sars và srvn

 

SARS thì ai cũng biết, và ai cũng sợ. SRVN thì, dù không nghe thường, nhưng nhiều người Việt cũng biết, và hàng triệu người cũng sợ. Nó là chữ tắt của Social Republic of Viet Nam, tên Anh ngữ của nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Cái tên này đặc biệt lắm, nhiều lúc muốn thêm cho nó chữ "A" hoa đàng trước để thêm chính xác (Anti-Social đó bạn). Hồi nó mới ra đời thì ở Việt Nam cũng có một loại người xuất hiện mà người ta thường gọi là "cách mạng 30". Trong một bài diễn văn chào mừng những chủ nhân mới ở Sàigòn, một ông Ba Mươi nọ đã gập mình ca tụng... "Việt Nam Cộng Hoà"! Biết mình đã hớ, ông thêm ngay "Xã Hội Chủ Nghĩa" - thật tài tình và đầy sáng tạo.

Tên nước Việt Nam Cộng Hoà... Xã Hội Chủ Nghĩa này cũng tình cờ thấy xuất hiện trong một bài viết (quên mất tên) của ông PCT - thầy dạy Triết ở đại học Vạn Hạnh xưa. Dĩ nhiên không phải vì nhầm lẫn.

Chí lớn và... trí bé cũng có khi "gặp" nhau đó chứ.

Riêng SARS và SRVN đã húc vào nhau trong một hoàn cảnh khá tự nhiên. Bệnh lần đầu được bác sĩ Carlo Urbani của Tổ Chức Y Tế Thế Giới phát hiện ở Hà Nội hồi tháng Hai 2003. Bệnh nhân và nạn nhân đầu tiên là ông Johnny Cheng, một thương nhân đến từ HongKong.

Do tiếp xúc với bệnh nhân để định bệnh, chính bác sĩ Carlo Urbani cũng đã từ trần một tháng sau đó. Ông đã chết vì tận tụy với bệnh nhân. Ông chết vì đã cố gắng hết sức mình để cứu sống người khác. Bác sĩ Urbani đã chết một cái chết cao cả. Bác sĩ Urbani đã chết một cái chết kỳ lạ. Cái chết đã làm cho vô số người không hề quen biết ông phải nhỏ lệ thương tiếc xót xa như chính người thân của họ đã chết.

Lần theo bước chân của người thương nhân quá cố đã dẫn các nhà chuyên môn đến một khách sạn ở Hongkong, rồi một khách trú từ Hoa Lục... rồi cuối cùng là nơi xuất xứ của căn bệnh: Tỉnh Quảng Đông ở phía nam Trung Hoa. Điều làm thế giới y khoa kinh hãi là người khổng lồ Trung Hoa đã biết có căn bệnh này từ tháng Mười Một năm 2002, mà đã cố ý ém nhẹm không cho ai biết.

Ém nhẹm vốn là quốc sách của các nhà nước Cộng Sản. Nếu chuyện ém nhẹm tin tức về một bệnh dịch không phải là quốc sách thì chắc phải được họ xem là một thói quen tốt của giới lãnh đạo Đảng. Thà ém lầm chứ không tiết lộ lầm mà. Vả lại đó là chuyện... nội bộ, cần gì phải công bố cho ai.

Nhưng cái thói ém nhẹm lần này đã làm thiệt hại cho Trung Cộng nhiều vô kể. Tiếng nói chính thức của nhà nước đã thật sự trở thành trò cười ra nước mắt cho quốc tế. Và cái quốc tế "không can thiệp vào nội bộ" này cũng học được một bài học nho nhỏ: Ngó lơ cho các nhà nước ém nhẹm để họ mặc tình ém nhẹm thì có ngày mình ...chết.

Tiếng nói chính thức của nước Tàu Cộng này cũng bị buộc phải học lấy thói quen hay xin lỗi - một thói quen vốn vắng bóng trong văn hoá nước này. Hết xin lỗi về việc đã ém nhẹm căn bệnh suốt mấy tháng trời, nay lại phải hối tiếc việc đã không "thành thật khai báo" về con số tử vong và người bị nhiễm bệnh ở Bắc Kinh. Con số gần chục lần nhiều hơn con số chính thức trước đây. Người quân tử (khôn - không thèm nhất ngôn) hay nói đi nói lại này biết rằng đó là chuyện bỉ mặt lãnh đạo lắm. Vì lẽ đó, phải có vài đứa bị bãi chức. Kết quả là ông Bộ Trưởng Y Tế, và Thị Trưởng Bắc Kinh phải đi kiếm việc khác.

