chương 3 và 4

 

"Bạn không có lựa chọn nào khác đâu Nino ạ ! Bạn phải rời khỏi đảo. Cuộc đánh tháo cứu bạn vừa rồi làm cho quân đội mất mặt, lúng túng và vô cùng tức giận. Chuyện chúng ta làm vừa rồi cứ giống như là một tên bạc hãnh đã chiếm đoạt trinh tiết của người con gái rồi không chịu ở lại làm đám cưới với người ta. Sinh hoạt ở đây sẽ không bao giờ yên cho đến khi nào họ bắt được bạn. Một ngày nào đó khi họ bắt đầu truy nã, họ sẽ tìm ra bạn và họ sẽ giết bạn. Họ sẽ khoác cho bạn một tội danh nào đó và bạn sẽ bị bắn chết vì kháng cự lệnh bắt giam. Hãy tin đi ! Tôi biết mà. Người anh ruột của tôi phục vụ trong quân đội." Cha Ignazio Serravalle ngồi nói chuyện với Nino trong thư phòng của ông ở tu viện Quisquina. Ông châm thêm rượu vang vào ly mọi người . "Tôi nghĩ là bạn nên đi sang Hoa Kỳ."

Mấy cây đèn nến trên bàn giấy và trên bệ lò sưởi trong phòng của vị giám mục cháy leo lét, sáp chảy đọng lại đầy trên những giá đèn cầy. Ánh nến lung linh giao động trên tấm thảm thêu làm cảnh vật đượm thêm màu tối. Tiếng dế tắc mái isk-isk luồn qua cửa sổ vẳng đến tai mọi người.

Trong thư phòng chỉ có mấy người : Nino, bây giờ không còn bị xích nữa; Cha Luigi Garofali, thư ký riêng của đức Giám mục; Ruggiero Priola từ Palermo đến; Bastiano và vợ là Smerada, em họ của Nino.

Nino đánh nhịp ngón tay lên môi đoạn quay sang Bastiano. "Chú nghĩ sao ?"

Bastiano không say nhưng vẻ mặt trông rất mỏi mòn. "Mọi người không ai ở yên được; ít ra là trong một thời gian. Chuyện đụng độ lớn cỡ này trước giờ chưa từng xảy ra. Mình giết mười một người lính và làm bị thương ba mươi ba người khác. Món nợ máu này so ra rất nặng. Họ chờ bổ sung xong là sẽ lại đến nữa. Không những anh phải đi, Nino, mà họ - chánh quyền - phải biết chắc là anh đã ra đi." Ông cầm cốc rượu lên và nốc cạn một hơi hết sạch.

"Còn nữa," Cha Serravalle nhỏ giọng như thì thầm nhưng vội ngưng khi Bastiano lừ mắt nhìn sang. Cha biết điều mà Cha sắp sửa đề cập tới là một chuyện khó mở lời và cha không thích là người bắt đầu.

Nino quay sang người em họ. "Smeralda ?"

"Nino," cô thở ra, "mình là bà con với nhau. Em không muốn nhìn thấy anh bị chết. Em không muốn Annunziata thành đứa trẻ mồ côi. Em nhận thấy việc bắt giữ vị linh mục người Anh hồi đó là một lỗi lầm. Chẳng thà em nuôi nấng Annunziata mà anh còn sống hơn là chăm sóc nó mà anh không còn. Một thời gian rồi con bé cũng sẽ sang Hoa Kỳ đoàn tụ với anh."

Trong phòng im lặng.

Nino chồm người về phía trước cầm lấy chai rượu vang của vị Giám mục. Hắn nốc một ngụm lớn. Rượu thổ sản chua gắt làm hắn phải nhăn mặt khi nuốt xuống cuống họng.

"Nước Mỹ rất lớn," hắn nói. "Tôi sẽ đi đến chỗ nào ?"

Vị Giám mục ngó sang Ruggiero Priola. Priola là một người to con, hói đầu và ăn mặc bảnh bao hơn cả. "Chúng ta có liên hệ gia đình," hắn nói với Nino. "Bà nội anh và bà nội tôi là hai chị em ruột. Trong quá khứ anh đã vài lần giúp đỡ tụi tôi, đặc biệt khi công việc làm ăn của họ nhà Priolas bị cánh nhà Orestanos đe dọa. Bây giờ đến phiên gia đình tôi trả lại món nợ đã thiếu anh. Rất hân hạnh có được cơ hội này. Như anh biết, đoàn tàu của họ nhà Priolas chúng tôi thường xuyên dương buồm đi lại trên lộ trình Naples, Palermo và New Orleans. Sáu ngày nữa chiếc Syracusa sẽ lên đường."

"Sáu ngày ! Sớm quá vậy ?" Nino có vẻ mất bình tĩnh.

Vị Giám mục nói. "Nino, tin nghe được ngày hôm nay cho biết chính quyền Rome vừa treo giải thưởng hai mươi lăm ngàn đồng lire cho cái đầu của bạn. Với số tiền đó, không ít kẻ sẽ mạo hiểm để lãnh thưởng. Không phải ai ở đảo Sicily cũng thương anh như đám chúng tôi đâu."

Nụ cười làm gương mặt Nino sáng hẳn lên. "Không ai ra đi tay trắng cả, phải vậy không ?" Hắn chặc lưỡi. "Nhưng mà trong sáu ngày ..." Đoạn hắn quay sang Bastiano. "Chú sẽ lãnh vai ông Trùm thay tôi. Tôi chọn Gino Alcamo làm cố vấn consigliere cho chú. Liệu kham nổi không ?"

