■ Xung đột giữa thuyết tiến hóa và thuyết sáng thế là câu chuyện xưa như trái đất nhưng hình như vẫn chưa giải quyết ổn thỏa. Richard Dawkins đặt ngược câu hỏi: Có thật sự thú vị hay không để tin vào chuyện có một người bạn tưởng tượng lắng nghe ý nghĩ anh, lắng nghe lời cầu nguyện anh, an ủi anh, dỗ dành anh, ban cho anh một đời sống sau khi chết, có thể khuyên can anh? Dĩ nhiên điều này thỏa đáng nếu anh có lòng tin. Nhưng ai lại muốn tin vào một điều dối trá? [ đọc bài ] [12-15-05]

■ Quyển The Plot Against America của nhà văn Philip Roth vừa được xuất bản ở Ðan Mạch. Trả lời nhà báo Martin Krasnik nhân dịp này, ông đề nghị nên đem bắn bỏ hay bắt giam các nhà phê bình để cho sách vở không bị quấy rầy. Tác phẩm sắp tới của nhà văn 72 tuổi này sẽ bàn về cái chết. [ đọc bài ] [12-15-05]

■ Daniel Cohn-Bendit trả lời phỏng vấn của báo Die Welt về sự quen biết của ông với nữ triết gia Hannah Arendt. Nói về chuyện tình của Arendt với Martin Heidegger, ông coi bà là ca sĩ Madonna trong lãnh vực triết học. Tình yêu và dục tính không thể giải thích thuần lý và triết lý. [ đọc bài ] [12-15-05]

■ Cuộc phỏng vấn sau cùng với tiến sĩ Edward Teller, cha đẻ của thời đại nguyên tử, người hùng của Chiến Tranh Lạnh. Câu chuyện xoay quanh quá khứ trong mối liên hệ với phòng thí nghiệm, với Oppenheimer, về trái bom nguyên tử đầu tiên, về cuộc chạy đua võ trang với Ðức Quốc Xã, rồi sau này với Liên Sô... Và trong thế giới khoa học, chuyện không ngừng lại ở quá khứ. [ đọc bài ] [11-26-05]

■ Rebecca Goldstein, tác giả của quyển Incompleteness: The Proof and Pardox of Kurl Gödel, trả lời phỏng vấn trên báo Edge đi tìm căn gốc của định lý bất toàn trong toán học của Gödel. Lý luận chân lý số học đúng nhưng không thể chứng minh hiện hữu trong lý luận thời cổ Hy Lạp của Epimenides. Ðịnh lý của Gödel còn xuất phát từ sự chạm trán giữa các nhà lý luận thực chứng học ở Vienna (trong đó có Wittgenstein) với Gödel trên lập trường triết học Plato. [ đọc bài ] [07-01-05]

■ Giáo sư John Carey trong tác phẩm mới nhất What Good Are The Arts? đã lập luận rằng trong phạm vi nghệ thuật, không có một tiêu chuẩn khách quan nào để phán đoán tác phẩm này cao cấp hơn tác phẩm khác. Ông định nghĩa, "Nghệ thuật là bất cứ những gì được bất cứ ai coi đó là một tác phẩm nghệ thuật." [ đọc bài ] [06-26-05]

■ Tự điển bách khoa Wikipedia trên liên mạng khởi sự từ đâu và bao gồm những ai? Năm 2001 ý tưởng về một quyển bách khoa miễn phí trên liên mạng trong đó mọi người có thể đóng góp về bài vở và ý kiến xem ra rất phi lý. Năm 2005, Wikipedia có 500 ngàn bài viết Anh ngữ (so với 80 ngàn bài của Britannica và 4,500 bài của Encarta), và 16 ngàn người đóng góp. Nếu kể thêm vào đó 75 ngôn ngữ khác, tổng số bài viết trên Wikipedia lên tới 1.3 triệu. [ đọc bài ] Jimmy Wales, sáng lập viên của Wikipedia trả lời phỏng vấn của tạp chí Nature. [ đọc bài ] [04-02-05]

■ Ron Aronson, tác giả của quyển Camus and Sartre: The Story of a Friendship and the Quarrel That Ended It, trả lời cuộc phỏng vấn gần đây nhất về lý do hình thành của tác phẩm này. Một nửa thế kỷ sau khi tình bạn của Camus và Sartre chấm dứt, Ron Aronson nhìn lại với một nửa sự thật ở về phía Camus và nửa còn lại ở về phía Sartre. [ đọc bài ] [03-20-05]

