m nng ci o i ra
ng phi "ci ct", mc o tr v

c mi hng qu ca dng nh nguyn

l th hu

"Yet if a woman never lets herself go, how will she ever know how far she might have got? If she never takes off her high-heeled shoes, how will she ever know how far she could walk or how fast she could run?" Germaine Greer

(Nu mt ngi ph n cha tng dm sng ht mnh, lm sao ngi  li c th bit mnh i c ti u. Nu ngi  cha h tut b giy cao gt, lm sao ngi  bit c mnh i b xa c n u hay chy nhanh nh th no?)

C l ngh s khc tu s  mt im: ngh s thch ng i, tu s thch ch n. Ngh s am m ci thch  bt ng ca s tm kim. Tu s th ch an tm  chng cui ng ng o.

Bi vy iu thng thy  mt ngh s ti hoa l nt say sa lc ang nho nn nhng nt nhc trn phm n hay ang ma may cy c trn ga v. Ngh s chn tht l loi ngh s m lo i trong am m khi m mm trn ng thin l sng to. Mt ngh s ln l mt ngi c th chu ng c s ti tm hn lon ca con ng trc mt cha ai m li.

c Mi Hng Qu ca Dng Nh Nguyn, rt thch th  thy ba yu t trn ta nng ngt trong my trm trang sch.

Tc phm khng hon ton l tp truyn. C vi on ty bt nh Mi Hng Qu, Nhng C Quan Ti Ca Tnh Tm. Mt vi truyn cha ng nhiu chi tit ging ht cuc i tc ga khin c th ngh y l dng t truyn i tn v cng iu ln cht cht.

am m

iu u tin c th nhn thy trong Mi Hng Qu l sc li cun mnh bo ca am m. iu m tc gi gi l "ma lc v s cun ht. S cun ht mnh hn c tnh ca con ngi" (trang 97). Mt n lu thng minh c c tnh mnh vi nhng am m d di.

am m ngh thut. Ngh thut l mt li cun mnh m n  tc gi phi k ra  trang ba sau: "Lut hc l ngh. Vn chng ngh thut l nghip."

am m rt lng mn kiu con gi M.  y tuy tc gi l ngi Vit gc M nhng hi lm tiu chun tm n ng kiu con gi M.  l lun lun so snh v i tm mt ngi n ng "tall, dark, handsome with money and brain", (cao ngm, p trai con nh giu hc gii)

am m danh vng. Nhng nhn vt n trong Mi Hng Qu lun lun c ni kt vi nhng tn tui n lng danh th gii nh Thy Kiu, M Nng, Jackie Kennedy, Simone De Beauvoir, Aung Suu Kyi, N Hong Elizabeth, Hong Hu Thi Lan, Gina Lologrigia, Bch Tuyt, Glen Close, Cng Cha C...

am m nh n sn khu. Cn nhng nhn vt nam th lun lun b so snh vi my ti t in nh M sng chi trn mn nh nh Clark Gable, Greogory Peck, Robin Williams, Robert McDowney Jr., Peter O'Toote, Steve McQueen.

am m nhng iu v i  li ko mt ngi n b c c m la chy theo m s trai ln n trn ngn ni "Hy M Lp Sn kiu hnh v thch thc" (tr 222)

 thy ci g?

Thy "mt a tr s sinh" ( tr 260).

V cn thy c g, thy: "V y chic ct" (tr 253)

Ti bit c v s n b v thch ngm nhn nhng a tr s sinh trong i thng nn  bn rn sanh con  ci. Nhng v s n b ny khng c thi gi ln khng cn nhu cu phi ui theo by s bn tri Nepal huyn b nh nhn vt Nguyn Cu Hong Ng. Tng c nng Goldie Hong thy c g. T ra  ri cng ch nhn thy mt hi nhi g lnh bt lc trc "... rng Hy M rm r, v tri gic, m chn nhng con ngi i tm chin thng. S e da ca mt ng ti to khng cng bng" (tr.270).