Bastiano gật đầu. "Cám ơn anh."

"Nino," Smerada nói. "Tụi em sẽ nhớ anh ... và anh cũng sẽ nhớ tụi em, hy vọng là vậy. Nhưng ... chúng em - Bastiano và em nghĩ rằng anh không nên đi một mình."

"Cái gì ? Dẫn theo người khác nữa sao ? Ai ?"

 

Smerada đã mở đầu, Bastiano cảm thấy dễ dàng nối tiếp. "Anh nên mang Silvio theo."

 

"Nó chỉ là một thằng nhỏ ! Mezzo maturo. ?Mới trưởng thành lưng chừng?. Mang nó theo rắc rối nhiều hơn có lợi."

"Nino," Bastiano nói, giọng nhẹ nhàng nhưng quyết liệt, "anh chưa nghĩ về vấn đề này kỹ như chúng tôi. Trước tiên, anh có bạn đồng hành. Thứ đến, ít đi một người là bớt được một miệng ăn."

Nino muốn chen vào nói nhưng Bastiano đưa tay chận lại. "Không, anh phải nghe tôi nói một lần. Anh biết rằng thằng nhỏ có nhiều tài. Chính anh đích thân dạy nó mà ! Nó giống y như bố nó. Tôi vẫn thường nghe anh ca tụng nó can đảm, có trí thông minh và thuộc dòng máu của dân giang hồ chính tông. Nó đã cứu mạng anh. Nếu nó nằm trên giường bữa đó thì đám anh em tụi mình đã vào tù cả lũ, không ai đến đây báo tin cho Giám mục và phụ Ngài trong kế hoạch giải cứu chúng ta."

"Đồng ý ! Tôi đồng ý. Nhưng mà- "

 

"Có bao giờ anh tự hỏi tại sao Silvio không ở trên giường của nó buổi tối hôm đó không ?"

Khi Nino lắc đầu, Smeralda nhảy vào cuộc. "Nó ở một chỗ với Annunziata. Hai đứa ở cả đêm trên chỗ ngôi đền cũ gần Catera."

Cặp mắt Nino mở rộng và bàn tay siết chặc chai rượu . "Nó gan lỳ hơn chỗ tôi tưởng... Tôi sẽ đánh gẫy -"

"Không có chuyện gì xảy ra cả." Smeralda chận ngang.

 

"Nhưng mà chuyện có thể xảy ra," Bastiano nói nhỏ nhẹ. "Chuyện có thể xảy ra nếu như anh không có mặt ở đây ... Nào ai biết được ?"

"Nino. Liên hệ tình cảm của hai đứa nó là chuyện trái với đạo lý." Smeralda nói. "Chúng nó là anh em họ. Cùng đái chung một cái bô. Chuyện này vô cùng nguy hiểm, nhất là hoàn cảnh hiện tại bắt chúng ta phải sống chung với nhau và xa cách người đời. Anh cần có người bầu bạn. Chúng nó phải được tách riêng ra. Đó là giải pháp đúng nhất !"

Bây giờ đến phiên vị Giám mục lên tiếng. "Nó có nhiều năng khiếu và nó là một đứa trẻ mồ côi. Nino. Nó vừa chấm mười tám tuổi tuần rồi. Nó đã sẵn sàng. Khi tới đất Mỹ nó sẽ không còn là một đứa bé nữa."

Nino nhìn mặt hết người này sang người khác. "Có một cách giải quyết khác. Tôi mang Annunziata theo."

"Dĩ nhiên là được rồi," Smeralda nói. "nhưng rồi ai sẽ coi sóc nó khi anh tới đất Mỹ ? Và khi anh ra ngoài tìm công ăn việc làm thì con nhỏ cũng lại ở trong tình cảnh nguy hiểm chẳng khác gì ở đây. Có khi nguy hiểm hơn là khác. Anh cần tìm một chỗ để ở, có thể anh sẽ gặp một người đàn bà khác và có thể anh sẽ đua đòi trụy lạc như tất cả đàn ông ở Mỹ vẫn làm. Phải thực tế một chút. Nino - đừng biện bác nữa. Chúng ta là anh em bà con mà. Mang Silvio theo và chừng một năm sau tìm cách đón Annunziata sang. Đến lúc đó chắc anh đã vững, có nhà cửa, trở nên giàu có không chừng. Silvio và Annunziata sẽ quên nhau. Em là em họ của anh, Nino. Em biết anh nghĩ gì. Đừng nên đem Annunziata theo, nhất là chân ướt chân ráo trong những tháng đầu tiên. Hãy mang Silvio theo."

Lại một khoảnh khắc im lặng đè nặng căn phòng. Nino thỉnh thoãng lại nốc rượu vang ừng ực. Hơi thở hắn trở nên nặng nề.

Rượu cạn chai, hắn đứng dậy chúc chai rượu xuống đất và cầm cổ chai như một cái dùi cui chỉ về phía cô em họ và rồi Bastiano. "Được," giọng nói hắn vỡ ra đầy vẻ xúc động. "Tôi chịu mang Sylvano theo với một điều kiện."

Mấy người có mặt trong phòng nhìn hắn.

 

Nino chậm rãi nói. "Nó phải chứng minh nó có bản lãnh."

 

Không một ai lên tiếng.

