Nh mt huyn thoi...
Ngy xa, c chng ngh s tr, y ti nng sng to nhng rt i c n khinh bc. Nhng tc phm chng vit ra bng tim c v mu huyt chng c ai n nhn ch ng gi tr ca n. Chng lang thang ni ny ni khc, khng ca nh nh s. Chng i, chng lnh. Chng tuyt vng v au kh. Cuc i chng l c mt chui di nhng tai ha lin tip bm ui nhau vi tc cng lc cng nhanh, cng lc cng nng n bi thm, y chng n ch phi i nghch li vi hu ht nhng k sng cng thi i, tc ot mi tnh yu m chng kht khao mt cch tuyt vng, lm t lit mi ti nng chng bng mt th c dc nguy hi, loi b chng ra khi x hi con ngi bnh thng nh mt k khn cng d bn, ri sau rt, khin chng gc cht t ci bi kch en i trong mt qun ru ti tn Baltimore.
C ai ng rng ch vi chc nm, sau khi chng cht, danh ting chng lan trn khp ni trn th gii, tn tui chng c nhc n vi s knh trng tt bc, nhng l th v nhng bn tho vit tay tr nn gi tr nht trong hng ng cc nh vn ln ca M v s lng tc phm ca chng c in ra, ngi ta d tr c th chu cp cho mt gia nh sng cuc i d d cho n c hng nhiu chc nm
T ci tm hn c n, chng cho i mt ti nng rng ln, nhng nhn li rt t mt cch tht cm ng nhng g con ngi p tr trn chnh c nhn chng. Chng au kh nhng cng v cng kiu hnh, d rng trong sut cuc sinh tn ngn ngi, chng l mang ci nh mnh ca mt thi nhn i n v ngho tng, mt nh vn c tr lng rt thp t nhng tp ch sm n ti tn
Trong nhiu th h ni tip, vn chng chng c c i c li; nhng iu y khng gi l vic ngu nhin, bi v vo thi i cch y gn hai trm nm, xuyn qua ci ni tm bt n v lun lun au kh y, tc phm chng t ra rt tn thi, rt mi mt cch k l. Chng phn tch nhng c mun v Ci Cht, Tnh Yu v Ci p trong tm l con ngi tht lu trc khi Freud c th xc nh r rt nhng vn y; chng a thch s d di mnh lit na th k trc khi Hemingway cho i; chng bit cch sng to nhng cu chuyn kinh d trc khi loi truyn tm l xc cm c ngh n; chng bit s dng "nh trng nhn cch" (double self ) trc khi k khc c th tm ra ci phng php "nh ha phn cch" (split -personality ) trong vn chng. Quan trng hn c, trong tc phm chng t gn hai th k trc ni ln khng ngng ch chnh m thi i vn chng ngy nay ang cp ti: l "con ngi vi nhng xung t d di trong ni tm ring."
Tuy nhin, chng bt hnh hn tt c cc nh vn, ngh s khc v l sinh ra trong nc M ng ngay thi im ca mt nn vn ha cn rt phi thai, cha khai m. V vy m nhng t tng i trc qu xa ca chng tr nn lp d, kh th chp nhn ni vi thi i chng ang sng. V chng, t ci b ngoi li thi ngho kh, ci c cht khinh bc kiu hnh cng vi nhng thi quen khc bit m chng lm bc mnh nhng ngi chung quanh v to nn khng bit bao nhiu k th ganh ght. Tuy nhin, cng chnh l nguyn nhn khin chng c nh n mi, trong khi nhng ngh s khc -trang nghim chng mc- li b qun lng rt nhanh.
Cuc i chng ng gi l m hoc m ui hn bt k nh vn M hng u no khc. Chng t t ln chung quanh mnh vng ho quang rc sng c nh i bng c mt ti nng c bit v cng bng mt nh mnh y nhng kh au bi thm. Chng tr ci gi rt t cho s bt t ca tn tui mnh. Chng ging y ht mt con chim l mu en u m -nh con qu en trong tc phm Raven rt ni ting m chng vit-, xut hin bt ng ri cng bt ng bin vo bng ti. Chng chnh l mt trong nhng nh vn hng u ca nc M. Chng l EDGAR A POE .
Edgar A POE sinh ngy 19/1/1809 ti Boston, tiu bang Massachusetts. M ca ng Elizabeth Arnold Hopskin- l mt kch s ngi Anh nhng c a chung nhiu trn sn khu kch ngh M do bi s din xut rt thnh cng mt mn v thn thoi v mt lot cc vai quan trng trong v King Lear ca Shakespeare. B c ni n nh mt ngi rt p, ngoi ti ca ht v hi ha. Trong khi , ngi cha gc i Nh Lan David Poe- li c b dng b ngoi lun ba bi cu th, tnh nt hung hng, mc bnh nghin ru; thi tui tr tng theo hc Lut, sau b ngang cng v theo ui ngnh kch. Khi Edgar c hn mt tui, ng David Poe b nh i bit; t v sau, chng ai bit l ng cn sng hay cht. Cn li mt mnh vi hai con th (Edgar l ngi th nh) v ci thai trong bng, b Elizabeth Arnold phi kim sng bng cch mang con i t tnh ny qua tnh khc ty theo nhng giao ko din xut c k vi on kch. B n Richmond (Virginia) vo khong cui nm1811, sanh ngi con gi th ba y. Nhng ri chng bao lu sau , ngy 8 thng 12/1811, b qua i khi cn rt tr p v bnh song phi v cng v i n. Ba ngi con nh c phn ra lm con nui gia nh cc c dn trong tnh.
Edgar Poe khi y hai tui, c v chng ng John Allan, gc ngi T Cch Lan chuyn ngh bun bn, em v t cho ci tn Allan (m v sau Poe khng h t ra hnh din v n nn lun lun k ch Allan bng mu t A.vit hoa n gin, t gia hai ch trong tn chnh thc ca mnh: Edgar A. Poe.)
Vi tun l, sau khi b Elizabeth qua i, nh ht Broad Street, ni b tng din kch, b chy ra tro trong trn ha hon kinh khng vo mt ngy trc l Ging Sinh nm 1811. Ci cht ca rt nhiu ngi kt li trong m chy lm kinh hong c nc M v l ti tho lun m thm trong sut nhiu nm sau ca dn chng vng Virginia. Bin c ln lao cng ci quang cnh t anh b chy ni ngi m ngh s thng xuyn lm ni bt sn khu bng v p v ti nng ring m nhiu ln Poe tng nghe k li khi cn b ⽬ l nguyn mnh m cho s tng tng u i ca cu nh nhiu cm xc. (V vy, ngay t nhng nm thng thiu nin, trong Poe thy xut hin mt ni suy t v b ba iu eo ng tr no ng: S Cht, Ci p v Tnh Yu.)
Tha hng ca m bn cht ngh s, t nh Poe sm c ting thng minh, rt say m m nhc, thi ca v cng rt c nng khiu v hi ha. y phi gi l mt n sng m Thng ban ring cho Poe, ng thi li cng l iu mang n trong cuc i bun b ca ng nhng ni bt hnh cn kinh khng hn rt nhiu so vi ngi m ti hoa qua i.
Ngy 28/7/1815, hai ng b Allan p tu sang Anh, em theo cu con nui lc y 6 tui. H lu li y 5 nm. Trong 5 nm y, Poe c theo hc mt trng t, mc ch gio dc cho hc sinh tr nn l nhng con ngi phong lu trang nh,m t di quyn gim c ca bc s Bransby Stoke Newington, ngoi London. Ni chn lch s vi nhng di tch nt, nhng n i k nim c knh, nhng con ng y bng mt v bu tri ngn i my ging thp, nm nm tri nui dng un c tm hn Poe trong nhng tung tng m . T su thm ni tm, Poe cm nghe rt gn gi vi ni chn qu hng ca ngi m ti hoa mnh bc. V ri, cng t 5 nm ca thu thiu thi non di y, mt tnh yu am m cho Ci p bt u pht trin trong tm hn nhy cm ca ng, ko di trong sut cuc i v sau nh mt m nh khng bao gi ngui.
Ngy 21/7/1820, ng b Allan cng Poe p tu sang New York. Ngy 2/8/1820, h tr v sng Richmond trong ngi nh ca Charles Ellis, mt ngi trong cng ty bun bn vi ng Allan.
Nhng cuc du lch di trn bin li trong tm hn cu b nhiu m mng mt du n mnh m. (V sau, nhng xc cm v s tnh lng m bin c mnh mng gy nn trong tr tng tng t thu nh s c tm thy rt nhiu trong cc tc phm ca Poe).
Nm 1821, gia nh Allan dn n c ng ti ng Fifth, gia qung Clay v Marshall. Ti y, Poe theo hc trong Clark School cho n thng 12/1822. Thng 4/1823, Poe i sang hc ti trng William Burke, mt t thc lch s ni ting Richmond.