Ti cng bit nhiu ngi n b  thy mi ngi n ng c mt ci ct hay mt cy gy b u h cm . Nhng ngi n b ny l nn nhn cm nn nut l nghn ngo ut c nghn xa cho n nghn sau. Ch khng cng ph t mnh ci o i tm kinh nghim "cho chuyn phiu lu tnh cm cui cng" ( tr 137), xong ri ra ngi bn ngy th trit l cuc i rng "k ngu xun no bo n b thch c cng hip, k  cn em x bn" ( tr 160) nh n ngh nhn Trm Kha trong Tri Ma Ma  Singapore

Trm Kha mt nhn vt n trong Tri Ma  Singapore c rt nhiu tn, Kh Trm, Trm Kha, Kh Trm, Trm Kh, Catherine, tn con mo Cat. Cng trng hp nh tc gi Dng Nh Nguyn  ngoi i. Nh Nguyn l tn ca ngi b tn Nh cng vi tn ngi m l Nguyn. Ghp hai ch Nguyn Nh thnh ra Nh Nguyn. Dng Nh Nguyn cng cn c nhng tn M nh Wendi, Nicole hoc bt hiu Nhung Uyn... (M ti tn Trm, b ti tn Kha, hai ngi yu nhau t tn cho con gi l "Trm Kha".... Tuy nhin nc M  tm gii quyt ci tn ca ti. T Kh Trm ti tr thnh Catherine, gi tt l Cat. Con mo. (tr 131,132).

Trm Kha, thiu n nh vn trong truyn mun chng t mnh l ngi t i tm kinh nghim. Nhng bc khi u ca Trm Kha t trong cn bn  b n ng li c theo. Trm Kha  i theo cu ht ca mt ngi n ng tn l Cung Trm Tng "Ln xe tin em i. Cha bao gi bun th" Tri ma ng Paris. Nng i theo du i lng mn y ri t sa li rng: "Em t tin em i. Cha bao gi bun th. Tri ma ma Singapore. Trt lm em b v."

Trm Kha, ngi con gi ny i tm g? i tm kim mt kinh nghim phiu lu ca thn xc "Trong giai on u, ti tnh nguyn ng vi hn", (tr 138).

 ha.

Phiu lu thn xc lu nay vn thng c xem l tn ch i tnh ca n ng. Trc y thi. Cn thi ng i ny th cha bit . T trc n nay, sau ci kinh nghim tm kim thn xc u tin ca tui dy th, n b con gi thng cm nn kh hiu. Cn n ng con trai th lm nh h pht ting m  khng cn iu g c th ngn cn h c na. H sn sng ni to, ni nhiu, ni bt tn, v ci iu l h ao c. L h thm lm ci kinh nghim giao cu thn xc  bt c ni u, vi bt c ngi no, vo bt c tui no. n ng thng xem thn xc nh mt trao i. Tm kim kinh nghim thn xc l mt kch thch khng ngng  ngi n ng k t cuc giao hng u tin cho n ngy h chui xung l.

Nng Trm Kha  lm ci vic m phn ln nhn loi n b con gi t lm trc y l t mnh tm n ng vi n ng xong ri ra k li l mnh c tht khng tht.

Rt tic l nhng bc chn ca Trm Kha cng nh nhng bc chn ca cc nhn vt khc trong Mi Hng Qu khng bao gi l bc chn khai ph ca th. M thng l nhng bc chn th du hi ca nhng mu mc no  c v vi ra bi nhng ngi n ng. Hong Ng i theo my ng s ln ni Hy M Lp Sn tm Bt. Yn Vi i theo li truyn ca ngi "thm phn tc bc ph hay c Shakespeare" (tr 185). Nng M Nng "i tm bng "Trng Chi trong tuyt vng" (tr125). Uyn mu m so o tnh yu tn thi ca mnh vi kiu Kim Trng Thy Kiu Nguyn Du  c. Cc thiu n trong Mi Hng Qu hm h sng theo nhng chic bng c v vi bi nhng t  dn ng ca nhng lo n ng no . Khin cho ngi c c xong quyn sch thy sao m nhiu n nn nhn mc by n ng qa. Cc nng ch l nn nhn ca cc cuc chi ho phng t thn xc cho n tr tng (fantasy) ca n ng.

 mt phng din no , nhng nhn vt nh Trm Kha, Yn Vi, Uyn l nhng ngi n b n l cho nhng chic vng kim cang ca th gii n ng v ra. Nhng ngi n b ny chy theo nhng chic bng, nhng gic mng m nhng ngi n ng lu nay vn ui bt. ui theo sex. ui theo danh vng. ui theo ngh nghip.

