  vnh vin b chn vi v  vt qua mt hin ti y khc nghit [?] m anh bit rng i khi n c th chn vi anh?

V mt trong nhng bi th mi vit ca Nguyn Nam An ly mc t nm 2000 ngi ta  thy bt u vng bng qu kh. Liu nim lc quan trong th anh c phi l du hiu ca mt nim au?

Ti mun kt thc bi vit ngn ny cho tp th ca Nguyn Nam An bng cu chuyn  ta ca Cao B Qut. Cch y gn 150 nm, khi "Cao B Qut ang thu xp hnh trang ri b x Thn Kinh  tr v Sn Ty nhn chc gio th, Tng Thin Vng gi ng tp th, nh vit ta. Cao Chu Thn vit: 'Ph, thi chi, nan ngn d' i ci chuyn th, ni tht l kh vy." *

Ti khng phi l k ngng cung t so mnh vi Cao B Qut - ng nhin ri, v tt nhin Nguyn Nam An cng chng phi l Tng Thin Vng. Chng qua l mun mn cu "ph, thi chi, nan ngn d" ca Cao B Qut  bin h cho li  ta ca ti dnh cho tp th ny. Ci chuyn th ni tht l kh.

Ti ch l ngi ngoi o, ni lo ni lu m chi vi ngi th Nguyn Nam An m thi.

Nguyn Xun Hong

(trch Bin thu ch ai)

*  Qu Ton, Tm Th Trong Ting Ni, nh xut bn Thanh Vn 1992.