Cng ln ln theo nm thng, Poe cng nhn thc c ch ng bt thng ca mnh trong ngi nh sang trng ca ng b Allan (mua ngy 28/6/1825, ta lc ti gc ng Fifth v Main Street, Richmond) v lun c gia mi trng gio dc. Chng tui tr c nui dy trong ni tin tng rng mnh s tr nn l mt ngi lch s vi tt c mi l do ngh rng trong tng lai s c tha hng ti sn cha m nui li, bng dng thy b gt ra ngoi ci vng trn ca nhng a tr xc xc kiu ngo, con ci cc gia nh thng lu qu phi. V du cho gia hc ng c t ra l mt hc sinh xut sc trn mi kha cnh, v trong tnh c ni ting l mt cu b sng chi nht, Poe cng khng c thc s tha nhn vi nhng gi tr mnh t to ra. Cc bn ng hc ca Poe nhng k c dy d qu k v ni kiu hnh huyt thng- khng Poe qun rng m ng tng l mt kch s lang thang v nhng c quyn m Poe ang dc hng khi y ch l nh vo lng ho tm ca mt cp v chng li bun!
Nhng iu nh trn hn nhin l nguyn nhn ln cho mt trng thi tnh cm bt thng bt u hin ra trong tm hn cu nh, tc ot gn ht nhng thng thn v thn mt c th xy ra gia cu vi cc bn ng hc. Vi hon cnh nh th, ci mun tri vt hn ngi ni dy mnh m trong Poe nh mt hnh thc phn khng khinh b li nhng k ban cho ng ci nhn h c. Poe tr nn l mt tay bi li rt gii, chp nhn d dng nhng cuc nh c liu lnh v khng th chu ng c ngh rng c ai ngang hng vi ng trn nhng mn th thao m ng chn. Mi a thch dnh cho Byron ny n rt sm trong tm hn chng tui tr khi Poe khm ph ra iu rng nh thi s ngi Anh ny cng c ghi nhn l mt tay can m v bi li rt gii. Ngoi ra, s dn u v ni bt d dng trong nhng b mn vn ngh cng l nguyn nhn Poe gnh chu mi ni th ght ca rt nhiu b bn. Lun lun, Poe c ni n nh "mt k c tm kim" m khng phi l "i tm k khc" trn nhng lnh vc ny. (Mt bn ng mn ca Poe trong thi gian y, v sau nhn nh: "Poe, nh k c ti gi li by gi, l mt ngi c rt nhiu ti nng nhng tnh kh bt thng v c khuynh hng p phc k khc. Tuy nhin, d vi nhng xung ng d di trn b mt, ng cng t ra khng c bn cht kin quyt, lun c thiu st s ha nh d mn. Chnh nhng iu ny lm cho ng b th ght, lnh xa)
Ci kt qu ca mt hon cnh nh th phi c xy ra. Chng tui tr c n t rt su vo i sng ni tm, tm an i trong nhng quyn sch c min man v cc bi th lm ra t nhiu gic m ao c. Nhng gic m ni ln s tng phn i nghch gia nhng iu ng c v nhng iu ng mun, gia i sng thc t v th gii mng tng:
"Trong o tng m en
(In visions of the dark night
Nhng gic m, chin u chng li nghch cnh thc t khng cht no m p, c Poe ku ln:
"i tui xanh ti, mt gic
m tn ti
(Oh! That my young life were a
lasting dream!
Tuy nhin, hn ht, trong nhng gic m ring, hnh nh ngi m tr p ti hoa m Poe khng hnh dung c r rng cht k nim no chim ng ng rt ln:
"Ti cm bit trn thin
ng cao
Nhng thin thn nho nh r tai
nhau
(Because I feel that, in the
heaven above
Hnh nh ngi m y l biu tng du dng nht ca phi n trong tm hn nh vn, cng ging nh hng thm qun qut ta ra t nhng cnh hoa ln khut ci mnh trong m ti. ( cng l iiu lm nn bi kch sut c i Edgar A. Poe khi m i vi ng, ngi ngh s mang tn Elizabeth Arnold l tng trng cho ci p v cng ng s i tm qua sut cc ngi n b ln lt i vo thi ca v nh mnh ng v sau.)
Do bi khng c con m b Allan dnh cho Poe mt tnh thng v s nung chiu qu ng. Cn ng Allan, trong nhng nm u tin, li kiu hnh v v p v s thng minh ca cu b m ci. Trong cc ba tic y khch, ng thng bo Poe ngm ln cc bi th di v t ra rt hoan h theo iu y, xong cho php Poe nm nhng ly ru mi nh mt hnh thc thng cng cu b. Cht men nng sm nhim vo trong mu, v sau tr nn l nguyn nhn ln lao, d phn ph hy cuc i nh vn.
Bc s Bransby, ngi chm lo vic hc cho Poe trong 5 nm Anh, din t v Poe nh "mt cu b thng minh nhanh nhn" v s "tr nn rt tt nu nh khng nhn c s cng chiu qu ng ca nhng bc cha m nhu nhc ch bit nht y tin vo ti cu, lm ny sinh thi ca mt k t mn, hn l ban cho cu tnh thng v s hiu bit tht s." (Chnh Poe v sau khi ni n cha m nui, cng bo rng ng khng bao gi nhn c ng ngha mt s thng cm v tnh thng m ng cn thit v cng.)
Cng v thiu thn tnh m m ngay t thu nh, Poe c khuynh hng tm s n nu trong tnh cm ca phi n. Khuynh hng ny ngy cng thm su m. Thi gian Richmond, Poe c bit n nh mt hc sinh khng bao gi mi bn b v nh cha m nui, m ch lun lun a thch i n nh h.
Nm 13 tui, Poe gp b Jane Stith Stanard, m ca ngi bn tn Bob Stanard. Li tr chuyn t t ca b lm ny sinh mt tnh yu thanh cao trong tri tim cu nh. B tr nn l ngi tri k, c chng thiu nin k ht cho nghe nhng ni nim c n hay nhng ngh cung nhit m chng khng c c hi gii by trong gia nh ng Alllan hoc ni trng hc. Nhng ch mt thi gian ngn sau khi gp Poe, b Jane Stanard qua i lc ch mi ngoi ba mi tui v cn rt p. Ci cht ca b to nn trong lng Poe mt ni cc k au n. ng khng th chu ng c ngh b Stanard nm c n mt mnh trong ngi m en ngoi ngha trang lnh lo. Nhiu thng sau , Poe ni ting l ngi m m vn dm i vo bi tha ma, n ngi bn cnh nm m b Satanard gi cho m nhng k nim du dng m b i vi Poe.
Ci cht ca ngi m bn to nn trong Poe mt ni am m k d i vi nhng b mt ca mt ngi m. ng ao c c thm d tn su trong ni tr n cui cng ca mt i ngi. Mi lin h mt thit gia tnh yu v s cht; s sng ln khut ngay trong ci cht; s hin hu v hnh vn tn ti trn mt thn xc va ra thnh t chnh l nhng ch lm xo trn khng ngng b c di do suy t y. Nhng hi nim m m bn cnh nm m im lm ca ngi n b m Poe cho rng hiu c mnh cng l khi u cho cc tng tng k qui mang y tnh cch nh mnh khc nghit, c lp i lp li nhiu ln trong vn chng Poe v sau. (Chng hn nh s sng li ca ngi v Poe trong tc phm Ligeia hay s tr v khng khip ca Madelaine trong The Fall of the House of Usher.)
Thi k y, trong gii i hc khng c nhng qui lut hn cht i vi sinh vin, ngoi tr ni mong mi rng sinh vin phi t iu khin mnh theo phong cch ca mt ngi lch s. H c t do lm nhng g h mun. Nhng chng cng t tr tui hu ht thuc cc gia nh giu c- hng say phng mnh vo cuc sng mi, t khoc ln ngi nhng b tch va phch li kiu k, va rng ri phng tng, nhng iu m h cho rng ng phong cch ca mt k qu phi. Trn ht, c bc v ung ru l hai yu t cn thit khng th b qua ca mt thanh nin ho hoa thi i y. Trong mt m, h c th t trn c mt mn tin kch x vo nhng truy hoan tc hi loi ny.
Lc 17 tui, Poe vo i hc. Nhng thng nm hnh phc ca thi k nin thiu vnh vicn qua i, nhng ch cho mt nh mnh y kh khn khn n bt u n trong cuc i nh vn.
T 14/2/1826 n 15/12/1826 i hc Virginia (Charlottesville), Poe c ni n nh mt sinh vin tt vi nhiu ti nng khc nhau tng n trong ngi. Trong k thi cui nm, ng c im ti u v mn Latin v Php ng. Tuy nhin, ci khuynh hng c c n dt v khng giao cm c vi th gii ngoi ti vn l iu ng lu nht ni chng tui tr sm l ra nhng nt ti hoa.
Trc khi vo i hc, Poe vn cn l mt cu nh. Th ri bt thn ng phi i din vi nhng vn ca k trng thnh khi m ngi cha nui bt u t l b mt bn xn v tin bc vi cu con va ln. ng Allan cung cp cho Poe s tin chng thiu vo u so vi nhng chi ph ti thiu i hc. Tng trc ht sau, Poe phi chy vay khp ni trong b bn v ngay c nhng ngi Do Thi trong tnh vi s li rt cao p b vo nhing mn chi tiu cn thit. V ri Poe lao vo cc tr chi c bc kim thm li tc sng; nhng iu ny ch cng khin Poe thm mc n v s thua ny tip ni s thua kia!