Cuc chin u chim li "lnh th c th" mnh ca nh vn, ca ngi con gi tn l Trm Kha, tic thay, khng a n mt khm ph no mi m. Nhng kt lun ca cc nhn vt n trong Mi Hng Qu l nhng kt lun nghe ra  "bit ngay."

ng v phng din hoi nghi n b l nn nhn, cc nhn vt trong Mi Hng Qu tuy lm nhng cng vic tm kim m nhng ngi n b bnh thng t lm. Nhng nhng kt qa t s tm kim ca cc nng ny khng c g mi l. Chng cng ch lp li nhng thnh kin  y dy trong x hi: n b thng minh hc gii th gp rc ri v tht vng. n ng th ch tnh chuyn chim at. Cng l khng c trong cuc i ny. i l mt ch T. "Ln u tin ti thm tha ci ngu di ca mnh khi tui tr  khng chy theo ng tin. C ng tin  lm vic ngha gip ngi mt cch thoi mi hn" (tr. 266)

Nhng nng M tn thi, di nh hng ca nhng Simone De Beauvoir, ca Gloria Steinem, Germain Greer, li cng ch thy iu bun b nh Gloria Steinem  ging ci cung theo hng ch ca n ng: "Society certainly encourages women to be victims in every way. (Chc chn l x hi thc y ngi n b tr thnh nn nhn trong mi tnh hung.)  li cng ri vo ci by i n qui n trn ging ng nh Germain Geer lao vo vng tay tnh i kiu n ng xong ri kt lun "Men are freaks of nature ... full of queer obsessions about fetishistic activities and fantasy goals." (n ng trong bn cht l khc thng.... y nhng m nh k cc v nhng hot ng huyn hoc v nhng mc tiu hoang tng.)

iu m ti tic cho c ba nh lnh t lng danh biu tng tranh u cho quyn ph n Simone De Beauvoir, Gloria Steinem, Germain Greer, m tc gi Mi Hng Qu rt ngng m, l c ba b ny u khng c con m li khng c con trai.

Ngi n b cha c con th mi ch l mt na ca n b. Ngi n b khng c con th rt d tr thnh nh n ng.

C l tc gi cng nhn ra im ny nn  c thng tht ku ln: "...  kha cnh ny, ti l n ng." (tr 142)

Ch khi lm m, ngi n b mi hiu ht tn tng mi ng ngch linh hn v thn xc ca thn th ging ci. Ba nh tranh u cho nhn quyn trn v khng c con ci nn  tranh u cho quyn ph n da trn c s vt cht ca n ng. H dng rt nhiu loi v kh  tranh u cho ph n quyn. Nhng v thiu st kinh nghim lm m  khin h  li trong ti mt cm tng rng h cha hiu ht v n b. H xem n ng l mt "k khc"  phn chia th gii ra lm hai cc: n ng v nn nhn. C nhiu ngi cn kt lun cc nh tranh u ny u l nhng ngi ght n ng.

Kinh nghim sanh  ra mt a con trai v tr thnh m n, s cho ngi n b mt quan st tng tn hn v thn th phi nam. Ti tin rng mt nh tranh u cho n quyn c nhng kinh nghim lm m nhng a con trai, s phn vn hn khi truy tm nguyn nhn ca s bt cng m cnh ph n phi gnh chu qa nhiu trong th gii ny. Ch khng hn hon ton l li do n ng gy ra nh cc b vn gt gt t co.

Nu c iu g mi m th chnh  l thi  ca cc nhn vt n trong Mi Hng Qu . Cc nng dm ni ra iu mnh ngh.

L nhng ngi n b dm b mu mc chung chung l ni m nh sanh con  ci v mt mi m gia nh, cc kiu n trong Mi Hng Qu dm sng cho nhng am m ca mnh nh vi u vo ngh thut, vi u vo cng vic, v dnh nhiu th gi cho th vui du lch. Thng th ngi n ng l nhng ng vt hay sng cho mnh. Nhng nu cc ngi n b cng thch sng cho mnh trc khi sng cho ngi khc th cc nng s cm thy nh th no.  l im th v khi c Mi Hng Qu.