Theo tường trình của John Pomfret từ Bắc Kinh, đăng trên Washington Post, và đăng lại trên nhật báo Sydney Morning Herald hôm 21 tháng Tư thì chuyện ém nhẹm là có chỉ thị của nhà nước. Các bác sĩ ở Bệnh Viện Hữu Nghị Hoa-Nhật thuật lại rằng một nhóm 30 bệnh nhân SARS đã bị dồn vào xe cứu thương trước khi phái đoàn của Tổ Chức Y Tế Thế Giới đến thăm. Một bệnh viện khác cũng tống 40 bệnh nhân SARS vào hơn 30 xe cứu thương. Lời một viên chức y tế cao cấp cho biết rằng "Việc này nhằm tránh bị WHO phát hiện. Chúng tôi chở họ chạy vòng vòng Bắc Kinh. Đó là lệnh của chính quyền Bắc Kinh. Nhưng chính quyền trung ương có biết hay không thì chúng tôi không rỏ, chúng tôi nghĩ họ biết".("It was done to avoid detection by the WHO - we drove the patients around Beijing. We were ordered by the Beijing government. We don't know if the central government was aware, but we assume it was.").

Trong cùng bài báo này, John Pomfret đã thuật khi phái đoàn WHO thăm một quân y viện thì họ đã chuyển mấy chục bệnh nhân SARS qua một khách sạn trong khuôn viên bệnh viện vào buổi sáng. Đến tối, sau khi phái đoàn đi rồi, thì đưa họ trở lại giường bệnh. Việc này được làm theo lệnh của Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân.

Từ Hong Kong, nơi giao lưu thương mại giữa Đông và Tây cũng như giữa Trung Hoa với thế giới bên ngoài, người ta tin rằng bệnh SARS đã được lây lan sang nhiều nước khác. Những quốc gia này đều ở Châu Á, ngoại trừ Gia Nã Đại. Hãy thử tưởng tượng nếu không có một nước Bắc Mỹ nằm trong danh sách này thì các chính phủ ở Châu Á sẽ phản ứng như thế nào trước những lời cảnh giác du lịch "đừng nên đi nước này nước nọ..." của các chính phủ tây phương? Chắc chắn là sẽ có người nhanh tay lôi lá bài kỳ thị Châu Á thảy lên bàn ngay.

Con số tử vong và các trường hợp tình nghi bị lây nhiễm SARS tại các nước nói trên đều gia tăng, ngay cả Gia Nã Đại và Tân Gia Ba, hai nước có hệ thống y tế vượt xa các nước khác. Nhưng chuyện SARS ở SRVN thì có vẻ như không tới nổi tệ như vậy!

Theo các con số chính thức lúc căn bệnh mới bị phát hiện ở Việt Nam có 62 trường hợp lây nhiễm. Trong đó có 33 nhân viên bệnh viện - kể cả bác sĩ Carlo Urbani. Tất cả đều có tiếp xúc ít nhiều với ông Johnny Cheng hay là vào ra bệnh viện Việt Pháp. Từ cuối tháng Hai con số này chỉ có giảm chứ không tăng!

Đọc báo trong nước: Ngày 27 tháng Ba: "Bệnh viêm đường hô hấp cấp tính ở VN đã được khống chế"; Ngày 31 tháng Ba: "Chỉ còn 20 bệnh nhân SARS". Nhưng đến 02 tháng Tư, 2003 thì "Việt Nam có thể huy động tổng lực để đối phó dịch SARS"!

SARS đã được khống chế rồi nè; chỉ còn 20 bệnh nhân thôi nè... rồi tự nhiên lại đòi "huy động tổng lực" chi vậy? Trong bài huy động tổng lực này nhà báo Quảng Hạnh có chép một câu hình như đã nghe đâu đó rồi: "Theo chỉ thị này, các tỉnh, thành phố nói trên sẽ thành lập khẩn cấp Ban chỉ đạo Phòng chống dịch, chuẩn bị cơ số thuốc men và trang thiết bị phòng và dập dịch". Cùng một câu này nếu thay chữ "dịch" bằng chữ "lụt" thì chỉ thị này có thể... xài lại được vào mùa mưa tới.