Thm vo , s v bt u xy ra gia Poe v cha nui. Trn nhng cch th t ph, ng Allan t tht vi Poe cm ngh rng do bi lng thng hi hay mt s nhn o ri rt no trong tri tim, ng em Poe vo gia nh ng. iu ny r rng lm Poe au n. Chng tui tr l ngi giu tnh cm, lng mn v tuyt vng trong s kim tm mt tnh thng chn tht. ng cha nui li l mt li bun T Cch Lan nng u c tnh ton, tnh tnh nghim khc c chp, thc t v tr tr ging nh mt tng . Hai mu ngi v cng khc bit hn nhin kh th tm ra c mtr s cm thng ng iu. Khi nghe Poe mc n c bc ti trng i hc ln n con s hai ngn la, ng Allan thng thn bi b vic hc ca Poe sau gn mt nm lu li y.
Poe ri Charlotteville tr v Richmond. Trong ngi nh ng Allan, mi bt ha cha con tr nn cng trm trng. Ln u tin, Poe tm kim s lng qun au kh trong vic ung ru. Chng bao lu sau li nhn ra ci hu qu k d v c sc quyn r m ru em li c trn c nhn ng. ng ung nhiu v say rt t. Trn ci cch ung ca ng, mt tm trng thm kht s kch thch ca cht men nng trn chy thc ti c t by nhiu hn s thng thc mi ngon ca ru.
Khng ai ung ru m khng c nguyn nhn c. Trong trng hp Poe, nhng nguyn nhn cng rt d nhn bit. T thu nh, Poe t ra l mt a tr nhiu tnh cm. M ci m rt sm, trong gia nh Allan li khng th tm ra ci cm gic an n m tt c cc a tr u cn thit. Do , ni thiu thn s bo v ca tnh m l nguyn nhn u tin v ln nht lm nn s c n trng rng trong tm hn nh vn. ( ri tt c nhng ngi n b v sau u ch c ng khoc cho ci vai tr thay th hnh nh ngi m cht, d rng iu y vn khng lm y c ni c n cng lc cng c khuynh hng tru nng trong Poe).
Thm na, dng mu du mc tha hng t ngi m ti hoa tng phn i nghch vi nhng thn trng nghim khc c nhn thy v hp th thu u i trong gia nh Allan cng l nguyn nhn ln lao cho nhng xung t ni tm tim tng tnh cht u su m m v khng ngng quan st nhn ra s d bit gia mnh v nhng k cng trang la:
"T thu u th ti
khng
(From childhood's hour I have not
been
Vi tm trng bt u thm cm nhng ni kh au bun b ca tui thanh nin, trong thi ca Poe tng ct ln ting ku ng vc:
"Ti ng gia m vang
(I stand amid the roar
C vy, trong ci nh mnh y lao ao au kh y, h mi tai bin a n l thm mt cht nguyn nhn gp phn vo vic hy hoi tinh thn v thn xc nh vn. Ci th gii thc ti tht khng chu ng ni, Poe tm s gii thot trong vn chng, trong tnh-cm-cc-ngi-n-b-mang-hnh-nh-ngi-m--cht, v nht l trong men ru. Ru em c cho Poe s trn chy nhng kh au trong cuc sng. V ng dng n nh mt ngi nghin thuc phin tm th hnh phc ring cho chnh h.
Nhng, ging nh mt ln Poe tuyn b: "Ti tuyt i khng hi lng vi cht kch thch ca ru m thnh thong ti dng qu ", th hn nhin, s in cung nm st bn di lp b mt hnh phc gi to y, Poe cng bit nh th no ri. C th ni, i vi Poe, ru ch l phng tin gn gi gip ng thot ra khi s kho tra dn vt ca k c, khi ci cm gic c n khng th chu ni v khi mi kinh hi m nh v ci cht vn sut i khng ngng eo ui tm hn ng.
Thi gian cn ngi Trung hc ti Richmond, Poe ri vo tnh yu vi Sarah Elmira Royster, ngi con gi cn i in nh ng b Allan. (Sau ny, nhc li Poe, Sarah m t rng l mt chng thanh nin "p trai, c b dng b ngoi m p bun b, tnh kh nng nhit xung ng, nhng li rt hay ghen v bt c l do g"). Hai ngi tui tr m thm nh hn vi nhau. Khi cha c Royster bit c, ngh rng con gi mnh cn qu nh nn ng ln lt tch thu tt c cc l th chng thi s t trng i hc gi v. Mi cho n lc Sarah lp gia nh v tr thnh b Shelton, tr li Richmond sau khi chm dt vic hc Virginia, Poe mi hay c l do ti sao tm tnh say m ca ng khng nhn c s p ng ca Sarah.
Ngy 24/3/1827, Poe bt thn ri nh cha m nui ra i. Hnh ng ny c th c gii thch do t nguyn nhn xung t cha con, m cng v Poe, bn cht a cm, mun trn trnh khi nhn thy ngi yu xa nay ang l v k khc.
Ngy 7/4/1827, Poe n Boston, thnh ph m m ng xa kia tng yu v cng l ni Poe c cho i. Ti y, Poe gp mt ngi th in tr tui tn Calvin Thomas nhn xut bn cho ng tp th u tin, "Tamerlane and Other Poems". Trong tp ny, Poe khng tn tht, m ch l "Ca Mt Ngi Sinh Ti Boston". Cc bi th u c vit ra tui thiu nin khi Poe cn ngi bc trung hc, din t tm trng c n ca mt chng trai bt u i din vi nhng dy v tm kim theo Tnh Yu, Ci p v S Cht C bi lm ra tui 12 khi Poe theo hc bn Anh vi nhng cu th r rng ni ln mt ti nng thi ca ang chn:
"Khi mn m bung xung
trn tm ph quan ti
Trn huyt m su, trn mun ngn
th
(But when night had thrown her
pall
Upon that spot, as upon all
Cng c bi lm ra trong tui 13 Richmond, mt trong nhng bi hay nht c tng b Jane Stanard, m ngi bn hc, bt u vi nhng cu nh sau:
"Helen, i vi ti, sc
p ca em
(Helen, thy beauty is to me
Du vy, tp th khng gy c cht ting vang no trong gii ph bnh v cng chng bn ra c quyn no, d gi ca mi quyn ch l 12 xu ri!
Chng thi s 18 tui, khng tin bc, chng bn b, thn thch, tht vng v ti nng mnh b b qun, bn ng vo qun i ngy 26/5/1827, lm mt anh binh nh di ci tn Edgar A. Perry, cn c chnh ng ti Fort Independence hi cng Boston.
Trn b ngoi, Poe t ra xu h khi c nhn vo lnh, bi v sau ng t thi phng ln nhng cu chuyn do chnh ng ba t che giu giai on sng trong qun i ca mnh. V mt ln, bin minh r hn cho iu y, Poe bo rng khong thi gian t 1827 n 1830, ng du lch qua Hy Lp v Nga S.
Tuy vy, Poe hn phi l mt chng lnh gng mu, bi v ch sau mt nm ri phc v, ng c thng cp Thng s. (Trung y Howard sau ny nhn nh v Poe l "mt ngi c nhng thi quen tt v khng h ung ru." i y Griswold ngi khen Poe c "thi c x rt ng ca tng v t c uy tn vi ton ng i." i t Worth li thm "Poe c tn nhim rt cao.")
Ngy 29/2/1829, nhn tin m nui qua i, Poe xin php tr v Richmond v n ni mt ngy sau m tang.
Ngy 15/4/1829, sau hai nm sng trong qun i, Poe gii ng mt cch v vang. V ri, xuyn qua nh hng ca ng Allan, Poe c nhn vo hc trong trng v b qun s West Point. Du vy, sau ci cht ca m nui, tnh cm gia ng Allan v Poe cng thm v trm trng. Phn gia ti ca b Allan b ng chng nm ht.
Chng cn trng mong g vo s gip vt cht ca cha nui, Poe bn b i n Baltimore, lu li trong nh b c rut tn Maria Clemn lc y ang sng cng Virginia, a con gi 7 tui v lun c vi ngi anh ln ca Poe William Henry, ang cht dn tng ngy v bnh lao phi v nghin ru. (Ring ngi em gi t tn Rosalie c mt gia nh Richmond nhn lm con nui thi gian b Elizabeth Arnold va mi t trn. Nhng c b mang chng ngy di khng cch g cu cha. Sau khi gia nh bo tr t chi khng nui na, Rosalie sng ly lt ni ny ni khc trong nhiu nm, cui cng c mt c quan t thin Washington em v cu gip v sng ti cho n khi cht l nm 64 tui.)
Ti Baltiomre, vo thng 12/1829, tp th th nh ca Poe, "Al Aaraaf, Tamerlane and Minor Poems" cho i . Nhng cng ging nh tp trc, n chng em cht li tc no cho tc gi.
Thng 6/1830, 21 tui, Poe c chnh thc nhn vo trng v b qun s West Point. D c t ra l mt sinh vin tt, nhng ng sm nghe mt mi v ci k lut st ca nh binh. (Mt ngi bn cng kha vi Poe ti trng V B, A.B. Magruder, vit rng: "Poe l ngi rt gii Php ng v c kh nng phi thng v Tan hc, c sch rt nhiu, nhng li vng khuyt im ln l hay t ra khinh d nhng bn phn qun s. C cht bt thng v ngoan c y khin ng b mang ting l hay qun v th vi nhng nhim v trong kha hc.")