"Mình có nội phản. Khi mà tôi còn bị trói trong tù xa, tôi có nghe viên đại úy nói chuyện. Hắn giải thích với ai đó về hệ thống báo động của chúng ta. Làm sao hắn có thể biết được chuyện này ? Tên đại úy không đi vào chi tiết nhưng hắn nói trong lữ đoàn có một người lính quê ở Borgo Regalmici, tên này đã làm trung gian móc nối và đã đóng góp được công lớn trong vụ bắt bớ chúng ta."

Cặp mắt Nino đảo quanh. "Người nào ở Borgo Regalmici biết rõ về chúng ta và cả gan dám ghen ghét, phản bội lại ta ? Ai là con chim hoàng yến có tiếng hót quá cao vậy ?" Hắn nhìn mặt từng người. "Để tôi nói cho quý vị nghe. Đó là Gaetano, thằng con trai của Luca Mancuso. Nó làm cho con gái của Maria Camastra có bầu mà không chịu cưới con nhỏ. Tôi đã nói chuyện phải quấy với Luca và rốt cuộc hôn lễ sẽ được cử hành tháng tới. Luca là người biết chuyện nhưng chắc Gaetano nghĩ rằng nếu tôi bị loại ra ngoài vòng thì nó sẽ không còn phải cưới con gái nhà Camastras nữa."

Nino ngưng lời.

Đầu tiên mọi người không ai nói gì nhưng rồi Bastiano gật gù. "Và anh muốn - ?"

"Bastiano ! Tôi muốn thằng Gaetano Mancuso phải bị đền tội. Và tôi muốn Sylvano đích thân ra tay thi hành bản án tử hình."

■

Quảng trường chính của nhà thờ Santo Stephano lớn hơn quảng trường ở Bivona. Nhà thờ lớn và trang hoàng lộng lẫy hơn. Nơi đây có hai quán cà phê và một nhà băng. Bữa nay Chủ Nhật nên nhà băng đóng cửa. Buổi chiều nắng phủ đầy quảng trường, nắng hun đốt bực thềm đá trước cửa nhà thờ làm nóng những bước chân đi.

Silvio tìm được chỗ tránh nắng dưới một cái calle, "chái hiên nhỏ" phía trước quãng trường; từ chỗ này nó có thể quan sát cửa nhà thờ mà không bị ai để ý tới. Nó không đi một mình - có ba người khác đi cùng với nó. Họ lớn tuổi hơn và nhiều kinh nghiệm hơn. Họ đã từng trải qua thử thách mà nó sắp sửa phải làm ngày hôm nay. Nếu nó làm không xong - Thượng Đế cấm ngặt điều này ! - thì họ sẽ tiếp tay; bằng mọi giá, công tác phải được hoàn thành.

Silvio rất căng thẳng. Bất thình lình biến cố xảy tới dập dồn trong những ngày vừa qua làm cho nó không còn thì giờ suy nghĩ nữa. Nó vừa ngạc nhiên vừa không ngạc nhiên khi bị chỉ định làm công tác này. Nó đã sớm biết rằng từ cái bữa sáng sớm trong guardino segreto, "ngôi vườn bí mật" của hai đứa, khi nó nói với Annunziata rằng trong bọn có người phản bội thì nó cũng biết là Nino sẽ trả thù. Đây là cách công lý được thi hành ở Sicily : Ơn đền oán trả. Tự sâu tít trong tâm khảm, Silvio cũng biết rằng sớm muộn gì nó rồi cũng phải làm chuyện mà nó sắp làm bữa hôm nay. Đây là chuyện không thể tránh được vì nó đã được sinh ra để đi vào cái nghiệp chém giết này.

Bây giờ Silvio bắt đầu xử dụng đầu óc phân tích những chuyện khác nhau sắp xảy ra. Cùng lúc ra lệnh cho Silvio thanh toán Gaetano Mancuso, Nino cũng cho biết là nó sẽ cùng đi chung với Nino qua Mỹ. Tin này thoạt tiên làm nó sửng sốt và sau đó là chán chường nhưng mà nó cũng không thể nào bác bỏ được lập luận của Nino rằng một khi hung thủ giết chết Gaetano cũng đào thoát thì tất cả anh em trong băng sẽ tránh được những cuộc tấn công phục hận của quân đội. Nhưng quan trọng nhất là chuyện Nino muốn Silvio rời khỏi đảo Sicily. Có gì đâu khó hiểu ? Rõ ràng là ông Vua Hầm Đá đã khám phá ra rằng đứa con gái yêu và Silvio đã ... thân thiết nhau vượt quá cái mức liên hệ giữa hai anh em họ.

Thanh toán kẻ phản bội là nguyên tắc thi hành công lý theo luật im lặng omertà, ai hở môi lậu sự, kẻ đó phải chết - không tiết lộ, không tố cáo - của dân Mafia trên đảo Sicily. Gaetano Mancuso đã vi phạm luật này thì hắn sẽ bị xử tử hình. Mọi người mặc nhiên chấp nhận điều này.

Theo truyền thống của Sicily, thể thức thi hành luật omerta?là công tác khó khăn hàng đầu vì việc thanh toán kẻ phản bội phải xảy ra trước mắt công chúng để nhằm mục đích răn đe nữa cho nên nhiệm vụ giết người lại trở nên rất hóc búa.

Bóng người lố nhố khi cánh cửa nhà thờ vừa mở bật ra. Lễ mới vừa tan.

