C mt vic xy ra ngay ng vo m Ch Nht 24/3/1996, sau khi ti quyt nh ct ht mi nt reo ca cc chic in thoi trong nh, ngh cng nn ghi li vo y nh mt s kin k l.
Lc 9 gi ti, ngi vo bn vit bng tt c ngh lc cn st, hnh dung n mt truyn ngn s ng trn t Vn Uyn Ma Thu 1996, ti t tay ln phm computer. Nhng dng ch hin trn mn nh nh, thot u chm, sau nhanh dn nh ma ui. V s tng tun ra khi tr c. Ti chp vi chng trong tm trng ng ngn ca mt k mng du.
n 4 gi sng, cu chuyn hon tt. Ti nghe rt mt. Tri tim nghn li nh b bi mt khi g rt nng. Khng gian lnh lo cng thm rn rn. Ti tng c ai ang theo di? Mt oan hn no dng nh phng pht cnh bn khi ti va dt bn vn?
Thng Ti i Nhau
m ng su sao ri xung mau
Nh linh hn ai than khc lu
Vt v nhung nh ngi dng th
Thin thu cn thng ti i nhau
(TTBG)
Khi lt xong cc l bi ang by trn bn, b thy bi nhn thng vo ti, ni ngay:
"C c mt ngi m theo ui t khi cn rt tr. V vy m cuc i c long ong khng dt."
B ci xung, ngm suy theo nhng con chun, con bch, xong, ming mm lu lot:
"Ngi m ny rt thng yu c, va theo ph tr v cng theo m ph. C c ngm li trong i, xem c phi rng, khi c lm vo cnh au kh th t dng bc tin, danh vng o o a n? Cn khi gp mt tnh yu no , v nht l yu p tr i tng, khng bao gi c hng th c trn vn hnh phc ca c?"
Ti ngi im.
Xa nay ti vn rt tin t vi, nhng li xem mn bi bi l ci tr d oan v vn. Ba nay, tm t tuyt vng qu theo s ra i ca chng ti, ti nh k cht i v c mnh vn tu, tm n nh b thy bi di s hng dn ca mt ngi bn.
B thy bi vn ci xung mt bn, ngn tr ca bn tay phi c chic mng nhn mu , ch ch m m trn tng l sp thnh hng thng. Mt lt b hi:
"C th nh li trong thi tui tr c tng lm kh ai ngi ta phi cht hay cha?"
Ti khng p, tr c o nhanh ngh: "Ngi m no y? Anh Chng hay anh Thy, hai ngi n ng cht tr, tng yu ti trong thi ti mi ln?" Ti khng bit c.
Ting b thy bi vang ln, m iu khng quyt:
"Ci s rt o hoa, chng nhng ngi sng theo m khng ht, m c ngi cht lu nm cng c mi cn theo m nh."
B ci xung. Li ngng ln nhn thng ti:
"i mt rt p, hc bch phn minh. V vy du o hoa m vn gi c tm hn oan chnh. Nh c ngi m theo nn t trc gp nhiu tai nn, c vn c bt ng cu sng, trong khi vi k khc s khng thot c ci cht u."
Nhng li b thy bi khng hn rng sai. Xa nay trong i ti, qu c th tht. Ba ln b u v ba nguyn nhn khc nhau, phi a vo bnh vin cp cu. Ba ln t st. Nm by ln b nhng vt thng khng gi l nng nhng cng phi thi gian di cn au mi dt. Li cn nhng mi tnh ca n ng dnh cho th nhiu v s! i! Chuyn tnh yu i vi ai l hoa l mng, cn vi ti ch l s ghp lin nhng mng tm hn tan nt, tr nn mt n tng m nt, n ni ti m s mi ln nghe ai ng vi ti li ni yu ng.
"Ngi m ny tng t rt p, uy nghi lm lit. y ny, ci con Cur Vua ni ln iu y. C nh li i, c ai tng yu c v cht?", b thy bi khng nhn ti, nhn nh v t cu hi tip.