Tuy nhin, nguyn nhn ca tt c nhng xao lng ny ni Poe phi k l c bt r lu t mt pha khc ngoi con ngi ca chnh ng. Ngy 3/1/1831, t West Point, Poe vit v cho ng Allan mt l th di, k r hon cnh cay ng m t khi cn i hc Virginia, Poe phi gnh chu, ko di cho n tn lc y: "Phi ni r rng tnh h tin bn xn ca ng l nguyn nhn cho tt c mi ni kh khn ti tng b vng mc khi cn Charlottesville. S chi tiu thp nht trong trng i hc l 350 la mt nm; ng ch gi cho ti 110 ng. Vi s 110 ng nhn c y, ti phi tr ngay lp tc 50 ng tin n, 60 ng cho hai p dy ca hai gio s (m ng cng khng b l c hi mng nhic rng ti sao ti li khng tr cho ba v). Ri 15 ng ng trc chung vi 110 ng va k: trong 12 dfng ng cho nhng bn gh t bi dng n trong phng, 12 ng khc cho mt ging ng. V khng tin tr cho nhng vt dng xi chung, tri vi quy lut ca vin i hc, m ti phi b nhc nh v tc khc b nhn nh mt tn hnh kht. Chc ng con nh, tun l sau khi vo i hc, ti vit v ngay mt l th xin ng thm t tin mua sch. ng hi m vi nhng iu kin ht sc h khc. V ch v ti khng th c tip tc tr mn n 150 ng vi ch 110 ng ang c trong tay m ng khng tic li mng nhic ti ging nh i vi mt tn khn nn ti t nht trn i. Theo nghim lnh ca ng, ti phi gi km trong th cho ng mt bn lit k tt c mi mn ph tn trong tng s 149 ng. S tin 39 ng ti cn thiu ti i hc c ng gi b cho thnh 40 ng, di ra trong ti ti ch ng 1 ng duy nht! Thi gian k , ti nhn mt s sch, trong c hai quyn v Ton. Nhng quyn ny l ra ti khng cn dng n k t khi khng c tin ghi danh cc lp Ton. Nhng sch th phi mua bng cch tr gp nu nh ti c nh lu li lu trong trng. Ngoi ra, cng bi v nhng mn tin bt buc phi chi cho ngi bi phng, ci t, git i v mt ngn l mt th cn thit khc m nhng mn n c tng dn ln v s vay mn ca cc ngi Do Thi trong tnh nh chp nhn tin li rt ln. Do l , ti phi tr nn mt k v hnh. Nhng cn bit lm sao? Ti khng giao thip c vi bt c ngi bn no, ngoi tr nhng k cng chung hon cnh nhng nguyn do khc bit; h, t s say sa hoc tiu xi hoang ph; cn ti, b y a v chng c ai trn i lu cn thit hay chn thnh yu thng ti. Ti xin Thng chng minh rng ti khng bao gi a thch s chi bi phng ng. Nhng ngi quen bit ti u phi nhn rng nhng mc ch theo ui hay cc thi quen ca ti th rt xa l i vi cc tiu khin loi y. Ngay c n tnh cm ca nhng ngi bn cng hon cnh t l cho, ti cng ch dm nhn rt e d v gi mt khong cch gia ti v h.
Gn cui nin hc, ng gi thm cho ti 100 ng, nhng qu mun ko ti ra ngoi nhng kh khn y. Ti gi s tin li vi ngh rng, nu kim thm c nhiu hn, ti s c th phc hi li c con ngi mnh. Do , ti tm n James Galt, nhng ng ny, bng nhng duyn c rt kho, t chi khng cho ti mn thm xu no. m ra tuyt vng, ti bt u lao vo cc tr chi en cho n cui cng b vng mc n khng th sa hi. Nu a v ti, xin ng hy cho bit, ng c lm khc c vy khn? Khi ti b buc phi ri khi trng i hc, bn b ti chng ai hiu r hon cnh ti, li ch ngh rng ti tiu xi hoang ph. Ti khng hy vng c tr li Charlottesville nn trng i t nht l ng s ban cho ti mt vic lm g trong cng ty ca ng. Nhng ri tng ngy tri qua ch l v vng. Ti bn b nh ra i.
Sau hai nm ng a v mt ngi lnh tm thng trong qun i vi khng mt lm li no, ti c cp giy ngh php. iu ny ng c th kim tra bt c lc no ti n v c ca ti. Ti ngh n iu mo him, van ni ng gip cho t vt dng qun o, nn tr v nh ng nh li i!- ng vo ngay sau ci m chn ct m niui ti. Nu b khng cht trong lc ti b i xa, chc ti khng c g n hn. Tnh cm ca ng, ti chng bao gi nh r c. Nhng cn b th ti tin rng b cng tht s thng yu ti nh thng a con rut ca b. Ln tr v y, ng ha tha th cho ti tt c. Nhng ri ng sm bi li ha. Ong gi ti n West Point nh mt tn n my v hon cnh y cng kh khn nghit ng cho ti y ht nh trc kia Charlottesville. Ti nh phi n t b thi." (Th vit ngy 3/thng 1/1831)
Qu nhin, sau nhiu ln c vng mt trong nhng bui tp hp duyt binh, trong cc cng tc thc tp v lun c cc bui l cu nguyn, Poe b a ra ta n qun sy v b ui khi trng v b vo thng 2/1831.
S sa thi ny trn Poe v s ti hn mau l ca ng Allan l hai nguyn nhn quan trng ct t hn mi lin h vn mong manh gia ng cha nui v cu con ngh s. K t gi pht y, Poe phi t mu sinh v chng chi thc t kh khn m chng cn trng mong c cht no s gip ca bt c ai trn i. ng bn b i n New York v tm c mt ngi chu ng ra xut bn tp th "Poems by Edgar A. Poe, Second Edition" cho ng.
Ma h 1831, Poe tr v Baltimore, lin lc li vi gia nh b c Clemn. Ngi anh ln William Henry qua i khng lu sau khi Poe gp li.
Nm 1832, Poe khi s vit vn xui v cho xut hin lin tip nm truyn ngn, c t Philadelphia Saturday Courier nhn xut bn.
u nm 1833, sng chung trong ngi nh nh vi b c Clemn v c em h Virginia, hon cnh c ba tng ht n Poe nh ci b ht mi kiu hnh cu cu n ng Allan qua mt l th ngn nh sau:
"Baltimore ngy 12/4/1833
hn hai nm qua k t ngy ng cn gip ti, v ba nm ri k t khi ng cn tr chuyn vi ti. Ti bit l c rt t hy vng c ng hi m l th ny, nhng vn dn lng lm mt c gng mong ng lu tm n. Nu ch xt trn hon cnh hin ti m ti ang gnh chu, chc chn ng s thng hi ti, mt k khng bn b, tin bc. Ti cha tng lm bing, li chng ghin bt k thi xu no, cng khng phm ti chng li x hi n ni ng b hon tr mt s phn qu cay nghit nh th. Xin ng hy v Thng m cu vt ti khi nhng tn ph hin nay.
Edgar A. Poe."
L th ku ni thng thit y chng bao gi c hi m.
Du vy, gia bao ni kh khn trong cuc sng, Poe vn khng ngng sng tc.
Thng 10/1833, trong cuc thi truyn ngn ca t tp ch Baltimore Saturday Visiter, tc phm Ms Found in a Bottle ca Poe chim gii nht vi s tin thng 50 la. S xut hin vo ngy 19/10/1833 ca tc phm ny a tn tui Poe ln hng mt trong nhng ngi vit truyn ngn hay nht th k 19.
Ngy 27/3/1834, Poe nhn tin cha nui cht. Di chc ca ng Allan quy nh l phn pht ti sn li cho tng a con chnh thc ln khng chnh thc ca ng, nhng li chng cht g cho cu con nui. Poe b loi tr v bit rng mnh phi t mu sinh d cch g chng na. Lc ny ng ang tr thnh mt tay vit chuyn nghip. iu cn thit l phi tm mi trng tiu th cc tc phm sng tc ra.
Thng 8/1835, cng nh vo ting vang gy nn t truyn ngn Ms Found in a Bottle m Poe c t Southern Literary Messenger Richmond nhn vo chc v ph t ch bt. ng bn ri gia nh nh b ca b c Clemn Baltimore i Richmond.
Ti nng ca Poe c cp trn tn thng trn nhiu kha cnh d bit: c v sa bn in th, vit nhng tiu lun, im sch, lm th, vit truyn ngn. Nhng mt khc, nhng cn say, nhng cuc ci c ca ng lm cc ng nghip phi lun lun bc dc.
V ri mt cch tnh c, nghe c tin Neilson Poe, ngi chng ca b ch cng cha khc m vi Virginaia mun em Virginia v nh nui cho n hc, Poe cm nghe au kh d di. ng bn vit mt l th cho b c Clemn, phn i vic trn, ng thi t tnh yu ca mnh vi Virginia:
"C yu du, xin hy thng xt con! Hy thng xt con! Trn i ny,ngoi c v em Virginia ra, con khng cn ai tm v. Con ang sng gia mt m ngi xa l v s bt hnh s cn vt cao hn sc chu ng ca con na. Tht l v ch nu ch i mt li khuyn ni con. Con cn bit ni g by gi? Con c c quyn ni trong danh d v s tht rng 'Virginia, ng i n ni y!' khng? Nu em Virginia thng con tht tnh, hn em s t chi li ngh y khinh mit nh th. i, xin Cha xt thng con! Nu em Virginia i n nh Neilson Poe th con s sng ra sao? () Con kim c mt cn nh nh d thng va mi dng xong, vi mt mnh vn v tt c mi tin nghi trong khu hu tr trn i Churchill, mi thng ch tr 5 la. Tng ngy tng m con m trong hoan h rng c lm cho c c ln em Virginia thoi mi sung sng, cng nh con s c gi em l v. Nhng gic m nay ht! i Cha i, xin thng xt con! Con cn ngha g m sng gia mt m ngi xa l chng ai c cht lng chn tht cho con?"