"Bọn nó đây rồi," một người đứng sau lưng Silvio thì thầm. Hắn ta duỗi người và búng đi điếu thuốc đang hút dở. "Không lâu nữa đâu." Hắn nói và vỗ nhẹ vào vai Silvio.

Miệng Silvio khô rang. Sono rettile ? Mình có phải là con tắc kè không ? Nó tự hỏi. Máu lạnh, da dày, chuộng chỗ tối ? Không phải đâu, còn hơn thế nữa. Một phút máu nó lạnh ngắt, phút sau mồ hôi đổ ướt trán. Bỗng dưng ký ức vụt sống lại những chuyện đã xảy ra trong đời khiến nó sợ hãi. Từ trên dốc núi thẳng đứng nhảy xuống dòng sông Capraria nước chảy như xiết. Chạy trối chết tránh nạn cháy rừng ở Lanzone. Bị kẹt giữa bầy bò nhung nhúc ở Campofelice ... Nhưng không một chuyện nào có thể so sánh nổi với công tác sắp sửa thi hành.

Silvio nhìn đoàn người bước xuống bực thềm trước nhà thờ. Những cặp tình nhân trẻ tuổi, những bà già, các bà mẹ ẵm con, nói chuyện, cười đùa. Vài người đàn ông châm thuốc lá hay mồi tẩu thuốc píp khi vừa ra khỏi chỗ tù túng và hít thở không khí trong lành bên ngoài. Silvio không biết mặt Gaetano Mancuso - điều này làm cho công tác của nó dễ dàng hơn - nhưng hai người đi chung với Silvio biết. Họ cũng rành thói quen của thằng này : sau khi tan lễ, hắn sẽ đi bộ băng ngang quảng trường, vào quán cà phê uống một ly rượu mạnh pha loãng, đấu láo với bạn bè khoảng nửa tiếng đồng hồ và ngắm nhìn con gái trong vùng đi qua đi lại.

"Đó, hắn đó !" người đứng sau lưng nó nói nhỏ. "tên mặc đồ vest màu xanh thẫm, đầu hói, răng hơi lòi xỉ đang đi kế ông già cầm gậy. Thấy chưa ?"

Silvio đã thấy rõ. Gaetano Mancuso cao, ốm, có vẻ đẹp trai nhưng đã sớm bị hói đầu. Tướng hắn đi nghênh ngang dễ ghét.

Silvio thầm cám ơn là Mancuso không có người đàn bà nào bên cạnh. Con gái của Maria Camastra không thấy đâu cả - dĩ nhiên. Nếu là một cặp nhân tình thông thường, yêu nhau và có hạnh phúc thì con bé đã ở bên cạnh Mancuso nhưng tên bợm bãi này đâu có định cưới con nhỏ. Nhận xét đó cũng làm cho Silvio thấy mạnh dạn để ra tay hơn. Mancuso thật mezza tacca, "đáng khinh thậm tệ".

Đi gần tới chỗ quán cà phê thì Mancuso đứng lại nói chuyện với đám bạn đồng trang lứa một lúc. Hai người đồng bọn của Silvio lặng lẽ tách ra đi về phía quảng trường, họ bước vào trong quán chọn chỗ ngồi riêng rẽ và kêu cà phê. Họ muốn bảo đảm là không ai khác sẽ can dự vào chuyện này.

Đám đông giáo dân trước nhà thờ bắt đầu loãng dần và bây giờ tim Silvio đập loạn lên. Nếu có chuyện bất trắc xảy ra ở phút cuối thì sao ? Liệu mình có thể phản ứng đúng lúc không ? Nó liếm môi. Silvio cần có đám đông, càng đông càng tốt. Nếu công tác ngày hôm nay suông sẻ, nó sẽ được nhiều người biết tới, sẽ nổi tiếng khắp đảo Sicily. Càng nhiều người chứng kiến thì mức độ thành công càng cao nhưng bù lại công tác cũng càng thêm nguy hiểm.

"Nó ngồi xuống rồi đó !"

Silvio không cần phải được dặn dò gì thêm. Nó cần Gaetano Mancuso ngồi xuống hẳn hoi thì yếu tố bất ngờ mới càng hiệu quả và phần nó cũng được an toàn hơn. Silvio chụp khẩu lupara, loại súng bắn đạn chài dùng để đi săn và quay sang nhìn người đàn ông đứng bên cạnh. Cả hai gật đầu. Silvio đã sẵn sàng.

Nhưng chưa được - Mancuso bỗng đứng lên bước qua bàn bên cạnh. Miệng ngậm điếu thuốc và muốn người khác mồi lửa cho hắn. Vẫn đứng yên tại chỗ, hắn nói chuyện thêm một hồi. Silvio rủa thầm trong bụng. Đám đông trước nhà thờ tiếp tục tản mác nhiều hơn.

Một người bồi mang thức uống Mancuso đã gọi ra để trên bàn. Hắn bước về chỗ và ngồi xuống. Silvio không thể nghe hắn nói gì mà chỉ nhìn thấy hắn cười khoái trá. Tốt, càng dễ hơn cho mình. Tên Mancuso này thật đúng là puzzone, "tên kiêu ngạo rắc rối". Silvio quan sát hắn đưa ly rượu lên miệng nhấp một hớp, để ly xuống bàn xong vắt chân này lên chân kia, mắc cá nằm trên đầu gối và ngã người vào ghế ngạo nghễ nhìn ra ngoài quảng trường.