Tới ngày 10 tháng Tư thì báo chí trong nước càng phấn khởi hơn. Nhà báo Xuân Hoà viết cái tít bạc tỉ: "Việt Nam đã có thuốc phòng bệnh SARS". Loại thuốc ngừa này gọi là "chế phẩm Superferon" được bài báo mô tả như sau: "theo hướng dẫn, Superferon được dùng dưới dạng tiêm, để điều trị các bệnh viêm gan virus A, B, C cấp mãn tính, các trường hợp nhiễm virus và một số bệnh ung thư...". Để có tính thuyết phục cao bài báo tiếp: "Theo cuốn Miễn dịch học của giáo sư Phạm Văn Ty, kết quả thí nghiệm cho thấy dùng Interferon để nhỏ mũi có hiệu quả cao chống virus gây bệnh đường hô hấp.". Như chưa đủ, bài báo thêm: "Theo tài liệu của giáo sư Ịoàn Xuân Mượu, dùng Interferon có thể phòng được nhiều bệnh virus một lúc, kể cả những biến dạng mới của virus cúm mà ta chưa biết và chưa có vacxin phòng ngừa."

Đọc các công dụng của "thuốc ngừa SARS" này nghe giống những viên Xuyên Tâm Liên màu xanh xanh trị được từ cảm cúm, nhức đầu, ghẻ ngứa cho tới ung thư ngày xưa quá!

Xem qua chủ đề các bài báo về SARS trong nước thì chúng ta chỉ thấy tin về số người viêm phổi cấp tính bình phục, số người sắp được xuất viện, số người đang chờ xuất viện hay là tin bệnh viện Việt Pháp không còn bệnh nhân SARS... Báo trong nước cũng cẩn thận tô đậm phần tin về bản tiêu chuẩn xuất viện của Bộ Y Tế Việt Nam. Theo họ thì các chuyên gia WHO (?) tại Việt Nam đã khen ngợi bản tiêu chuẩn đó là "chặt chẽ hơn cả bản tiêu chuẩn do chính các chuyên gia WHO vừa soạn thảo". (WHO nào là WHO thiệt, và WHO nào là "ai" đây?)

Các báo cũng đề cập tới những trường hợp đầu tiên ở Ninh Bình dưới các tựa đề: "Ninh Bình đối phó khẩn cấp với bệnh SARS" và "Tập trung khống chế dịch mới ở Ninh Bình" (08/04/2003). Nhưng chỉ đến ngày hôm sau (09/04/2003) thì có tin "Bệnh nhân SARS người Ninh Bình đầu tiên hồi phục"!

Ngày 22 tháng 4 Việt Nam khuyến cáo công dân của họ nên hạn chế việc đi lại các nơi như Quảng Đông, Hongkong, Đài Loan và Tân Gia Ba. Bộ Y Tế Việt Nam cũng đề nghị tạm đóng cửa biên giới Việt-Hoa - một đề nghị rất ít có cơ hội được chấp thuận - để ngăn ngừa dịch SARS.

Cùng lý do này, đúng một tháng trước, ngày 22 tháng 03 năm 2003, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã yêu cầu công dân của họ nên hoãn lại các chuyến viếng thăm Việt Nam. Chính Bộ này cũng đã tạm hủy bỏ các chuyến đi vì công vụ của nhân viên ngoại giao đến Việt Nam. Phát ngôn nhân nữ của Bộ Ngoại Giao Việt Nam lúc ấy đã họp báo lên án lời cảnh giác trên của Hoa Kỳ. Họ cho là Hoa Kỳ đã phản ứng thái quá một cách không cần thiết.

Tính tới nay, Việt Nam - theo các con số chính thức - không được kể là nước có tỷ lệ lây nhiễm SARS trầm trọng. Các con số này, cho dù lấy từ các tổ chức quốc tế, hay là chính Việt Nam cũng chẳng khác gì nhau. Tất cả đều xuất xứ từ con số chính thức do Việt Nam cung cấp.

Tất cả các tin về SARS được nói tới trong bài này cũng đều lấy từ các báo điện tử của nhà nước Việt Nam. Các báo này, Việt Nam Net (www.vnn.vn), hay Tin Nhanh Việt Nam (vnexpress.net) đều là những cái muỗng bạc để "spoon-feed" tin cho các tờ báo Việt ngữ đói tin quốc nội ở hải ngoại.