■ Nhà văn nữ Nadine Gordimer (Nobel 1991) cho rằng có một số câu hỏi mà người viết báo chưa bao giờ đặt ra trong khi thực hiện các cuộc phỏng vấn. Bà thử trả lời các câu hỏi này. [ đọc bài ] [07-12-03]

■ JK Rowling trả lời phỏng vấn của Jeremy Paxman trên BBC nhân dịp quyển Harry Potter thứ năm vừa phát hành. Rowling cho biết đã bắt đầu viết cuốn thứ sáu và trên một dàn bài đã phác họa, tác giả cũng đã viết xong chương cuối của cuốn thứ bảy. [ đọc bài ] [06-30-03]

■ Ðể viết cuốn Sappho's Leap, về cuộc đời của nhà thơ nữ Hy Lạp 2.600 năm về trước, Erica Jong phải đến tận hòn đảo Lesbos, quê hương của Sappho trong bốn chuyến liền, và làm việc trong bảy năm trời. Phỏng vấn của báo Star Tribune. [ đọc bài ] [06-21-03]

■ Trả lời phỏng vấn của tờ Guardian, Valerie Martin nghĩ rằng sự khác biệt giữa những người cầm bút không phải về mặt giới tính mà là giữa người viết với mục tiêu chính trị và người viết quan tâm đến khía cạnh nghệ thuật. [ đọc bài ] Trả lời phỏng vấn trên website của Giải Orange, Valerie Matin cho biết Property khởi nguồn bằng câu chuyện bà đọc được về cuộc nổi dậy của người nô lệ ở Louisiana năm 1811. Bà không chỉ muốn làm sáng tỏ giai đoạn này trong lịch sử mà còn muốn soi sáng cái toàn bộ phức tạp của sinh hoạt con người. [ đọc bài ] [06-07-03]

■ Steve Almond trả lời phỏng vấn trên Identity Theory. Tính dục trong truyện ngắn của ông chỉ là "bàn ghế trong câu chuyện," ông đã thử qua nhiều thứ bàn ghế khác nhau trước đó. [ đọc bài ] [05-31-03]

■ Triết gia Pháp André Glücksmann trở lại với tác phẩm văn chương của Dostoïevki để tìm hiểu thế giới hiện đại. Trong tác phẩm Dostoïevki à Manhattan, ông đặt ra câu hỏi triết học: đâu là hình thức đặc trưng của chủ nghĩa khủng bố hiện đại? Ông trả lời: chủ nghĩa hư vô. Ông phê phán một châu Âu mơ ngủ đã từng để yên cho Hitler lên nắm quyền và ngày nay tiếp tục mơ ngủ với Milosevic, với khủng bố, với Saddam Hussein. Ðây không phải là lần đầu tiên ông lên tiếng trong sự cô đơn của mình. Trước kia ông đã từng cô đơn lên tiếng cho Solzhenitsyn, cho thuyền nhân Việt Nam... [ đọc bài ] [04-14-03]

■ Monique Truong trả lời phỏng vấn của nhà xuất bản Houghton Mifflin cho biết cô khởi đầu viết truyện ngắn mang tên Seeds từ năm 1997. Muối, tên của tác phẩm (The Book of Salt) hiện hữu trong toàn tác phẩm như trong thức ăn, mồ hôi, nước mắt và biển. Cô rời Việt Nam với mẹ, tháng Tư, 1975, lúc 6 tuổi. [ đọc bài ] [04-05-03]

■ Trả lời phỏng vấn tạp chí Newsweek, Norman Mailer cho rằng báo chí ngày nay khá hơn trước, trường hợp tờ New York Times so với 40 năm trước, và tiểu thuyết trở nên tồi tệ hơn kể từ cuối thế kỷ XIX. Chúng ta có nhiều nhà văn có kỷ xảo, chủ đề của họ ngày càng nhỏ đi nhưng kỹ thuật và tài năng của họ tinh tế hơn, trường hợp Jonathan Franzen. [ đọc bài ] [01-25-03]