Ti vn khng p. Bng dng nh khng cn nghe v hiu g na nhng li ngi n b trc mt c huyn thin lu lot; trong k c ti, tht bt ng nh mt bng ma, hnh nh ngi n ng gn ba mi nm xa sng sng hin ra.
I
Anh gc ngi Chm, l bn thn ca ng anh c, tr hc trong nh m ti mt thi gian di, khi ti cn b. Dng anh cao ln, da mu en thm, v ng ng quc thc. Thu nh, tnmh neat ti vn trm buyn khp kn. V vy, khc vi ba c em gi, ti gn nh khng bao gi mun nh anh gip cho lm bi, hay tr chuyn thn mt cng anh.
Sau khi xong i Hc, anh ri nh ti.
Bng vi nm, mt bui chiu, thi gian ti 17 tui, i hc v, nhn thy anh ang ngi trong phng khch. Nhn ra ti, anh ng ln, mng r:
"A Thu Vn y sao? Ln qu ri!"
V anh gi c hai tay t ln vai ti, lc nh. Tht nhin ti nghe ton thn t di. Ln u tin trong i c bn tay n ng l chm vo thn th, ht nh lung in git. Ti ngc nhn anh. Dng anh cao ln, by gi li cng cao ln hn trong b qun phc Nhy D vi lon Trung Uy trn vai, mu vng c m. Anh rt tay v, vng trc ngc, li li mt bc ngm ti, mm n ci m p:
"Xinh qu! Nhng c b cn hay kh chu nh ngy nh?"
M ti xen vo li p:
"By gi gii lm, nu n ngon v n cng rt hay!"
Ti xu h bc nhanh vo nh trong, tri tim p mnh. Mt tnh cm bt ng rung ln nh iu nhc cung trong cn lc.
Sut chiu hm y, ti khng dm nhn anh, cng khng ni g, d rng ti c xp ngi cnh anh ni bn n c tri khn mu trng. Nhng cu chuyn vang ln vui v gia anh v ngi anh ln. Tt c gia nh ti u t ra hn hoan n cho anh, nh th vi mt ngi con va tr v t chin trn xa xi.
m n.
Nhng ngn n trong phng khch c bt ln ht. Mu nh sng ta ra ni nim m p. My ch em ti vy quanh anh, nghe anh k chuyn. Thu xa khi cn b, chng ti vn c anh lm cho iu y. C bn nh ung tng cu ni v cc cuc hnh qun, cc ln vo sanh ra t ca anh trn nhiu chin trng min Trung si ng. Cc c em ua nhau t ra nhiu cu hi. Cn ti ch im lng nhn anh.
C mt lc, anh bng dng ngng ting, bt ln cu ngi khen, pha phn sng st:
"Thu Vn c i mt bun v thu ht qu!"
Ti cm nghe mt lung kh nng bao trm nhanh thn th. Anh ci, tip:
"My thng bn anh a no cng c thn vui tnh. C thng con nh rt giu m vn cn 'm ci', cha o ch. Hm no anh em cun album kha 20 V B n, Thu Vn nhn mt, xem va a no, anh s lm ng mai, anh em mnh mc sc chia nhau qu t lt!"
Ci to, anh tip:
"My thng m mt em gi anh, mt lun c ting n th ch c nuc cht! Anh quyt chng tha, bt ti n cc cung tr nc cho anh!"
Ti xu h, ci u ci mm.
Khuya hm y, trn cn nh lng im trong gic ng, ch mnh ti thc ni bn hc. Ngoi hin, hai ngi bn c ang ngi vi nhau. Chen ln gia ting guitare trn tay anh khy tng m thanh mng l ging ni Phan Rang m p v ci ging Hu pha Sign ca anh ti, kh kh vui v. Cu chuyn hai ngi bn v tnh lt vo tai khi ti ang ci mnh ni bn hc.
Ting anh ti hi:
"Ti sao my b hc ngang vo lnh?"