(Th ngy 29/8/1835)
Trong mt thng sng n c Richmnd, Poe li tm qun lng nhng ni bun v nhng iu bt nh lin tip xy ra bng men ru ng. Tuy nhin, cng ung, cng say kht th Poe li cng thm tuyt vng; khi y, ci ngh t t c chn vn u c. t cu, gia thng 9/1835, Poe quay li thnh ph Baltimore, tm n tr n trong tnh thng v s m p ca gia nh b c Clemn.
Ngy 22/9/1835, Poe lm giy hn th vi c em h Virginia, khi y ch mi 13 tui mt thng. (Virginia sinh ngy 15/8/1822). Sau , hai m con b Clemn theo Poe v Richmond, cng sng chung trong mt cn nh tr trn s tin lng t i ca chng ph t ch bt tr tui l 15 la mi tun. Ma xun nm sau, vo ngy 26/5/1836, Poe v Virginia lm l thnh hn.
(S lin h gia Poe v c v con nt l u cho nhiu cuc tranh lun trong vn gii v sau). Trong cuc hn nhn ny, qua nhng l th Poe vit, khng ai c th nghi ng rng ng khng yu v, nhng tnh yu ca ng ch ging nh ca ngi anh trai, bi v lun lun ng ni n Virginia nh mt "ngi em gi" nh b. Nu phn tch, c l phi vit rng, Poe l ngi sut i vn i tm mt hnh nh m hin v s an n ca mt mi gia nh m p. Thi gian ng lu li trong nh b c Baltimore, Virginia cn rt nh. Poe c Virginia nhn bng i mt say m knh trng. V nhng tht buc tnh cm gia Poe vi b c li rt cht ch. B lo lng sn sc cho Poe y ht nh cho a con trai c nht. B au kh theo nhng tht vng ca Poe. T nhng ngy sng ngn ngi y, Poe dng nh tm ra gn ng nhng g ng lun lun tm kim. V p du dng cng nh ti nnbg ca ht ca Virginia, ng thi vi s lo lng hy sinh ca b Clemn l nhng s kin c kt v biu tng cho c hai iu sut i Poe vn hnh dung ra ni ngi m cht: "Ci p v Tnh Thng bao la".
Thng 1/1837, do nhng xung t khng th trnh khi a n t c cht bt thng kiu hnh ca Poe m Poe ct t mi lin h vi t Southern Literary Messenger.
Thng 2/1837, Poe em c gia nh qua New York, c ng ti ng Sixth Avenue v Waverly Place, ri li chuyn n s 113 ng Carmine. Sau , ng tip tc tm ngi nhn ng ra xut bn tc phm The Narrative of Arthur Gordon Pym ca mnh. Cho mi n thng 7 nm sau (1838), tc phm ny mi c cho i v s phn ca n cng chng may mn cht no y nh tt c mi tc phm in ra trong bui sinh thi ca nh vn.
Ma h 1838, con ngi lang thang khng ngh y li di gia nh v Philadelphia. Ti y, Poe kim sng qua ngy cho c nh bng ngh vit mn theo nhng ti a ra ca cc t bo hoc cc nh xut bn.
Sau mt nm sng bp bnh, 1839, Poe tm c cng vic ph t ch bt trn t tp ch Gentleman's Magazine, ch nhim l Burton. Hai tc phmn The Fall of the House of Usher v William Wilson c in ra trong giai on ny.
Nm 1840, Poe cng thu xp vi nh xut bn Lea & Blanchard Philadelphia pht hnh b hai quyn Tales of the Grostesque and Arabesque. Trong cuc thng lng, nhng ngi i din Lea & Blanchard ni vi Poe: "Chng ti nh nc liu cho in 1750 n bn nh ca Tales of the Grostesque and Arabesque. Tng s tin thu vo s thuc c v chng ti. Bn quyn vn l ca ng. Phn li tc ng nhn c ch l hai mi quyn tng cho b bn." Poe bng lng nhng iu kin y.
Tuy khng ngng sng tc nhng t trong y lng, ni ao c ln nht ca Poe vn l c iu hnh ring mt t bo. Thng 4/1841, Poe rt lui khi t Gentleman's Magazine v bt tay vo vic thc hin c mun. ng lo liu mi mt, tung ra nhng qung co gii thiu trc, nhng ri chng th no kim ni tin hnh thnh t bo.
Ngy 13/8/1841, Poe gi cho nh xut bn Lea & Blanchard l th nh nh sau:
"Philadelphia, 13/8/1841
Tha qu ng, Ti ao c c cho ra i mt b nhng sng tc mi gm cc ta nh sau: The Prose Tales of Edgar A. Poe; trong gm cc truyn The Murder in the Rue Morgue, Descend into Maelstrom, v tt c nhng sng tc c vit v sau, lun c n bn ln th nh ca b Tales of the Grostesque and Arabesque. Nhng sng tc vit lc sau ny gm c 8 truyn, kt thnh ton b ba mi quyn, chia ra lm hai tp dy.
Ti ao c rng qu ng vn s l ngi xut bn sch ca ti. V nu sch c in ra, ti rt vui lng m nhn nhng iu kin cc ng ngh ln trc ngha l tng s tin thu vo s thuc phn cc ng, phn ti ch l 20 n bn tng bn b thn hu thi.
Xin qu ng vui lng hi m sm th ny v xin hy tin ti.
Edgar A. Poe. "
Ba ngy tip , sau khi bn lun xong xui, nhng ngi ch trng nh xut bn Lea & Blanchard t chi li ngh ca Poe, ly c rng s n bn in ln u cha bn c ht. (Nm 1944, nguyn bn l th ny c bn u gi l 3,000 la).
quen vi nhng chi b l l ca gii cm bt v c gi trc ti nng ca mnh, Poe khng bun tht vng. ng li tip tc kim tm mt nh xut bn khc a in tc phm vit d rng i li, ng ch gt hi thua thit m khng l tin bc.
Chng bao lu sau, Poe c nhn vo chn ch bt cho t Graham's Magazine v c chnh ngay t ny xut bn tc phm The Murder in the Rue Morgue. S xut hin ca n nh du bc khi u ca li vit trinh thm trong nn vn chng M v nhn vt chnh ca truyn Monsieur C. Auguste Dupin- li l ngi dn ng cho hng lot nhng nh thm t ni ting th gii trong loi tiu thuyt ny.
Tip theo , cng di s xut bn ca Graham's Magazine, cc tc phm A Descend into the Maelstrom, The Masque of Red Death ln lt cho i., cng vi hng lot cc bi ph bnh vn hc quan trng y xc cm m Poe vit. C th ni thi k t thng 4/1841 n cui nm 1841 l hnh phc nht k t khi lp thn ca Poe. c bit vi s lng ch bt c tr, trong sut cuc i Poe, khng lc no t c bng.
Tuy nhin, vo thng 1/1842, hnh phc bt thn chm dt. Trong mt bui ang ct cao ging ht, Virginia bng dng b t mch mu. [Sau ny, trong l th ngy 4/1/1846 gi cho mt ngi bn, Poe vit v cn bnh ko di trong nhiu nm ca v nh sau: "Bn nm trc, ngi v m ti yu qu nht bt thn b t mch mu trong khi ang ht. Khng hy vng cu cha g c. Ti phi la xa nng mi mi v chu tt c mi au kh theo ci cht dn dn ca nng. Nng phc hi tng chp v tng chp ti li hy vng. n cui nm y, mch mu li v ln na. Ti li phi tri qua ng nhng g tri (.) Ri ln na. Ln na. Li ln na, mch mu li v. C mi ln nh th l ti cm thu c tt c ni thng kh trong s cht ln cht mn ca nng. V c mi ln cn bnh tng, ti cng thm yu nng tha thit, khng kht vi nng nhiu hn trong mt tm trng bng bnh pha ln tuyt vng. Ti b khng hong trm trng v tr nn gn nh mt tr, nhiu lc m thnh ngy di cng cc. Trong nhng cn ngy di , ti ung ru. Ch c Chia mi bit l ti ung nhiu v thng xuyn c no. Hn nhin, nhng k th ca ti phi kt lun rng ti in cung v ung ru m khng phi rng ti ung ru v in cung, mt tr. Nhng tht th ti bung tri mi hy vng cu cha khi cht khm ph trong v ti mt s ang dn cht. iu y tht kinh khng, lun lun n lm ti dao ng gia hy vng v tuyt vng n khng chu ni nu nh hon ton khng dng n ru. i Cha i, i sng ny bi thm lm sao!"]
Tuy nhin, d vi nhng kh au, Poe vn lm vic. Nhng tc phm hng u ra i trong thi k o in y: The Mystery of Marie Roget; The Pit and The Pendulum; The Tell-Tale Heart; The Gold-Burg; v The Black Cat.