■ David Sloan Wilson trong tác phẩm Darwin's Cathedral: Evolution, Religion and the Nature of Society nhìn tôn giáo từ quan điểm của tiến hóa của Darwin. Ông đề nghị một phương pháp giải phẫu đối với tôn giáo để giữ lại phần tích cực và loại bỏ phần cố chấp. [ đọc bài ] [12-30-02]

■ Cao Hành Kiện nói One Man's Bible là một mô tả mang con người đi từ trạng thái Thượng Ðế trở về với trạng thái con người, trở về với tư cách một người bình thường. [ đọc bài ] [12-15-02]

■ Triết gia Jürgen Habermas trả lời phỏng vấn của báo The Nation trình bày quan điểm của ông về tình hình bang giao quốc tế hiện tại: vấn đề chiến tranh giữa Hoa Kỳ với Iraq, mối liên hệ giữa Hoa Kỳ với châu Âu. [ đọc bài ] [12-01-02]

■ Yann Martel trả lời cuộc phỏng vấn của độc giả về vụ "đạo văn": "12 năm trước tôi đọc trên một tờ báo Mỹ bài điểm sách của một nhà văn tôi chưa bao giờ nghe tên. Cốt truyện đánh động tôi. Tôi cố tìm tác phẩm đó ở Montréal. Không tìm được. Quên tác phẩm đó đi, chưa bao giờ đọc nó, hết chuyện." [ đọc bài ] [12-01-02]

■ Cha đẻ của chủ nghĩa giải cấu trúc, Jacques Derrida, 72 tuổi, trả lời phỏng vấn của Kristine McKenna, báo LA Weekly cho rằng nhiều người đã hiểu lầm ông khi họ cho ông là một nhà hư vô chủ nghĩa hoài nghi, là người không tin bất cứ điều gì, là người nghĩ rằng không điều gì có ý nghĩa và văn bản không có ý nghĩa gì cả. [ đọc bài ] [11-16-02]

■ Trong cuộc phỏng vấn mới nhất, Francis Fukuyama (người đặt câu hỏi Andrew Norton trên tạp chí Policy) đặc biệt nhấn mạnh tuy con người là động vật văn hóa nhưng đừng quên bên cạnh đó còn có bản chất nhân loại. Trong thế kỷ XX, chủ nghĩa cộng sản cũng như cuộc cách mạng nữ quyền đã bỏ quên điều này. Kềm hãm quá độ bản chất nhân loại đồng nghĩa với sự cưỡng chống lại một số vấn đề chính trị thực tiễn. [ đọc bài ] [11-16-02]

■ Elizabeth Wasserman phỏng vấn Christopher Hitchens, tác giả của Why Orwell Matters vừa xuất bản. Hitchens được ca ngợi như kẻ thừa kế Orwell, đứng về phía tả nhưng sẵn sàng phê phán phe tả chủ hòa ở Mỹ sau biến cố 9/11. Quyển sách ra đời cùng lúc với việc Hitchens chấm dứt cộng tác với tạp chí tả phái Nation ở Mỹ. Ông là người nổi tiếng trong việc hạ bệ mọi thần tượng từ Winston Churchill cho đến Mother Theresa... nhưng tại sao ông lại đề cao Orwell vào lúc này? [ đọc bài ] [10-26-02]

■ B.R. Myers, tác giả của A Reader's Manifesto, trả lời phỏng vấn, "Người không biết vẽ thường hay giả vờ tô đậm hay làm nhoè đường nét." Ðiều ông thực sự mong muốn là lôi kéo người không đọc sách chịu trở lại đọc sách. Ðiều này có nghĩa là: người viết phải viết khác đi và người viết điểm sách phải viết khác đi. [ đọc bài ] [10-12-02]

■ Michel Houellebecq là nhà văn đã đưa nước Pháp trở lại trên bản đồ văn chương thế giới. Suzie Mackenzie của The Guardian phỏng vấn Houellebecq nhân dịp ấn bản Anh ngữ của quyển Platform vừa xuất bản. [ đọc bài ] [09-02-02]