Anh p nh:
"Th nht, nh tao ngho qu. Th hai, c mt l quan trng nh mt mi tm huyt, t b tao cu mang: Khi phc li t Chm!"
Ti cht nghe lng bng khung v c.
"My c ngh l mt iuu kh th thc hin?"
Ting anh trm hn:
"Tao bit! Nhng th trong tao, quit khng thay i. Gi y, ch gia nhp binh chng Nhy D mi mong mau ln Tng. Nu khng c qun trong tay, lm sao thi hnh c c vng ring."
Ting guitare li vang ln, lm t i ting th thm tr chuyn. Cc dng ch trn quyn sch trc mt ti m thnh ri beng, tha thi. Ti nhn ra ngoi tri. Bu tri ti en nh m 30 Tt. Ti hi nghing ngi v hng hnh lang, chm ch lng tai.
Ging anh c lm cho nh:
"ng! Tao vn bit, dnh li t Chm khng phi l iu d dng thc hin. Nhng, t hng trm nm qua, dn tc tao chm m qu su trong khn kh. Ngi dn x tao phi chu sng kip tha hng ngay trn chnh ci ni chn nhau ct rn. Tao may mn c n hc ng hong, kim ra ng tin bng s hiu bit ca mnh. Nhng cn v s nhng ngi m ch, bao ngi ln, con nt hng ngy khng bit ly g m n, hng m khng tm chn p cho m bng?"
Qua ging ni anh, ti nghe ra mt ni u trm c bit. Ci u trm trong cc iu ht ca nhng ngi Hi, tuy cha mt ln thng thc nhng ti c th tng tng c sut trn nhng dng s sch vit v dn tc Chm. Trong ting ht c pha iu thng hn. Phi gi l ting khc nhiu hn, pht sinh t i mi ca nhng con ngi ng nh anh ni: "i tm vng t qu hng ngay trn chnh ci ni mnh sinh ra!"
Anh tip:
"My l bn ch ct ca tao, hn cng hiu tao. S d tao t c thnh qu dn u sut trong nhiu nm cn i hc l bi tao c con ng ring, khng dm cht no xao lng. By gi vic lao vo Nhy D cng khng ra ngoi ci ch hng y."
Ti hnh dung khun mt ch in vi ci cm bnh, i mt rc sng khi tht ln cu trn bng li ni pha cht chua cay nhng cng y hng kh.
"Tao l mt thng tui tr, sng trong t nc Vit Nam n bom lion tc. Tao cng c nhng suy ngh nh my, nh mi thng tui tr v tt c nhng g chung quanh ang nhn thy ri y s tr thnhg lch s. Nhng khc my, khc mi thng, trong tao cn c nim ray rc ring cho chnh nhng iu dn tc tao ang hng ngy chm m. Lm sao tao c th sng yn vi nhng g t c trong nim toi tm thng v k? Lm sao tao t tha thun vi ngh em dng hin ti nng cho mt dn tc k th tng tiu dit ging ging tao t hng trm nm qua?"
Nghe cu cui cng ny, ton thn ti t nhin rng ng. Mi by tui m ti nhn thc c rng hoi bo anh r rng v vng. Trong c hin nhanh hnh nh tng tng theo chic my chm b xung trn c 13 v anh hng Vit Nam Quc Dn ng thi thc dn cai tr. Thi bui ny khng cn my chm. Nhng ci php trng x bn gn trng ua Ph Th v ci n kh sai chung thn ni Cn o liu c bung tha nu mt ngy anh thc hin khng thnh c vng v cng ca anh?
ng thi, mt tnh cm rt l bt ng len li vo trn tng s da lp tht ti bui khuya hm y. Ti tng nh va bt gp ci g rt thn yu t tin kip no qu kh. T lu, khi nhn thy nhng ngi Chm ngi bn bun ri rc ni u ph ch khu Ha Bnh, Dalat, trn khun mt ta nt bun chu ng, lun lun ti vn khng ri thot ni nim xt xa thng cm. Ni xt xa ging nh khi ng trc iu bt hnh ca mt ngi thn m mnh khng cch chi x chia thc tin. Ti khng nghe s theo ting n v nhng con ma Hi m ti thng k. Tri li, ti ngh, gia ti v nhng con ngi mt nc kia c rt nhiu im tng ng cha c dp tm ra.
