Vẫn thói quen phân chia công việc sau những chuyến đi xa về. Vừa vứt cái gỉo xách xuống tôi kiểm ngay hộp thự Chuck, tên gọi thân mật của Charles chồng tôi lo xem lại cửa nẻo và tin nhắn qua máy ghi nhận . Chưa vội thay chiếc quần short khaki cùng áo thun màu bồ quân, tôi nhanh tay mở gói quà của Kinh Luân gởi đến từ Montréal . Bên cạnh cuốn băng vidéo là tấm card hí hoạ của Peanuts mà tôi rất thích trong đó chỉ vỏn vẹn có hai dòng chữ (Rất nhớ Cô & Charles - Cháu của Cô ). Bởi chỉ cách có mười tuổi nên Cô cháu chúng tôi rất thân nhau và đứa cháu này thường đi guốc vào bụng Cô hắn. Hai lần tôi về thăm nhà Kinh Luân đều vắng mặt. Chắc là hắn biết tội rồi đây! Tôi cho băng vào đầu máy, là những bản nhạc tiền chiến chọn lọc của Văn Cao, Đoàn Chuẩn - Từ Linh và Văn Phụng . Rất công phu, Luân chỉ lựa mua mỗi giọng ca Ánh Tuyết. Tôi tươi ngay nét mặt dù có hơi mệt. Màu áo trắng tinh khiết với cổ cao chẻ lượn, kiểu tà rộng chấm gót cùng cây kiềng chạm bạc - Tôi luôn ngưỡng mộ chiếc áo dài xưa ; kín đáo và thanh thoát - Từ tay cầm micro đến vẽ khoan thai, cách trình diễn của Ánh Tuyết tự nhiên, điêu luyện, rất hết lòng.

Lúc lâu, Chuck đến sau lưng tôi, chỉ tay vào màn ảnh nói "giống hệt áo của Mẹ em trong những tấm hình chụp gia đình." Với thói quen vuốt nhẹ hàm râu quai nón trước khi muốn góp lời hay đưa ý kiến, Chuck tiếp "... lần sau nếu mặc lại áo dài, em nên đi chậm một chút.... như cô gái này vậy." Dứt câu, Chuck lãng chuyện sẽ phone cho Luân biết chúng tôi đã nhận được qùa. Vừa thương tính tỉ mỉ mà tế nhị của chồng vừa buồn cười vì lời đề nghị, bởi tôi có cố gắng mấy thì cũng chỉ đạt điểm trung bình (tha thướt không ưa tôi cho lắm). Lắc đầu tôi nói, giọng nửa đuà nửa thật, "em mặc áo dài trong lễ đính hôn có thể đã là lần cuối, vì em hiểu mình mà cũng biết ta." Dù trong cặp mắt sâu mầu hạt dẽ ra nét không hiểu nhưng Chuck vẫn cười hòa để lộ hàm răng trắng đều không vướng mùi thuốc lá. Tôi vẫn chôn chân giữa nhà thưởng thức cách Ánh Tuyết giữ hơi - nhã chữ trong bài Ô Mê Ly. Ngoài Thái Thanh hát Buồn Tàn Thu của Văn Cao chỉ có Ánh Tuyết là không làm tôi nhăn mặt. Gợi lời Mẹ lúc sinh tiền "... trong nhà chỉ có con bé này là cố chấp nhất - Nó rất sợ màu đen và phải mặc áo dài đi học nhưng chuộng mọi vẽ đẹp lại hoài cổ (thở dài Bà tiếp)... ở đời, nên tập đón nhận mọi sự một cách tương đối thôi con ạ ! " --- Tôi cũng chợt thở dài, nhớ Vú đã kể (năm lên 6 tuổi, " con bé tôi " xúng xính trong chiếc áo dài gấm xanh, quần satin trắng với chiếc kiềng chạm rồng vàng đã khóc sướt mướt vào ngày mùng một tết chỉ vì... không muốn áo có hai cái tà dài thậm thượt ).

Điện thoại reo. Trong lúc Chuck tiếp chuyện tôi đi pha nước tắm nhưng lời nhạc với giọng ca Ánh Tuyết trong chiếc áo dài xưa vẫn cứ lởn vởn trong trí khiến tôi khó chịu. Chút giao động, tôi tắt nước, bỏ ra sân sau, dạo quanh. Mặt trời cuối xuân hâm hấp nóng cố cúi sâu hôn trên những búp Uất kim hương. Ngồi lên tảng đá quen thuộc bên hòn non bộ, cái ghế đá này đã bị tôi mài nhẵn từ khi được mang về từ Nainamo. Giây lát, Chuck tìm tôi trong bộ tennis. Anh nói, "Dave đang đợi trên Club và hỏi em có thích đánh đôi không vì Jane cũng muốn cùng theo." Sửa lại cổ áo cho chồng tôi lắc đầu, than mệt. Dáng Chuck khuất sau cánh cửa phòng ăn trả lại cho tôi sự tĩnh lặng của buổi chiều héo nắng. Đã lâu, lâu lắm tôi mới bất ngờ nghe lại nhạc Văn Cao, được ngắm mãi chiếc áo dài xưa thuần mỹ và tinh tế như tâm sự một thời, của họ

Ôi vừa thoáng nghe

em mơ ngay bước chân chàng.

Từ từ xa đường vắng

...

Còn nhớ đêm xưa

kề má say sưa,

nhưng năm tháng qua dần,

mùa thu chết bao lần.

Tôi bổng ngớ ngẫn so sánh cuộc sống hàng ngày, mọi quan hệ thực tế và xã giao bằng tiếng Anh của mình với cung đàn lãng mạn, lắng đọng hồn yêu cao thượng giữa lòng kháng chiến năm xưa. Vì tưởng, nên tôi thương Văn Cao viết, "Ai lướt đi ngoài sương gió" để tội cho người Pháp đã từng than trước lúc viễn chinh, "Partir c 'est mourir un peu ".

Chân tình hoài hương vướng gót, gieo buồn man mác. Rất ngây ngô tôi nhẩm,

Cố quên dáng người

Ngẩng nhìn chú chim chập choạng rời chiếc lồng xinh xắn không cài then được treo lủng lẳng trên cành thông tươi, dõi theo cái đuôi sóc đang lẫn nhanh giữa chòm lá bách diệp. Tôi như lạc lõng trong chính sân nhà mình. Lúc tay vẫn hứng tròn những mùa xanh trên lưng hạnh phúc.

Đêm mùa thu chết,

nghe mùa đang rớt

rơi theo lá vàng

...

Thôi tình em đấy

như mùa thu chết

rơi theo lá vàng.

Tia xám nhạt của ngày rồi cũng nhường chổ cho đêm choàng tấm áo đen lên thành phố nhỏ. Hương Lilac trong vườn thoảng nhẹ, tôi lại ngửi ra mùi thơm Dạ Lý. Cám ơn Kinh Luân đã rất hiểu tôi. Ơn qúy Nghệ Nhân đã "gửi gío cho mây ngàn bay."

Theo tiếng sáo chiều. Đọng mãi !

Lúc bước chân vào nhà, tôi mường tượng đến cách dân Pháp đã diễn tả kiếp sống ngắn ngủi của cuộc đờị mà Ông tôi thường dùng nhắc nhở con cháu khi xưa ;

L'homme regarde le soleil qui se couche

Le soleil regarde l'homme qui se meurt.

Lê Vũ Thúy Ái
Canada