■ Mary Ann Caws tác giả của quyển sách đồ sộ Manifesto: A Century of Isms, trả lời phỏng vấn trên Exquisite Corpse (Số Mùa Xuân/Hè 2002). Sách là một tuyển tập của hầu hết các tuyên ngôn văn chương, thẩm mỹ (không tuyên ngôn chính trị) từ 1834 cho đến 1995, từ lý thuyết hiện đại cho đến lý thuyết hậu hiện đại. "Manifesto" dầy 768 trang (khổ lớn, 9.96 x 6.27), tuy vậy vẫn không đủ làm hài lòng mọi người và chính tác giả cũng hy vọng trong lần tái bản tới sẽ thêm vào khoảng 100 trang nữa cho một số tuyên ngôn khác. [ đọc bài ] [08-05-02]

■ Lần đầu tiên nhà văn Dương Thu Hương bộc lộ những tâm tình riêng tư nhất và cho độc giả biết một số chi tiết về cuộc đời cũng như công việc thường ngày của mình. [ đọc bài ] [07-14-02]

■ Lech Walesa, cựu tổng thống Ba Lan (1991-1995) vừa với gia nhập hàng ngũ giám đốc của NuTech Solutions, một công ty về nhu liệu ở North Carolina (Matthew Michalewicz, sáng lập viên của NuTech, là một người sinh trưởng ở Ba Lan). Trong bài phỏng vấn mới nhất với Wired Magazine, ông đặc biệt coi cuộc cách mạng kỹ thuật và tin học đã làm sụp đổ chế độ cộng sản ở Ðông Âu và Liên Sô cũng như sẽ còn làm sụp đổ các chế độ cộng sản còn lại trên thế giới. Ông dùng PC, laptop và cả Palm Pilot và thường xuyên tham dự vào các diễn đàn thảo luận chính trị trên liên mạng. [ đọc bài ] [06-23-02]

■ Tạp chí New Left Review, trở lại với cái chết của Pierre Bourdieu hồi đầu năm, tin tưởng rằng về mặt chính trị Bourdieu "vẫn luôn luôn đứng về phía Tả." Cuộc nói chuyện tay đôi giữa nhà văn Ðức Günter Grass và nhà xã hội học Pháp Pierre Bourdieu trong năm 1999, được ghi lại ở đây những vấn đề vẫn còn rất mới về văn chương và chính trị không phải chỉ riêng giữa hai nước Ðức và Pháp, không phải chỉ riêng cho châu Âu. [ đọc bài ] [04-07-02]

■ Trả lời phỏng vấn của Cara Feinberg trên báo The Atlantic Online, nhân dịp tập truyện ngắn vừa phát hành có cái tên khá dài, "Hateship, Friendship, Courtship, Loveship, Marriage," nhà văn nữ Alice Munro nói, "... thế giới tôi sáng tạo - một cách nào đó sống động hơn rất nhiều so với thế giới tôi thực sự sống trong đó." [ đọc bài ] [01-14-02]

■ Alain Robbe-Grillet, cha đẻ của trào lưu "tiểu thuyết mới" Pháp, ở tuổi 80, sau 20 năm không cầm bút, nay trở lại với tác phẩm văn chương La reprise. Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Catherine Argand, báo Lire, tháng Mười, ông nói "Nếu nhiều người cho rằng tiểu thuyết mới của thập niên 50 tiêu biểu cho một cuộc cách mạng toàn diện, điều này chỉ vì họ chưa bao giờ đọc Kafka, Faulkner và Joyce." [ đọc bài ] [11-08-01]

■ Trong cuộc trả lời phỏng vấn gần đây nhất cho báo New York Times, V.S. Naipaul một lần nữa trở lại với chuyện Hồi giáo, chuyện ông được trao giải Nobel… Ông cho rằng điều quan trọng là nhà văn cần tạo ra hiềm khích. “Nếu một nhà văn không tạo hiềm khích, hắn đã chết.” [ đọc bài ] [10-28-01]

■ Bài phỏng vấn hiện gây sôi nổi nước Pháp và thế giới: Michel Houellebecq trả lời báo Lire, số tháng Chín. [ đọc bài ] [10-04-01]

■ Thượng Văn phỏng vấn giáo sư Nguyễn Huệ Chi. [ đọc bài ] [10-01-01]

◊ Ðọc các bài phỏng vấn trước ◊ 

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
Nhân Văn | Tin Văn | Phỏng Vấn | Ðiểm Sách | Ðọc Sách
Thư Viện | Thư Quán | Nối Vòng Tay | Biên Tập