"Sẵn sàng chưa ?" người đi với Silvio hỏi nhỏ.

Silvio hít một hơi dài, gật đầu và bước ra khỏi bóng mát tiến về mục tiêu. Đám đông đi lễ đã rời khỏi bực tam cấp trước mặt tiền nhà thờ nhưng chừng một nửa số người này vẫn còn tụm năm tụm ba tại trung tâm quảng trường trước quán cà phê cách chỗ Mancuso ngồi không xa mấy. Silvio thong thả bước qua mặt họ. Vài đứa con nít đùa giỡn chạy đuổi nhau và núp vào trong đám người lớn.

Không vội vã nhưng cũng không hưởn đãi, lúc đi ngang đám đông, quan sát qua khóe mắt, Silvio nhận dạng được gương mặt một người mà nó đã biết. Hình như khuôn mặt của Luca Mancuso, cha của Gaetano Mancuso.

Cổ Silvio nghẹn lại. Hạ sát đứa con trước mặt người cha. Không thể thế được ! Nhưng rồi hắn chẳng nghĩ ra cách gì khác hơn.

Mắt nó nhìn thẳng về phía trước chú mục vào Gaetano đang tiếp tục uống rượu. Tên này vẫn còn cười. Hình như lúc nào hắn cũng cười, tên chó đẻ.

Silvio đã tới sát cạnh khu đặt bàn nước ở phía ngoài quán. Không một ai chú ý gì đến nó. Nó đang suy tính. Phải tìm một con đường thoát vừa ung dung và vừa không lo gặp rắc rối.

Bên trong quán, một nửa số bàn đã có người ngồi. Mọi người nói chuyện ồn ào. Silvio bước qua hai cái bàn trống và ngừng lại. Một hai người ngước mặt lên nhìn nó nhưng tỉnh bơ vì thấy nó không có gì đáng lưu ý. Đã đến lúc họ phải sợ mất mật rồi đây.

Nó nhìn Gaetano Mancuso. Thằng khốn hình như linh cảm đôi mắt của Silvio đang nhìn mình nên ngước lên. Thoạt tiên hắn có vẻ rất tự tin nhưng rồi lòng tự tin không còn nữa khi hắn bắt gặp ánh mắt của Silvio.

Silvio nhanh nhẹn nâng khẩu lupata lên, cùng lúc thốt ra một câu: "Venduto !" "Phục thù." Đây là tiếng dành cho kẻ phản bội, những người đã bán đứng bạn bè.

Đạn ghim vào đầy ngực và cổ họng của Mancuso. Người ta la hoảng lên trong khi nửa phần người của hắn hình như bị chìm ngập dưới sự công phá dữ dội của những viên đạn li ti. Áo hắn nhuộm đầy màu đỏ sậm của máu mà chẳng bao lâu sẽ hóa thành màu đen.

Người ta kể lại rằng sau phát súng đơn độc đó, trong sự im lặng sững sờ, có những tiếng ùng ục rất kinh khủng trong cổ họng Mancuso khi hắn cố há hốc mồm để thở. Và rồi những tiếng gầm gừ đó ngắn dần đi, khô, và đổi thành the thé cho đến khi ngưng hẳn.

Lúc Silvio vừa bóp cò khẩu lupata, hai người đồng bọn ngồi sẵn trong quán cà phê đã đứng dậy chỉa súng chung quanh bảo vệ cho nó. Bây giờ, nhanh nhẹn và rất điềm tỉnh, Silvio đặt khẩu lupata trên bàn trước mặt xác chết Mancuso. Nghi thức này rất quan trọng vì nó xác định rằng đây là một vụ thanh toán của Mafia, một vụ xử tử để phục thù. Silvio quay mình len giữa những cái bàn bước trở ra lối mà nó đã tiến vào hồi nãy.

CHƯƠNG 4

Nếu như trong đời có một thứ cảm giác nào khó chịu hơn thì quả tình Silvio không nhớ nổi. Ngay cả cảm giác khi nó bị đau răng; khi nó vô tình đạp lên một cái bẫy bắt heo rừng hay lúc nó đánh nhau với thằng Alesso Alcamo và hai đứa lăn vào đống lửa rừng đang cháy cũng không khó chịu đến như thế này. Chưa bao giờ Silvio đi biển. Đây là lần đầu tiên và nó tha thiết cầu mong chuyến đi này sẽ là lần cuối cùng. Không phải vì biển Địa Trung Hải động - sóng cao hai thước hay chiếc thuyền nó đi do một vaccaro, "người buôn bò" làm chủ, có nghĩa là thông thường thuyền được dùng trong dịch vụ chuyên chở bò ăn trộm từ đảo Sicily tới vùng Bắc Phi mà chỉ có Thượng Đế mới biết là trên thuyền chở theo bao nhiêu phân khô hôi hám của biết bao nhiêu đợt bò trong mấy tuần qua. Chẳng phải chỉ có vậy mà thôi. Silvio đã bắt đầu cuộc hành trình này với một nỗi buồn vô tả.

Công tác thanh toán Mancuso rất hoàn hảo. Nino và Bastiano rất hài lòng về cách ra tay của Silvio. Hắn đã "nhập cuộc" nói theo cách của dân vùng Bivona. Hắn không còn là một thằng bé nữa mà là một soldato, chiến hữu. Những người chứng kiến đã ngã đầu ngưỡng phục lòng can đảm của hắn; và tin tức cũng như cung cách ra tay của sát thủ Silvio đã vang vọng khắp cùng đảo Sicily. Dĩ nhiên cảnh sát cũng làm ầm vụ này lên nhưng mọi người đều tin tưởng là công lý đã được thi hành. Cách Silvio dùng tiếng venduto đã khiến cho mọi người hiểu rõ : Tội phản bội của Gaetano Mancuso đáng bị xử như vậy.