Bui khuya v tnh nghe lt tm s anh, ci im tng ng ny t nhin l mt, nh th, nu a tay ra, ti d dng nm bt. Ch thong chc, ti thy mnh t dng bin i. Tri tim co tht theo mt cn au bt ngi ph chp. Mi hn vong quc ca dn tc Chm, ti tng thm cm qua cc dng thi ca Ch Lan Vin, by gi cng nng m hn trong ting ni anh cha y u ut. Mt thong, tm hn ti cht nh r xung. S cm phc v anh ny sinh nhanh chng trong ti.
T , ti m thm ngh n anh. Hoi bo ca anh c ti em ha nhp vo trong tng gic m mi ti. Ti tm c trong cc cun S nhn bit xt xa ngy cng nhiu hn thn phn au thng ca dn tc Chim Thnh. Nhng chiu tan hc, lang thang trn ph L Li, tm mua c quyn sch no c lin quan n vng t mit thi lng ly nay vnh vin tr thnh d vng, ti vui mng nh va tm ra ca qu. Oi! Nhng con ma Hi theo anh, len li vo tr no ti nhng m trn trc. Ting gm ting gio trong cc cuc binh ao xa lc quay cung gic ip. Ting go tht ku la t c i, m h vng vng, nhiu m khin ti kh ng. Nhng khi y, u c ti ch tng ngh n hnh nh ci php trng Ph Th, mt ngy no anh s phi b bt mt tri mnh trc nhng hng sng ang ct cao cha thng vo anh.
Mt bui chiu thng 2, t Mi Lai tr v sau ba thng tu nghip kha tnh bo c bit, anh tm n nh m ti. Vn n ci rng r trn khun mt ch in vi ln da en xm, anh a ra chic hp c bc giy hoa p , nghing mnh trc ti theo dng cch mt nh qu tc:
"Tng em, dng trong dp trnh din sp ti."
Ti m np hp. Mt chic o d hi bng la mu xanh nc bin bung ra du dng di bn u ngn tay ti ang chm li. Mi vi thm quyn nhanh ni mi. Bng dng ti tht rng mnh v bp hoa hng mu en rng bn c hai gii bng di, nh ngay ngc o. Ci mu en gh rn ni ln im g no khng bit. Ti c vy m ngn ra, i mt m m vo .
Ting anh trm m:
"Sao? Chic o c lm em thch? Chnh tay anh chn n bi anh bit em rt yu mu xanh."
Ti gt:
"o p lm, nhng sao cnh hoa hng lm em s s?"
Anh bt ting ci:
"C bn hng a cho anh chic o trng c hoa mu , nhng anh thy mu en ni bt lm chic ny tr hn."
Ging anh v v:
"Em khng nh cu chuyn Bng Cc en ngy nh? By gi khng phi bng cc, m bng hng den mi l c bit!"
Ti c n n ci theo iu anh va ni m tht th tm t lng l ngh ngi. Khng dm nhn lu, ti em treo n vo trong t, lng t nh "s khng bao gi dng n" cho d trong ngy trnh din nh mun ca anh.
Sau bui cm, anh ngi li chuyn tr vi ring ti. T lu nay, i ln v php, anh vn gh nh ti. Du nt tnh cm no n hin trn anh v c trn ti- l bng chng cho nhng ngi thn lch s rt lui ni khc, dnh li ci khng gian m p ca cn phng khch cho hai chng ti ph by nhiu cu chuyn.
Anh mt anh rng r:
"Bao gi em ra trng?"
Ti p:
"Khong u thng Su."
V ni thm:
"Sau , s phi lm mt bui opc tu nu nh em ot th khoa trong k tt nghip."