Thng 5/1842, Poe t b t tp ch Graham's Magazine, nhng vn mui nh lm ch mt t bo.
Nm 1843, Poe thuyt phc c mt nh xut bn Philadelphia pht hnh tp The Prose Romances of Edgar A. Poe. Tp sch nh ny gi nguyn thy mi cun 12 xu ri, tr thnh l tc phm him hoi nht trong ton b s nghip ca Poe. S him hoi ny c l pht sinh t iu n khng c bn ra, v nh thng l, tc gi ca n cng khng nhn c ng no trn vic xut bn y.
Vi hy vng s tm c ngi chu b tin ra cho ng to dng mt t bo, v cng ci thin i sng vt cht, thng 4/1844, Poe em gia nh sang New York. Khi n ni, ng bn ngay bn quyn tc phm Sun cho mt nh xut bn vi s th lao t i. Sch in ra, bn rt chy, nhng ngi cha ca n th li chng nhn c ly mt quyn no.
t lu sau, Poe di gia nh n c ng trong mt ngi nh c th tho ri ra tng mnh, ta lc trn ng Bloomingdale (by gi gn khu Broadway v ng 84. Ngi nh b ph hy t lu, nu cn, n hn tr nn l ni chn di tch ng k, bi v ti , tp th ni ting nht ca Poe Raven- c cho i).
Ngy 29/1/1845, t tp ch Evening Mirror New York, ni Poe c nhn vo chc v ph t ch bt, cng b bn in ln u ca tp Raven. Tc phm ny c qun chng n nhn nhiu hn bt c tp no c Poe vit ra t trc. Tuy nhin, cng li ln na, Poe khng gi lu c ch lm ca mnh. ng chm dt s hp tc vi t Evening Mirror vo thng 2/1845.
Ngy 8/3/1845, Poe c nhn l mt trong nhng tay ch bt nng ct ca t Broadway Journal va mi thnh lp ti New York. Ln ny, Poe hy vng s l mt c hi tt cho mnh thi th ti nng. Nhng chng bao lu, t bo b ri vo s kh khn kit qu v li tc khng thu nhp c. Ma h 1845, cc bn ng nghip rt lui ht, li ci xc hp hi ca t Broadway Journal cho Poe t qun l. l ln duy nht trong i, c vng lm ch mt t bo ca Poe thnh tu. Tuy nhin, ng phi cm c mt cch tuyt vng cho n ng cht hn. Cui cng, ci c vng t c ngn ngi v chng v vang g y cng chm dt. Ngy 3/1/1846, Poe nh thua v cho nh bn hn t Broadway Journal.
Tuy vy, thi gian iu hnh t Broadway Journal cng l lc sng tc c bit nht ca i Poe. Thng 7/1845, ng cho xut bn tp truyn ngn Tales by Edgar A. Poe v thng 11/1845 l tc phm The Raven and The Other Poems. Cc tc phm ny to c cho Poe cht t tn tui, khin ng chng t c t ra l vi chnh mnh- s vic c th t tay iu hnh mt t bo m chng cn phi c s tr lc ca ngi no.
Du vy, Poe vn ngho rt mng ti nh bao gi, lun lun mc n; hoc t hn l khng mt ng xu dnh ti. Trong khi , Virginia ngy cng bnh hn cn phi c thuc thang chy cha. Nhiu ngy lin tip Poe lm vic khng ngh, c sc lc vo s vit lch nhng cng chng kim c cho gia nh bao nhiu mn tin ti thiu.
Th ri tai ha ny cha qua th tai ha khc dn dp ko n. Thng 3/1846, ch v bc chn dung c tnh cch nho bng c v ra bn di mt bi vit mang ci ta l The Literari m Poe b Thomas Dunn English, k gi ca t tp ch Evening Mirror chi ra thm t bng mt lot bi ng trn t Evening Mirror. Ngn ng m Thomas Dunn dng tht nng n qu khch n Poe phi mang ra kin ngi ch bo. Kt qu, Poe c bi thng thit hi danh d 225 la, nhng iu y cng khng trnh c li trong tm hn nh vn mt ni tn thng su m.
Thng 5/1846, Poe di gia nh gm hai v chng, b c Clemn, lun c con mo tn Catterina sang c ng trong mt cn nh nh nh ci tp lu Fordham, cch New York 13 dm v hng ng qu. Ti y, song song vi cn bnh trm trng ca Virginia, Poe cng ng bnh ly lt. S li tc mong manh kim c t vic bi thng ca t Evening Mirror tiu tan hn. Ma ng n, h ht c du t n.
Thi gian ny, c mt ngi bn vn thng xuyn n thm ci gia nh ang lm vo tnh trng tuyt vng cng kh y: b Mary Louise Shew. V bi v Poe chng c tin mi thy thuc, v cng bi v b Shew c hc qua kha hun luyn y khoa nn t tay b sn sc cho c Virginia ln Poe nhng g cn thit theo bnh trng. B k nhn mt ln n thm ci lu nh ca nh vn v v tnh cnh ca Virginia nh sau: "Khng c ci chn no trn ging ngoi tr mt tm ph mu trng v nhng t bo. Tri rt lnh. Virginia c rng mnh v nhng cn st ca bnh lao phi ha cng nhng cn rt theo ci gi lnh bn ngoi. Nng nm trn mt rm, ci o khoc ln ca chng ph kn thn th. Con mo Catterina nm ng bean cnh. Con mo k l dng nh nhn thc c s cng dng gh gm ca n i vi ngi bnh. Con mo v ci o khoc l nhng vt si m duy nht cho ngi n b tr bnh hon ng thng kia."
Mt thng co xut hin trn mt nht bo New York ku gi lc quyn cu tr gia nh Poe, ng thi mt thng co khc cng lun iu cng c in trn mt t bo Philadelphia, nhn mnh rng "Poe khng tin bac cng chng bn b g c." N.P.Willis, bn ca Poe, li vit mt bi x thuyt nh nhng trn t The Home Journal, trong phn ngh "mt s g ri cho nhng k lao ng tr thc" khn kho mang trng hp Poe ra nh mt dn chng lu tm qun chng. Tt c nhng iu ny lm Poe ni gin tht s.
Tuy nhin, Virginia khng cn cn bt c th g na trn i m con ngi c th gip . Bnh tnh ca nng n hi chm dt. Ngy 29/1/1847, Poe vit mt l th ngn cho b bn Mary Louise Shew:
"Fordham, 29/1/1847
Bn rt thn v rt t t,
Virginia ng thng ca ti vn cn sng d rt suy nhc v hin ang au n lm. C th Cha s rc linh hn nng i sau khi nng c gp li cm n ch mt ln na. Tm lng nng cng nh tm hn ti- th cha chan v hn n kh th din t cho ht s bit n i vi ch. E rng khng bao gi cn gp li ch na nn nng bo ti nhn gi n ch ci hn du dng yu thng nht, v nang s cht an lnh trong n phc ca ch. Nhng, xin ch hy n, ngy mai xin hy n i! Ti ha s bnh tnh nh li ch vn cao thng ao c cho ti. M ti cng gi n ch tnh cm v nhng li cm n nng nn nht. B xin ti ni vi ch rng c th no ch thu xp chuyn nh n ng li y m mai vi chng ti? Ti phi ngng i gi ngay th ny. Chc ch c nhiu n phc v xin tm bit.
Edgar Poe."
Ngy k tip, Virginia qua i khi va 25 tui. Ci cht t lu eo ui m nh ngh Poe, lc by gi tr nn l mt s tht au n khc lit. Cuc gi t vnh vin ca ngi v tr cng lc cng n gn hn vi hnh nh ngi m hon ho m Poe sut i tm kim- khin ng nh b rt ht c nng lc. Ong li lao u vo nhng cn say b t. Nhng m trng lnh v di nh v tn trong cn nh nh ngoi New Yoprk, Poe chi u vo nhng ly ru ng trc s chng kin au lng v bt lc ca b c Clemn. Ong ung ru cng nhiu hn trc v khng th ng c nu khng dng n ru hoc khng c s hin din ca b c bn cnh ging. S s hi ci cht m ng tng b m nh khi cn b, s e ngi phi chng chi mt cch ng thng vi nh mnh cay nghit tt c mi ni ny tri dy mnh m vi nguyn hnh trng gai gc ca n, ging nh mt th bng ti gh rn vy chp tm hn Poe qung i au kh cng cc ny.
Du sao cng khng th ph nhn rng ci cht ca Virginia c nh du nh ngy tn ca mt thi k n nh nht k t lc lp thn trong ton th cuc i nh vn Edagar A. Poe.
(Cng ti nh b Mary Louise Shew New York sau khi Virginia cht m Poe sng tc bi th The Bells rt ni ting, cm hng t ting chung nh th lc y ang dn lin tc.)