Việc làm được đánh giá rất tốt nhưng không có nghĩa là vì thế mà Silvio hài lòng với hậu quả do thành tích này đưa lại. Hắn biết rằng không khí sẽ dễ thở hơn cho mọi người nếu như hắn rời khỏi Sicily cùng với Nino. Một phần hắn cũng muốn biết nước Mỹ ra sao. Ai mà lại không muốn ? Như nhiều người khác, hắn đã nghe kể những câu chuyện về miền Viễn Tây, về lối làm giàu tân kỳ hấp dẫn ... Nhưng đối với hắn thì Annunziata quan trọng hơn Mỹ châu, và hắn đau lòng khôn tả khi phải xa rời con nhỏ. Silvio chưa từng nếm qua tâm trạng não lòng này,

Hắn thấy có điều vô cùng bất công. Hình như mọi sự đã được quyết định vào buổi chiều hôm đó trong tòa tu viện ở Quisquina giữa Cha Serravalle và người đại diện họ nhà Priolas ở Palermo. Càng nghĩ đến Silvio càng đau lòng. Lạy Chúa tôi ! Người ta không chấp nhận chuyện hắn và Annunziata yêu nhau nhưng nếu tụi nó không yêu nhau thì làm gì có cái cơ may thoát nạn đêm hôm đó ? Sáng hôm sau ai sẽ là testardi, "người đi báo động" ? Ai sẽ lặn lội tới tu viện để nhờ vị Giám mục cứu giúp ? Nino và những người khác còn nợ Silvio và Annunziata cuộc đời của họ, sự tự do của họ và món nợ đã được mọi người trả lại bằng cách chia lìa hai đứa với một khoảng cách đại dương dài hơn bốn ngàn dặm. Sự bất công này đủ làm cho bất cứ ai cũng phải cúi mặt ngậm ngùi.

Thái độ chấp nhận quyết định không một lời phản đối của Annunziata như trát thêm muối vào vết thương lòng của Silvio. Đêm trước ngày khởi hành, Silvio đã đề nghị với con nhỏ lên thăm lại căn vườn bí mật, nơi hai đứa đã âu yếm nhau vào buổi sáng sớm mà Nino bị bắt giữ. Nếu phải chia xa, ít nhất cũng phải có một đêm gần với nhau chứ ! Thế nhưng Annunziata đã từ chối. Từ chối một cách lạnh lùng. Kể từ sau khi có buổi họp trong tòa tu viện, thái độ của con nhỏ hoàn toàn khác lạ. Annunziata chấp nhận quyết định của người lớn. Thay vì tận hưởng những giây phút cuối cùng lúc còn cận kề nhau thì con nhỏ tìm cách lánh mặt. Hắn hoàn toàn không hiểu nổi.

Dĩ nhiên con nhỏ có mặt để tiễn hắn lên đường. Giống như những người đàn bà khác, nó hôn từ biệt Nino, rồi hôn Silvio nhưng hôn một cách trong sạch, hôn trên má. Khi hắn ôm vai con nhỏ giã từ, mùi da thịt con nhỏ làm gợi dậy một cách mãnh liệt kỷ niệm sáng nào hai đứa âu yếm với nhau. Môi con nhỏ mềm, những lọn tóc trôi hờ hững, đường cong chỗ cổ vai - hắn không thể nào để mất con nhỏ được. Hắn sắp sửa mở miệng, sắp sửa nói rằng nó sẽ không bao giờ xa rời tình lang nữa thì con nhỏ đã lui lại, Annunziata nhìn hắn dửng dưng và đưa cho hắn một cái gói nhỏ.

"Một vài món đồ để ăn trên đường đi."

Sono profugo ? Phải mình là người đi tỵ nạn không ? Silvio tự hỏi và bỏ gói đồ vào túi xách tay. Hắn lên đường với một cái túi xách bằng da đã cũ do chú Bastiano đưa cho. Chú nói. "Silvio, túi này là của bố cháu. Hồi bố cháu với chú còn nhỏ, chú thích cái túi xách này lắm và bố cháu đã tặng chú làm quà sinh nhật năm hăm mốt tuổi. Bây giờ nó là của cháu."

Nino và Silvio đã vất vả đi suốt hai ngày đường băng qua nhiều đồi núi để tới vùng biển gần Secca Grande. Lính vẫn còn rải ra đóng khắp nơi để ruồng cho được Nino nên họ phải đi ban đêm và tìm chỗ trốn ban ngày. Ruggiero Priola đã chọn vùng biển phía nam để cho hai người lên tàu. Địa điểm tuy có hơi xa Palermo và Messina, hai thành phố lớn của đảo Sicily nhưng được cái là có thể tránh được tai mắt nhà cầm quyền.