Anh gt:
"Anh tin em ot c. Anh s c ly ci php v Sign trc ngy em trnh din."
V tht ti, anh tip:
"Nhng anh chng c o qun lch s no ngoi b o hoa rng, khng bit c lm cho em xu h?"
Ti ngc nhn anh, c h trch mc. Anh bt ci to, iu ho sng:
"! C b li kh chu y nh ngy nh. Anh s v m! V nghe em n! Trn sn khu, em hy nh rng c mt ngi lnh D ang ng trong gc ti, lng nghe ting n em mt cch tht trang trng."
Ngng mt nhy, anh tip:
"Trang trng hn bt c v khch lch s no trong cc b complet!"
K v cuc sng lin min cc trn hnh qun d di, ging anh thnh tht:
"Anh rt ght chng trnh D Lan trn i Qun i, pht thanh mi ti. Vi anh, ch l mt kiu tm l chin lm lng on tinh thn ngi lnh, hon ton khng em li ch g cho h. Trong trung i anh, tn no b bt gp ang nghe i d Lan l anh buc phi i ng chin ngay."
V gii thch:
"ng chin c ngha rng khng c ng y, ch nm mai phc mt x giao thng ho, lm sao nghe radio cho c?"
Anh vn t nhin ci ni cc cu chuyn ca anh thng rt vui ti sng ng- v ti vn tnh nt nhu m khp kn. Gia hai chng ti cha h t cho nhau thy cht g qu trn gii hn giao thip. Ti chng mt ln nghe anh bung li sung s. Cng cha mt ln anh dm nm ly tay ti. Lun lun, trong mi li ni, c ch, anh u t nn mt s tn trng v cng c bit. Nhng, t m thm u trong ting p ca tri tim, c anh v ti u bit rng c mt tnh yu va ln ngi.
Nhng cu chuyn bui ti hm y lm long tan dn trong u ti ni m nh theo cnh hoa hng mu en gh rn. m ang ma trng. Anh trng rm vng vc tri kn trong sn nhng lung sng mu bc, nh nhng h o. Ti k cho anh nghe nhng iu v vn trong cuc sng hc ng y tnh lng mn. i li, anh khng giu ti cc sinh hot bn hu v cuc sng chin chinh. Tuy nhin, c nhiu khi, mt giy tht ngn, anh cht ngng li, nhn mng lung ra ngoi ca s, i mt lng trm trong ci h cng suy tng. Trng anh tht xa, xa n chng nh khng th no vi bt. Trong thc m ti ca mt a con gi ngy th, ti tht nhin s hi. Con ngi yu du trc mt khng phi sinh ra dnh cho ti. Anh thuc v i ng ca mt dn tc gi y vnh vin b xa tn trn bng th gii. Ci tm s ring, anh khng ng ti t. V chnh l iu va nh tht cht tm tnh ti, li cng va to nn trong ti ci n tng mnh m rng, cho n cui i, ti v anh vn chng th i trn cng mt con ng vi nhau.
Trng anh c h phn khi:
"Anh cn b m gi v mt ngi ch, ln hn hai tui. Nh anh ngho lm, ci ngho l l nh nng con gi khng c g che thn cho m."
Ti nghe chng gia tri tim c lung sui ngt va chy qua trong y. Nt mt anh ti ci:
"Ngy mai anh tr ra Qung Tr. Ba thng tu nghip qua i nhanh qu. Nhng anh hy vng sau chuyn hnh qun sp n, anh s c c ci php di hn, v y thm em."
Ging ni anh t nhin chm phn ngn ngi:
"Trong dp ny, anh s xin php m a em i chi Phan Rang mt chuyn. Anh s hng dn em tng ni chn trong vng t khn kh em nhn thy r th no l ci ngho ca qu hng anh, nh anh ni va ban ny."
Anh nhn anh bao trm ln ti, tht su v tha thit:
"Em c mun lm iu y khng?"