Đọc những tin này mà sáng mắt sáng lòng thì phải coi chừng. Thử lấy các tin về y tế làm ví dụ. Ai từng chẳng may bị bệnh ở Việt Nam thì tất biết tại sao có người gọi hệ thống bệnh viện ở Việt Nam là "cái máy cướp của giết người". Sau khi đã trả trước tiền bệnh viện "trọn gói" rồi thì phải... trả thêm tại chỗ người ta mới thay cho tấm trải giường; phải trả thêm tại chỗ bác sĩ mới dừng lại ở giường thân nhân của bạn; phải trả thêm tại chỗ thì mới có thuốc do... bác sĩ cung cấp; phải trả thêm tại chỗ y tá mới ghé vào... Với hệ thống này mà hết tiền thì chỉ có chết.

Ầy thế mà các báo Việt ngữ hải ngoại vẫn hân hoan đăng lại những tin về các thành quả y khoa như lắp ráp đầu mình chân tay thành công mỹ mãn... cho những trẻ em, cụ già nghèo ở xã bu-đốp huyện bu-đăng tỉnh bu-sịt. Loại tin này vài ngày lại có, mà chẳng ai thắc mắc gì hết.

Cũng theo những thông tin chính thống này, thì gần đây không hề có ông Vũ Cao Quận, Phạm Quế Dương, Phạm Hồng Sơn, Lê Chí Quang... nào bị bắt hết. Và Việt Nam không hề nhốt ai vì lý do chính trị. Và Việt Nam không hề cấm ai nói lên ý kiến của mình. Và không hề có ông Nguyễn Xuân Tụ nào ở Đà Lạt, hết sức lương thiện và uyên bác mà cứ bị nhốt trong nhà từ năm này qua tháng nọ. Và người Việt trong nước được bảo đảm mọi quyền tự do hiến định như tự do ngôn luận, tự do lập hội, tự do hội họp, tự do cư trú... Cho dù báo nào cũng có mục "Luật Pháp", nhưng theo thứ luật pháp này thì không hề có những bản án man rợ mà họ đã áp đặt lên những Nguyễn Vũ Bình, Nguyễn Văn Lý bao giờ hết.

Xưa hơn một chút thì là không hề có quân chính qui Bắc Việt dưới vĩ tuyến 17 đâu à nghe.

Chính vì thế, cho dù mong rằng cái dịch vật SARS nó xéo đi sớm chừng nào tốt chừng đó trên thế giới, trên cả cái quê hương buồn nhiều hơn vui của chúng ta, nhưng lòng vẫn cứ ngài ngại về những ém nhẹm vốn luôn luôn có ở Việt Nam về số liệu của SARS.

Dĩ nhiên là để khuyến khích du lịch.

Các con số này có trung thực hay không khi cộng sản Việt Nam có truyền thống bắt chước đàn anh Trung Quốc của họ rất lâu đời. Dù là những cái bắt chước vô cùng ngu xuẩn, nhưng họ vẫn tiếp tục. Thủ thuật khôn vặt đầu đường xó chợ đánh lừa phái đoàn ngoại quốc để trục lợi, hay để bịp vẫn là thành tích và niềm hãnh diện sáng chói của cộng sản Việt Nam.

Bạn và tôi biết rõ điều kiện vệ sinh của Việt Nam ra sao, cuộc sống chung đụng xô bồ hỗn độn ra sao. Nhiều người còn biết rõ tình trạng khử trùng ở các bệnh viện ở Việt Nam được tuân thủ như thế nào. Tỷ lệ những ca mổ bị nhiễm trùng cao hơn đỉnh cao trí tuệ của họ rất nhiều. Chính vì thế, không có gì quá đáng khi đặt nghi vấn là bức tranh SARS ở SRVN có thể tồi tệ hơn là chúng ta được cho biết rất nhiều.

Bạn và tôi có quyền hồ nghi các con số này. Nhưng chúng ta không có quyền hỏi bạn ạ. Vì sao? Quyền chất vấn chính phủ đã bị những nhà cách mạng lão thành gói ghém tươm tất để dâng cúng hết cho Đảng mấy mươi năm trước rồi. Mà con quái vật Đảng thì, dù hay khạc ra rồi liếm lại, nó không hề có thói quen nhả ra món tuyệt ngon đã ngoạm.

 

Trà Bồng