Họ tìm ra thuyền của vaccaro dễ dàng. Thuyền đậu trong một bến nhỏ nằm về phía Tây cách Secca Grande năm dặm. Cuộc hải hành đã kéo dài khoảng bốn giờ đồng hồ. Biển động và đối với Nino, Silvio thì đây là phần tệ hại nhất. Silvio không dám nghĩ tới đồ ăn nên chưa hề mở gói đồ Annunziata đã đưa cho. Hắn ngồi trên một cái ghế đặt ở cuối xà lan cầu trời cho biển lặng bớt. Nino ngồi đối diện với Silvio. Tên vaccarro đứng ở phía đuôi điều khiển xà lan với một bánh lái bằng gỗ. Hắn ta có hai người phụ để canh chừng. Lực lượng tuần duyên làm việc rất đắc lực chung quanh vùng lãnh hải của đảo Sicily.

Biển dồi mạnh khiến chiếc thuyền tròng trành liên lục đã phát sinh hiệu quả: khoảng bốn giờ sáng, Silvio đã chìm trong giấc ngủ. Giấc ngủ đến với mộng mị mà hắn vẫn thường mơ thấy. Những hình ảnh của hắn và Annunziata lúc còn nhỏ. Hai đứa cưỡi lừa đi gần tới Vallelunga, bất thình lình con lừa Annunziata cưỡi lồng lên bỏ chạy. Silvio rượt theo và sắp bắt kịp thì như thường lệ, nó gặp bờ đá chận ngang đường và bị hất khỏi mình ngựa kêu la um sùm. Một đôi khi tiếng la làm nó thức giấc. Lần này có khác một chút, khi con ngựa sắp đụng vào bờ đá, Silvio nhìn thấy trên mặt đá có một khuôn mặt. Khuôn mặt của Gaetano Mancuso.

Silvio có lúc thức dậy vì chỗ da mặt bị nắng chiếu lúc ban ngày làm cho đau rát. Hắn chồm người lên vừa đủ để thấy biển vẫn còn động chẳng khác gì lúc mới xuống thuyền, biển không chìu lòng người. Nino còn đang ngủ vùi và Silvio lại nằm xuống ngủ tiếp. Hắn tỉnh dậy lần thứ hai khi bị tên vaccarro thúc vào người. "Thức dậy." Tên chở bò nói vắn tắt. "Tới giờ rồi."

Silvio vung chân ngồi dậy. Trời còn tối nhưng trăng rằm sáng tỏ. Nhìn thẳng về phía trước hắn thấy hình như đất liền trước mặt, chỉ cách chừng độ ba dặm. Không phải đất liền, đó là một thương thuyền khổng lồ vì hắn nhìn thấy có những đường sơn đều đặn màu trắng, xanh, đỏ lấp lánh phản chiếu chạy dọc theo thân tàu. Nino bước tới gần bên Silvio. Hắn bây giờ trông khác đi, trẻ ra. Râu đã cạo nhưng cặp lông mày chổi xể vẫn còn ẩn tàng sự đe dọa cố hữu. "Đó là Levanzo," hắn nói và chỉ tay về phía đất liền rộng mênh mông, nơi có vài ngọn đèn leo lét. Silvio biết Levanzo là một hòn đảo nhỏ nằm ở phía tây đảo Sicily nhưng hắn chưa bao giờ đi tới. "Và đó là chiếc tàu Syracusa," Nino nói và hướng mặt về phía con tàu. "Nửa giờ sau chúng ta sẽ lên đó và tàu sẽ đưa ta đi sang tới Hoa Kỳ."

"Phải chăng tàu sẽ ngừng lại cho mình lên ?" Silvio thích chí hỏi.

"Đây là một chiếc trong đoàn tàu của họ nhà Priolas. Chúng ta có lẽ sẽ bị khuất tất đôi chút nhưng chắc chắn là an toàn. Đây là một chiếc tàu viễn dương chở du khách, không phải là một tàu thuần túy dùng để chở những người di dân."

Silvio đã có lần nhìn thấy tàu lớn cỡ này bỏ neo ở ngoài bến Palermo nhưng hắn chưa bao giờ nghĩ là có ngày sẽ được leo lên chiếc tàu như thế để phiêu lưu giang hồ.

"Này cậu, trên tàu chắc không có cảnh sát chứ ? Họ có thấy mình không ?"

Nino nhìn Silvio cười. "Sbirri hả ? Không có đâu. Chỉ có vài nhân viên công chức - một hay hai người gì đó. Họ nói với ta như vậy nhưng mấy người này đã ăn chịu với cánh nhà Priolas. Họ làm ngơ cho mình thì sẽ kiếm thêm được nhiều tiền. Bề gì thì chính phủ Ý cũng không muốn mình ở lại. Các công chức này chỉ tiếp tay cho mình đi chứ chẳng làm khó mình đâu."

Khi đến gần tàu Syracusa hơn, Silvio nhìn thấy bốn cột khói lớn và năm hàng cửa sổ dọc theo thân tàu. Con tàu lớn khổng lồ. Hắn cũng thấy là con tàu không phải đứng bất động nhưng đang tiến về phía trước bằng một tốc độ thật chậm vừa đủ để giữ thăng bằng. Từ bên hông tàu, một chiếc cầu nhỏ được hạ xuống tới mặt nước và một hai cái đầu thấp thoáng trên lan can boong tàu - những con cú đêm đang âm thầm sắp xếp và hẳn đã biết rõ mục đích về chuyện bốc người bất thường này rồi.