Ti ci u p nh:
"Em mong c nh th. Mong c ngy tm n tn nh thm m v ngi ch gi ca anh."
Khi t gi ti di gin bng giy, trng anh r rng luyn lu nh c iu mun ni. Ti ng im ch i. Tn ngn mt lt, anh ci ln chic honda, hai chn b thng trong th ngi chun b. Quay nhn ti, anh ni tht nhanh:
"Anh s tr v! Em hy ch anh!"
Xong, chic xe c r my, phng nhanh vo m ti.
Mt m u thng Nm, ma ri tm t. Vo ma h, tri Sign vn thng c nhng trn ma dm nh th. Ngi ni bn hc nhn nhng chui ma lin tip mu trng xa, ti ngh nhanh n bi chin trng c anh ang n tr. Lng cht nh tht li tht xit. Mt cch my mc, ti bt ln chic radio. L lng sao li ri vo ng gi pht thanh ca chng trnh D Lan m anh rt ght. Ti gi tay nh vn nt tt, no d, ging ni nng nu ca ngi n xng ngn vin r rng tng ch lm ti khng hn: "C Thiu T L Vn Hu, Tiu on trng tiu on 9 Nhy D va t trn trong cuc hnh qun Lam Sn, m ti chin trng Khe Sanh, Qung Tr. Chng ti, s quan, h s quan v binh lnh trong Tiu on 9 Nhy D xin chia bun cng gia nh Thiu T v cu nguyn cho anh linh Thiu T chng phiu diu ni min cc lc."
Ni thng tht v cng p nhanh khin nh lm nghn tri tim ang rung ln tng cn s hi. Tiu on 9 l tiu on c anh tham d v Thiu T L Vn Hu l tiu on trng ca anh. Ti chp vi giy bt, vit cho anh vi dng vi v:
"Anh,
Em va nghe i D Lan bit rng Thiu t L Vn Hu t trn. Cn anh th no? Sao em lo s qu. Anh hy c gi gn thn th, tr v vi em nh li ha. Em ch i c mt ln theo anh v thm vng qu hng ngho kh ca anh!"
II
Trc mt hng quan ti chc ci trong nh ngha t ng ngha trang qun i, hai bn tay ca ti v c bn gi an vo nhau tht xit. Ti nhn thng tm nh anh t trn np chic hm th ba tnh t bn tri. Khun mt ch in, i mt sng quc, n ci rt ti a ra hai hm rng u n; trn u, chic m Nhy D i lch sang mt pha. Trong c ti vang vang li ni anh mt ngy khng xa trc : "Anh s c ly ci php v Sign trc ngy trnh din ca em."
m ging du dng c cha kp hi t thnh hnh nh k nim trong mt m trng c nhng lung sng lung linh chiu qua ca s cn phng khch p, b ln t v long tan theo s gi nh cuc hin hu bt ng ca ngi Trung s Nhy D mi va ban tra trc ngng ca nh m ti. Ging ng la ln:
"Cho ti gp c Thu Vn!"
Ti v ngi anh c t trong nh bc vi ra. Tri tim ti p mnh. Mt ni bt an lan trn c th. Ting ni chc nch bng ging Qung Tr, ht nh ting tuyn n ca T Thn, vang ln tn nhn:
"Trung y Thun Vn Chng t trn trn chin trng Khe Sanh m 27/5".
Anh ti hi nhanh:
"Sao?"
"Mt vin n bay n, ghim sut qua trn Trung y."
Hai tai ti lng bng, c thn hnh c h sp ng.
Vin trung s thn nhin ni tip:
"Chng ti lin lc mi, chng thy ngi nh no ca Trung y n nhn xc. Quan ti ang t ngha t ng ngha trang qun i. Nh l th ny trong ti o Trung y nn theo a ch m n bo tin. y, xin tr li n cho c!"