Sau khi Virginia qua i, cuc sng Poe cn bun hn bt c tc phm no Poe vit ra do trc. Tuy vy, ci nng lc sng to vn khng ri b ng. ng li vi u vo nhng trang giy d tm qun au kh v gy li ngh lc. Tc phm khoa hc gi tng bng thi ca, Eureka, c hnh thnh trong cng thi gian vi bi th mang y hi hm u m, Ulalume, v mt trong nhng bi ni ting nht ca Poe: The Bells. c bit hn na, bi th Annabel Lee vit ra vi ngy sau ci cht ca Virginia c gi nh t k nim khi cn nin thiu, Poe tng ngi mt mnh nhiu m bn cnh ngi m b Stanard trong ngha trang lnh lo:
"Theo dng triu dng, t
nm bn cnh
(And so, all the night-tide, I lie
down by the side
Cng trong bi Annabel Lee, trc s cht, Poe kiu hnh n khng cn s hi, m thch thc:
"Chnbg thin thn no trn
thin ng cao
(And neither the angels in heaven
above
Thng 6/1848, Eureka c xut bn ti New York. Poe li khi s vit mt quyn sch mi di ta : Literary America.
Ngy 10/6/1848, trong mt cuc din thuyt ca Poe ti Lowell (Massachussetts), ng gp b Nancy Locke Heywood Richmond (cn c tn gi l Annie). Mi tnh cm thm ln xy ra gia hai ngi sau , tuy rng b Nancy vn tip tc sng cng chng ti Lowell.
Ngy 17/7/1848, Poe tr li Richmond ba tun. Khng ai bit c nhiu v nhng g Poe lm Richmond, nhng theo mt nhn chng k li th ng thng "say b t v din thuyt v Eureka cho khch hng trong cc qun ru nghe".
Sau khi tr li New York, mt thi k ri bi nht n vi Poe. (Nm 1845, trong mt chuyn i n Providence, Poe c gp nhng khng tr chuyn vi b Helen Whitman, mt ga ph ln hn Poe 6 tui, cng l mt ngi lm th, rt a thch vn chng v c t ca ci ring. H gi cho nhau nhing bi th nh mt hnh thc trao i, giao thip.) V ri bt thn trong thng 9/1848, Poe tm n Providence cu hn b Whitman. Vi mt ngi n b trung nin c nui ln trong cnh sng qu l nghi phong cch, danh vng ca Poe cha ch mong s thnh tu ca cuc hn nhn. Hn na, gia nh b Whitman cc lc chng i vic ny. D vy, Poe vn khng khng tin bc. Tuy nhin, c mt iu lm cn tr nh ca Poe: T mt cch no ,. b Whitman nhn bit, trong khi ang cu hn vi b th Poe vn cn ang dan du tnh cm vi b Annie Lowell. Nhng l th tnh "gi Helen" du dng khng km so vi nhng l th chn thnh "gi Annie" trong cng mt thi gian. Xuyn qua nhng l th gi cho c hai ngi n b y, tc gi ca chng r rng ang ph by s say m tht s ca mt tnh nhn, hn na, mt thi s ang vit v tnh yu (ci th loi c Poe din t hay ho nh tng vit truyn ngn, lm th hay vit cc bi bnh lun vn hc) Hn nhin, khi nhn bit iu ny, b Whitman cm nghe tn thong d di. Nhng b khng th phn nn rng tnh yu Poe dnh cho b b gim st, hay l t trong su thm tri tim, Poe la di b. Tri li, xuyn qua nhng l th c tm bit,cng nh nhng l gi cho chnh b, Poe t t ra rt thnh tht trn nhng g ng cn thit.
Nu phn tch, phi vit rng, cuc i Poe qu nhin l mt gic mng d, nhiu kinh khng hn trong cc truyn ng vit. Ngi bt Poe phn nh mt ni tm xo trn khng ngng theo nhng m nh v s au n, s tn nhn, s cht yu v s h ra ca mt xc ngi bn trong nm m. Tr tng tng ca Poe lm hy hoi t t chnh bn th ca ng. Cu b nhy cm sng bng nhng gic m bin thnh mt ngi ln ch k, t c lp mnh trn nhng giao thip x hi. D rng tnh trng sng rt ngho nn thiu thn, Poe vn t ra kiu hnh d di v rt kh quen bit. ng khng c bn thn, cng chng tm c ngi no c th cho ng chp nhn trn nhng iu kin ng vai ng sc. ng phn nn v s c n ca mnh nhng khng c gng gii ta n. Ch ring vi n gii, Poe li mong ch in cung mt tnh bn vi h. Nhng lun c trn kha cnh ny, Poe vn b gii hn theo hnh nh ca ngi m, ging nh ng my m che khuttt c nhng lin h su m gia Poe v h. T sau ci cht ca Virginia, vi Poe, tnh cm nam n ch l ni ln mt c gng ng thng trong s n nh li chnh con ngi nh vn. B c Clemn khi y qu gi khng cn sc em li cho Poe s an i m ng kht khao mt cch tuyt vng. Lun tt c mi ngi n b, chng ai p b ni cho Poe s trng rng tm t v gip ng tm li c l sng ch thc.
Thng 10/1848, Poe gp li b Whitman Providence v ha rng khng bao gi ngh n iu cu hn na. Nhng ngay ngy hm sau ca li ha , bt thn Poe li xut hin ti nh b Whitman trong trng thi khch ng d di. T thm tm, b Whitman vn cn yu v ngh rng c th hon ci c Poe, nn ha hn vi ng mt cuc hn nhn nu nh ng bng lng b ru. D nhin l Poe rt ng .
Ngy 20/12/1848, Poe tr li din thuyt Providence v ngy 22/12/1848, cuc hn nhn c hai ngi em ra tho lun cui cng i n quyt nh s chn ngy c hnh hn l.
m Ging Sinh 1848, xui xo mt iu, Poe c vi thanh nin trong tnh mi i ung ru n say mm, v ngay k , xut hin ti nh hn th, o qun xc xch, hi men t ming tot ra nng nc. B Whitman, du vn cn yu v ,mun lm v Poe, cng khng thot c ci p lc nng n ca b m v c gia nh ang ln khi y. B nh dt khot t hn Poe. Poe p chuyn xe la k tr v New York. D nh hn nhn k nh chm dt.
Trong mt l th gi b Annie, ni v chuyn ny, Poe th rng "t y c trnh xa ci th gii c hi ca nhng ngi n b tr thc!"
Nhng ng khng t gi li th ri li tn tnh ve vn nhng ngi n b khc, trong s c b Sarah Anna Lewis (bit danh Stella), mt n thi s Brooklyn c ngi chng mn Poe "iu chnh" nhng vn th ca v. S giao thip gia Poe vi cc ngi n b ny c l t nn tng trn vn nhc dc, nhng r rng l ng rt kht khao tnh bn vi ph n, bi v t sau ci cht ca Virginia, mt khong trng ln chim hu tm hln Poe v ng cn lp kn n i.
Ch c mt iu duy nht Poe khng bao gi t b. l ci c vng lm ch mt t bo ln.
Ma Xun 1849, Poe c gng thuyt phc E.H.N. Patterson Oquaka (Illinois) b tin ra to dng mt t bo, nhng khng thnh cng.
Ngy 30/6/1849, Poe ri Nerw York i Richmond, cng trong chiu hng tm phng cch thc hin mt t bo.
Ngy 26/6/1849, Poe tm n nh mt ngi bn tn John Sartain Philadelphia trong trng thi suy nhc trm trng, k cho Sartain nghe cu chuyn c mt nhm ngi trn xe la d tr git cht ng, ri li ni dng di rng chnh Poe b giam ti nh t Moyamensing, cng ti , nghe c nhng m thanh gh rn v chng kin nhng hnh nh kinh khip. Xong, vit cho b c Clemn l th ngn, trong c nhng cu dng nh trn tri: "Con ang bnh nng, b tiu chy v mc chng ho gt n ni by gi thy rt kh khn trong vic cm cy vit. Khi nhn th ny, xin m hy n ngay vi con! S vui mng gp li s n b tt c nhng ni bun cho chng ta. C l con s cht thi. Con khng cn g ao c k t khi hon thnh xong tc phm Eureka v cng chng th sng tc g khc na." Ri Poe xp t vi b c Clemn nhng giy t cn thit, dn d b nhng iu phi lm trong trng hp ng cht.
R rng l nhng m nh v s cht ca Poe thi gian Philadelphia pht sinh t ni suy nhc cc k trn c tinh thn ln thn xc. Mt ngi bn vit v s kin ny nh sau: "Khi tm n nh ng John Sartain th Poe ang vo tnh trng khch ng d di n gn nh in lon. u c Poe xem ra ng ngc v b nng bi mi kinh hi theo ci m mu m mt k no ang c tnh lm hi ng. Ngi bn Poe lc y c gng lm yn ong Poe, nhng Poe vn khng khng cho rng c k eo ui Poe n tn ni ny. V ri xin mt li dao co, Poe ni, co lp ru mi trn hu nh lc hng k th bng v b ngoi mi l. Sau cng, trc nhng l l vin dn m ng Sartain a ra ct em li cho Poe ci cm gic an n, Poe b, khng co ru na. Trng thi khng hong nh th ca Poe lm ng Sartain lo ngi, ri khi ni n Poe nm yn c trong ging, ng cn lu li bn Poe sut c m tip tc canh gi.