Chiếc xà lan áp gần tàu Syracusa. Có ba người đứng trên sàn của chiếc cầu nhỏ. Hai người cầm cây sào dài có móc. Người thứ ba đầu đội nón màu trắng : một sĩ quan. Mặc dù biển đã bớt sóng nhưng chiếc xà lan vẫn tròng trành dữ dội mỗi khi cặp gần vào cầu thang treo. Tên vaccarro vẫy tay ra hiệu cho Nino và Silvio leo lên be xà lan và chuẩn bị phóng sang bên kia khi nào hắn thấy khoảng cách đủ gần để nhảy. "Sóng lớn lắm không cặp sát tàu được," hắn la lớn. "Khi nào họ quăng móc được vào thuyền mình là phải nhảy qua ngay. Họ chỉ có thể giữ thế cặp sát được vài giây đồng hồ thôi."

Silvio lượm cái túi lên và nắm thật chặt.

Chiếc tàu xích lại gần vào thân tàu hơn. Những người bên phía tàu lớn đưa cây móc vào thuyền nhỏ. Bất thình lình sóng nhồi dữ dội. Sóng đưa chiếc xà lan lên cao và đẩy nó về phía thân tàu Syracusa cách xa chỗ cầu treo khoảng chừng chục sãi. Nino và Silvio từ trên phía trên sườn xà lan nhảy lui lại vì sợ bị kẹt ở giữa.

Có một tiếng thịch thật lớn và tên vaccarro đã hạ buồm.

"Tôi làm như vậy để cho sóng nhồi đẩy thuyền nhanh hơn một chút," tên vaccarro nói lớn. "Sóng cao quá không thể cặp tàu được."

Lần này chiếc xà lan bị sóng nhồi về phía cầu treo như thể có buồm căng gió trợ lực. Nino và Silvio đứng trên mép sàn tàu sẵn sàng nhảy lui nếu như xà lan chuyển hướng. Thuyền lại trôi ra cách xa chiếc Syracusa, rồi một đợt sóng khác đẩy xà lan tới gần cầu thang. Như một phép lạ, chiếc xà lan cặp sát tàu lớn.

Silvio đi đầu. Hắn quăng cái túi qua trước rồi nhảy sang chỗ viên sĩ quan hàng hải đang đứng. Nino có lẽ vì bận túi xách nên không phản ứng nhanh cho lắm. Thay vì nhảy qua thì hắn ráng đặt chân lên sàn cầu thang và trong lúc hắn còn ngần ngại thì xà lan lại bị sóng đẩy xa ra. Hai người thủy thủ buộc lòng phải kéo cây móc về. Nino biết là phải nhảy liền mới kịp nhưng hụt chân té xuống nước. Mấy người phải chụp áo lôi hắn lên. Nino lồm cồm bò trên sàn thang cầu, giũ giũ quần áo ướt nước, nhìn sang phía Silvio rồi rẽ đường bước lẹ lên bậc thang. Silvio và hai người thủy thủ tàu Syracusa nối gót theo sau.

Tới cuối chân thang họ gặp một sĩ quan khác và có vài hành khách đang đứng im lặng quan sát. Viên sĩ quan nói. "Theo tôi." đoạn quay lưng trở gót rẽ đám đông giạt ra hai bên để có chỗ cho họ đi qua. Nino và Silvio được dẫn đi về phía đuôi tàu, xuyên qua một cánh cửa có vẽ hàng chữ DÀNH RIÊNG CHO THỦY THỦ ĐOÀN, rồi đi xuống mấy bậc thang nữa. Cứ mỗi khi hết một đoạn thì cầu thang lại xoay chiều nối tiếp với một đoạn cầu thang khác dẫn đi sâu dần xuống hầm tàu. Đi qua được bốn tầng bậc thang thì không khí thấy ấm hơn và tàu Syracusa đã tăng cao tốc độ.

Tất cả rẽ qua bên trái đi vào một hành lang chật hẹp và ngừng lại ở quãng giữa. Viên sĩ quan hàng hải mở cánh cửa chỉ vào một căn cabin chật chội có hai cái giường, một cái kệ, một cái bàn nhỏ và một lổ thông hơi.

"May là thủ thủy đoàn của chúng tôi hiện đang thiếu hai người. Nếu không thì quý vị phải xuống ở tầng dành cho đám di dân. Tạm thời hai người ở đây. Đó là lệnh của thuyền trưởng. Ông ta sẽ thu xếp để gặp quý vị sớm càng tốt." Vị sĩ quan nhìn Nino. "Tôi sẽ cho người đưa đồ ăn tới và lúc này quý vị phải ở đây. Rõ rồi chứ ?"

Nino hỏi. "Chỗ này có nhà cầu không ?"

"Ở cuối hành lang. Ráng dùng hạn chế ít càng tốt." Đoạn rời khỏi căn phòng.

Nino đi ra phía cửa . "Ta dùng nhà cầu trước," hắn nói và băng mình đi.

Silvio mở túi đồ kéo ra hành lý mang theo. Hai cái áo, hai cái quần dài ... Hắn chẳng có gì nhiều. Silvio tần ngần cầm gói đồ ăn bọc trong mớ giấy báo cũ mà Annunziata đã đưa song hắn quên bẵng.

Lạ này ! Annunziata nói rằng đồ ăn mà sao gói đồ lại có vẻ cưng cứng mới lạ. Silvio không hề để ý tới chuyện này. Hắn mở tờ báo ra và cầm lấy món đồ bên trong. Đó là một cái hộp bằng gỗ. Hắn mở cái hộp gỗ. Bên trong là một chiếc nhẫn.

Peter Watson
Nguyễn Thế Khanh dịch