V ng cha l th ra.
l l th u tin v cui cng ti vit cho anh mt m thng Nm t trng Nhc tr v, va cch y ng ba tun l. Ti cm t th trn tay, ngn ng tm trng. Vin Trung s ni thm nhiu iu vi anh ti, nhng ti khng cn nghe hay hiu g na. Ti bc vi vo phng ring. Hai cnh ca t m ra, chic o d hi c bp hoa hng mu en p nhanh vo mt, ging ht ci ci ca T Thn vn thng nhn thy trn cc bc tranh trong chuyn c tch. Ti rng mnh s hi, ri cn nh nh ma ui, tm n c bn gi, cng c p xe lam ln ngha trang qun i Bin Ha ngay.
Bui x tra chuyn dn sang mu tri chiu m m. Ngha trang m u, c mc cao chung quanh cc hng m chy thnh nhng ng di thng tp. Ti ng lng trc dy quan ti trong nh ngha t ng sngchoang nh bch lp, c tp trung tt c nhng g gi l k nim ca anh gom thnh mt khi. Tuy nhin, r rng mt iu l tr c ti tri lc u mt. Cc hnh nh c nh ri ra thnh tng mnh nh.
Tht lu, ngi bn gi lc nh vai ti:
"Thi mnh v! Tri sp ti ri. mun y nguy him lm!
Ti nhn nh anh, ri li nhn t th trn tay, m thm ng li vnh bit. L th ca ti c gi theo a ch KBC 4804, sau cng n kp tay anh trc khi anh t trn. Anh c n. hiu lng ti. Tm lng ca mt a con gi ngy th ln u bit yu v cng l ln th nht nm mi tuyt vng t tnh yu a li. Khun mt nh Mnh h l trong cuc i ti rt sm. Mi tm tui, tm t cn hon ton trong sng; vy m khng ngmt lc tht nhanh, ti thm cm c hai ch "v thng" theo mi th chung quanh mt cch r rt ng cay.
III
Gn 10 nm tri tri i, cuc i ti tri qua rt nhiu au kh. By gi hnh nh anh khng cn l mi nhc but d di trong tri tim ti mi ln ngh n, m n tr nn du du mang mang, nhng cng khng km phn thng cm xt xa.
Mt ln theo on ci lng Sign III lu din Phan Rang, ban ngy khng ht, ti tm vo tn p Mng Khai xa tt, vng qu hng anh ngho nn khn kh. Hai bn con ng trng hai hng cy sao, cnh l ta ra rm rp. Nhng ngi Chm bn trong cc dy nh san st lp sp, ng ti i qua bng nh nhn chu ng. Ti phi hi thm mi mi tm thy cn nh lp bng mi l, vch t, c b m gi anh c tr, nm u ba mt ci xm nh, st ngay bin. Trc sn, mt m con nt o qun bn thu, chi a m . Ti t gii thiu mnh l ai. B c khong 70 tui, dng hom hem cm ci, v c ngi ch gi ging anh nh c u khng bit ting Vit nn khng hiu ti mun ni g. Ti ang ngn ng. Bng dng, mt ngi n ng t trong bc ra, t nhn l anh r anh. Ong mi ti vo nh.
Khong khng gian rt hp theo chiu ngang, chia thnh hai gian, chy di ra khong t trng pha sau h. Gian ngoi c ngn cch vi gian trong bng mt bc vch vn, c k chic bn v bn chic gh lc l chn cng. Ci k th anh t trn mt t nh, k su trong gc.
Ti ngi nhn quanh ni chn anh tng cho i v ln ln trong thi nin thiu. R rng,"ci ngho l l" hin hnh ra trn tng gc cnh. Nh li cu chuyn nghe thm m no ti cn nh mu hng trn ng Yn , tri tim ti bt ng chng xung trong mt ni ngm ngi khn t. By gi l nm 1977, cuc i i va trn hai tui! Hai nm rng, ti theo mt on ci lng lu din khp cc chn tri gc b ca Vit Nam!