Ti hm sau, Poe i i ra ngoi v hng b sng Schuylkill, c ngi bn ch tnh h tng cnh bn. Trn ng i, Poe ni khnhg ngng vi ging iu hng hn v y nhc tnh v ci m mu theo di ca k l. ng Sartain c to s yn lng cho Poe, nhng v ch. Poe vn bc thng v pha trc, bng ngang trn nhng con ng ngon ngoo khc nhau vi s hng hi v khng cht no t ra mt nhc. Ngii bn rng sc lo li Poe theo hng v nh nhng vn khng hiu qu. Khong na m, h n Farimount v leo ln nh cao. Ti y, Poe vn c nguyn trng thi khch ng c, ni huyn thin v hon cnh cp bch him nguy ng ang phi. vng mc. S khch ng ny cn ko di cho n vi ngy sau . Cui cng Poe b trn khi nh ngi bn i lang thang trong cc vng ngoi ln cn. Khng kh ti mt lm du dn i s khng hong trong ci u suy nhc y, khin Poe tm thy li cht t bnh tnh."
Sau gn hai tun lu li nh John Sartain, ngy 13/7/1849, Poe ri Philadelphia i Richmond, tip tc tm phng tin to dng mt t bo m c. Trng thi tuyt vng n gn nh mt tr vn khng ngng xut hin ni Poe. Trc khi ri Philadelphia, Poe vit cho b Annie nhng li ny: "Tt c nhng ni bun ca ti th khng th gii thch c nguyn nhn v iu y ch cng lm cho ti thm au kh. Trong hn ti y nhng im bo en ti. Khng c g khin ti vui v hay thoi mi. Cuc i ti dng nh b tn ph c. Tng lai ch l mt ng my m m m. Tuy vy, ti vn s chng chi ti cng v hy vng li tip ni hy vong."
Poe n Richmond ngy 13/7/1849 v c cc ngi bn c thi trung hc n tip nng nhit. Nhng iu quan trng hn c l ng gp li Sarah Elmira Royster, ngi yu thu nh, lc by gi tr thnh mt ga ph c lp trn nhiu cch. Poe cu hn Sarah v c b nhn li. B c t vn ling ca ci v ha s gip ng hon thnh mt t bo nh m c. Mt cuc i mi m ra trc mt lm cho tinh thn Poe tr nn phn khch n t ha mt cch nghim trang (khi c mt v bc s quen Richmond bo rng ng c th cht v ru) l s t b hn th c dc nguy hi ny.
Ngy 17/8/1849, Poe din thuyt v ti thi ca trc mt s ng thnh gi chn lc Richmond.
Ngy 14/9/1849, cng cng ti, Poe din thuyt tu Norfolk, ri li hai cuc din thuyt khc cng ti- ti Richmond ny 24 v 27/9/1849; s li tc thu c ln n con s 1,500 la.
Trong thnh ph thi tui nh, Poe thy phn chn hn ln. ng cng b Sarah lo toan mi l nghi ci hi v d tr s em c b c Clemn v sng chung vi h ti Baltimore.
Ngy 28/9/1849, Poe p tu i Baltimore tr li New York chun b m ci. Nhng g xy ra vi ngy sau th khng bt c ai trn i bit c ch xc th no. Tuy nhin vo ngy 3/10/1849, bc s Snodgrass Baltimore nhn mt giy bo khn cp nh sau: "C ngi n ng mang tn Edgar Allan Poe, n mc ti t, ang ti khu vc u phiu Ryan's 4th. ng ta bo c quen vi bc s. Ti ngh l ng ta ang rt cn c bc s n xem xt bnh trng."
Theo l thng trong cc tnh ang din ra bu c, c nhng nhm ngi chuyn chn cc khch l li, mi h ung ru, ri em h i t khu vc ny sang khu vc khc, yu cu b phiu cho bt c ng c vin no thuc phe ng h ca nhm ngi ny. V bi v Poe c tm thy ti khu vc u phiu nn mi c d lun cho rng ng b s dng trong vic gian ln phiu. Cu chuyn ng hay sai, chng ai c th ching minh r. C iu, khi c tm thy th Poe ang trong mt qun ru, v ngy di ng ngc, trn ngi khoc b o qun khng phi ca chnh ng, li trng rt lpi thi bn thu.
Poe c em n bnh vin Washington College trong tnh trng hn m mt khong ngn. Sau , ng tnh dy v t chun tr mt cch ngy di vi "nhng ma qu v cc hnh th qui n" trn tng" (nh li th l ca Poe). Tuy vy, ng vn khng sng sut ni r cho bt c ai trong bnh vin bit c nhng g xy ra cho ng trc .
Tnh trng ni nhm vn tip tc theo mc cng lc cng d di, sau cng Poe hon ton suy nhc v tr nn m thip. Trong bn ngy lin tip, Poe chng c vi Thn Cht. V ri lc 5 gi sng ngy Ch Nht 7/10/1849, sau khi ku ln: "Xin Cha cu vt linh hn au kh ca con!", nh vn trt hi th cui cng trn giung bnh vin, trc s hin din ca v bc s, ngi n y t, b c Clemn v lun c Sarah Elmira Royster, ngi yu u i v cng l ngi n b cui cng chp nhn c ci nh mnh 40 nm cc k bi thm ca nh thin ti vn chng hng u nc M: Edgar A. Poe.
Du vy, nh mt th n i cha tr dt, ngay trong ci cht, s bt hnh vn eo ui Poe nh trong cuc sng 40 nm trc Vo thng 6/1841, Poe gp Rufus W. Griswold, mt ch bt thnh cng v gy c ting tm cho mnh bng nhng th an ngh nghip hn l bng chnh ti nng vit lch. Griswold t ra khng a Poe v c cht hng h khinh bc ca nh vn, ng thi cng v ti nng thin bm ca Poe, iu m Griswold thiu. Hai ngy, sau khi nh vn qua i, trn t New York Tribune xut hin mt bi tng nim Edgar A. Poe, k tn "Luwig", nhng c vit bi Griswold, m u bng nhng cu nh sau: "Edgar Allan Poe cht. ng cht ti Baltimore ngy hm kia. Li co tri ny lm nhiu ngi git mnh nhng khng my ai xc ng. Trong khp ni trn t M, thi s c bit n nhiu. ng c ng c gi Anh v mt vi nc thuc lc a Chu Au, nhng li c rt t, hay gn nh chng c ngi bn no c.
Sau , bi bo tip tuc vi nhng li cng kch cay c, dy ngu to gi di, nhm thng vo c nhn nh vn va mi nm xung. Nhng, Griswold vn cha chu ngng . Nm 1856, trong quyn sch ta The Works of the Late Edgar Allan Poe do Griswold son, trong c bi Memoir of the Author, Griswold gii thiu hnh nh Poe nh "mt ngi hay nng gin ci c, thay i bt thng, tnh nt kh chu, nhn dng lc no cng r phin mun. Mt thin ti vn chng nhng tc phm khng chng mc u n. Trn nhiu mt, ng ta ging nhn vt Francis Vivian trong quyn The Caxton ca Bulwer. S am m trong ng c hiu nh nhng tnh cm ti t m mc ch ca n l chng li hnh phc ca con ngi. Bn khng th ci mt vn g m khng lm ni dy mau chng s tc gin trong lng ng ta. Bn khng th ni v nhng sung tc, m m bnh thng m khng lm cho khun mt ng ta tr nn ti mt, pht sinh t ci tnh ganh t trong bn cht (.) Dng nh trong ng ta khng c mt cht o c kh d ti thiu no v nhng g ng c ni n trong con ngi kiu ngo y th c rt t, hoc chng c cht no s tht xc ng c. ng ch c mt ni ham mun qu n tr thnh bnh hon m ni theo kiu thng thng l ci tham vng tt bc: y l s ham mun thnh cng, t c th khinh b tr li mt th gii lun lun d bu tnh t ph ca ng."
Ri Griswold li tip tc sa cha nhng tc phm ca Poe, cho xut bn thnh bn tp, trong tp th ba ng ta chm vo thm nhng k nim ba t e cn ti t hn bi bo k tn Luwig na. ng ta cng "vit li" vi l th ca Poe, thm vi nhng l khc hon ton ba t.
C nhiu ngi phn n v hnh ng v thi ny ca Griswold nn ln ting bnh vc cho danh d ngi qu c, trong s c N.P. Willis, b Whitman v George Graham. Nhng s vic ti t xong. Ti nc Anh, s din gii ca Griswold trn vn ny c chp nhn trong nhiu nm, bi v Griswold l ngi c gia nh Poe y quyn cho bin son li nhng tc phm ca Poe.
Nhng Php th li khc. Sau khi c bi vit ca Griswold, Baudelaire ln ting t vn rng "Ai s l ngi gi c khng cho nhng con ch chy rng trong ngha a?", ri vit mt lot bi bnh lun bnh vc Poe, dch nhng tc phm ca Poe ra Php ng v cho pht hnh ring mt s bo tng nim nh vn au kh. Kt qu l sau vic lm ca Baudelaire, Poe tr nn l tc gi c nh hng rt ln trong nn vn chng Php, c bit trn thi ca Mallarm, Verlaine, Rimbaud, Valry v nhiu vn thi s trong trng phi Symbolism. Ci danh ting Edgar A. Poe tri sut u Chu k t sau bi bo ca nh vn Php y. V th m ngy nay Au Chu, tn tui nh thin ti vn chng c cuc i cc k bi thm ny c bit n nhiu hn bt k tc gi M no khc.
c thm Ti Hoa Mnh Bc, Tp II, ca cng tc gi.