Mt thong rng mnh, ti bng nhn ra rt r ci iu "v u ti rung ng tc th theo nhng li anh ni bui khuya hm y!" Mi su c x, khng ch ring anh v dn tc Chm, m ngay c ti cng ang th cm v cng su sc. Ti i tm t nc ti trn chnh nhng vng tri qu hng gi y i tn i ch. Lch s sang trang! Mt trang s khng cht oai hng, nhng cng khng chi rng ghi du qu nhiu au thng thng kh. V lch s li ti din. By gi, khng ch nhng ngi Chm ngi bn bun ri rc ni u ph ch khu Ha Bnh, Dalat, m cn bit bao chc triu ngi Min Nam phi mang b mt u trm chu ng trong cn nh qu hng khng cn l ca mnh s hu. Mi hn vong qucthu no xy ra cho dn tc Chm, th ngay chnh lc ny y, dn tc ti cng phi gnh chu, nhng di nhiu kha cnh khc cng bt hnh thm thit hn.
Ti nhn tm nh anh. Mi m gn 10 nm! Ci tui ngy th ca ti, theo thi gian, tri nhanh i mt. Thng hoc nhn thy cc ngi Chm, ti cng se lng ngh n anh, nhng tnh cm chng bin tan nh cn gi thong. Mi th trn i, du kin c n u, thy u b soi mn cng nm thng. Ti bit vy. Tm tnh ti cho anh cng khng ra ngoi c l . Nhng cn anh, ti khng tin rng anh siu thot theo ci cht tcti khi mi u cn xanh mu tc. V, di y m su, ti chng th ngh c iu rng linh hn anh ht vn vng hoi bo ngy xa.
Ti c vy, ngi yn tht lu, ci u nhn xung sn t. Ngi anh r ngi i din. S tnh lng ca mt bui tra nng chy bao trm mi th, bao lun c ting lng ti ang hi o in xcng. Ting xc xo t nhng cnh l ni bi cy dng x quanh sn, vang ln nhng m thanh bun bun, ri ri. Lc by gi, ti tin rng mnh hiu c chiu su ni nim anh cu mang thi tui tr. Lc by gi, ti cht thy mng cho anh khi so snh ci cnh "Hai hng lnh nghim trang bng sng, cho chic quan ti c ph l c vng ba sc ang t t tin v huyt m" vi cnh "Mt hng sng gi cao, nhm thng vo con ngi ang b bt mt tri chn ni ct, trn ci php trng Ph Th mt bui sm tinh m!"
Ni k th t chic nh anh c n ci rng r; tm nh ti tng nhn thy trn np quan ti nhiu nm trc . Ti thong rng mnh v c. Tri ang tra nng bc m tng nh va c lung kh lnh lan trn mi ch. K nm m cui cng ngi vi anh trong cn phng khch nh m ti quay cung trong tr nh. iu ci sang sng, nh mt vui ti, nhng li ha hn, v nht l ci ngh "trn i mun c chia x hoi bo cng anh." Tt c, tt c.
Trong mt giy tht ngn, ti t kim vi lng cu hi: "Nu nh ngy anh khng la i sm, liu ti c cm nghe hnh phc khi theo anh v chung sng vi nhng con ngi xa l trong cn nh b nh ci ?"
Cu hi c tr i tr li hoi lm ti t nhin nghn th. Ti bc nhanh ra ca, ht ln kh tri vo trong bung phi. Quay mt li hng v pha bn th, thy ci ci anh bin thnh nh giu ct, i mt chiu thng vo ti nh nhn d xt. Ti cht thy lng bun l. Khng phi ti ang t hi mnh iu y, m chnh l anh ang mun hi ti.
Ti bng mm ci nhn li anh, bc ti cm nn nhang ngi anh r va t a cho, ci u ly anh, th thm trong ming nhng li chn tht:
"Anh ng nhn em cch ct a nh th! By gi anh l ngi thin c, hn linh hn c th xuyn thu tri tim em hiu r iu g em tng ngh. Nu anh khng b em m i sm qu, gi pht ny bit u chng ta cng c mt a con cng ang chy nhy trong ci l con nt ngoi sn kia?"