Nhng sinh hot khc thng ca tc gi khin quyn sch gy n tng mnh cho ngi c. Nhng m nh ca nhiu  ti trong tc phm thng l nhng m nh ca cnh n ng phi i tm mt cng vic, i khm ph nhng chn tri mi,  chng t s hin hu ca mnh. Th gii vy quanh Dng Nh Nguyn rt kiu mu l th gii ca n ng. Tc gi Mi Hng Qu c nhiu nm ln ln trong vng tranh tng u l ca ngnh lut. Mt ngi n b ln ln trong nhng ngnh ngh m n ng thng theo ui, ri ra vit sch ni li cm ngh ca mnh. y cng chnh l im c bit khc ca tc phm.

Nhng vi ti, im ng yu ca Mi Hng Qu li l im t va chm n gii tnh. Mt im m nam hay n g cng ng sng ng mng,  l am m ngh thut. Tc gi  khng ngn ngi ni ra nhng am m phiu lu lung tung ca mnh. Tc gi li cng khng th du dim ni nhng am m v kch ngh, sn khu, v th vn ca nng.

am m ca mt bn cht ngh s  nh mt ngn nn lung linh sut tc phm. Nu c nhng an hung hn vi ci ti ng ght ca nhn vt lm cho ngi c phi chau my, th ch cn nhng li u hng nh mnh i theo ting gi ca ngh thut, nhn vt cng  lm cho ngi c thy ci nhn cch m lo y c ci trn tr rt p ca mt ngh s in cung. S chy theo bng hnh ph du khi tc gi dng ton nhn vt trong xi n  so snh vi nhng ngi n ng tht ngoi i l mt im nh mnh. Ngi thng, my ai dm sng vi nhng o nh nh nng Dng. K chy theo o nh l k khc thng. K khc thng chy theo o nh p thng l ngh s. Ngh s dm chy theo o nh li thng l ngh s c chn ti. Ngh s c chn ti th mi sn sanh ra c nhng tc phm ngh thut tm c. Vi mt hon cnh rt khc nghit ca mt t nn n t x s Vit Nam, s quyt lit lao vo la ca nng Dng trong i sng tc  v tn khc ca x hi M cui th k 20  ta ra mt mi hng m nng t gi l Mi Hng Qu. Mi hng ti ngi thy  y  lm cho ti phi c phn ng.  l s thnh cng ca tc phm.

Ti cng cm nhn c mt iu na  Mi Hng Qu, l nhng trn tr ca Dng Nh Nguyn l nhng trn tr nguyn thy v chn tht. Khc vi nhng tc phm bn v nhng  ti ln nhng bn lnh ca tc gi qa hi ht v non yu nn l ra nhng im bt chc qu qung hoc bc ng vn chng chi bi sn s. Mi Hng Qu c vc dng ca mt tc phm suy t vng chi giu tnh sng to. V phng din ny, on khc thnh cng nht c l l kch an Khi T Tng V Hnh Hi Ti Nhp.

Nhng m nh ca tc gi nh  c nhn mnh nhiu ln trong bi im sch ny, phn ln l nhng m nh ca nam gii. Nam hay n g i na khng ng k th  y v may mn chng ta c mt tm hn ph nhiu khai trin v to hnh chng thnh mt tc phm ngh thut. Nn d  l gi chui vo khun trai, nhng nhng suy t, cm ngh, ca mt tm hn phong ph, nhy cm, c trn tr c suy t su rng,  khin cho ngi c hng c mt s thu gt vm v ca sn phm cui cng. Ch iu ny khng thi, Mi Hng Qu l mt tc phm ng bn.

Phn vn chng. Nh kinh nghim ngnh lut nn tc gi c li vn ph din rt chnh xc, ni c iu tc gi mun ni mt cch rt minh bch.

Tuy nhin vn chng ca Mi Hng Qu c nhiu khc hi ... vn chng song ng bilingual. Chng hn trong kch phm Khi T Tng V Hnh Hi Ti Nhp, cu trc mt on i thoi ca nhn vt Ngi n ng: "Ta lm g c u c na m qun tr. Khng cn u c, ta ch l thn tn ma di. Qu qu quyt, nng  i vo u c ta, xm ln, ng tr, chnh nng vit bn tho ch no phi ta....." (trang 314) khng mang m hng ca mt cu kch ni min Bc, min Trung, hay min Nam Vit Nam no c. c cu trc i thoi ca cu ny, ta c cm tng y l mt cu i thoi dch li t mt kch bn c vit trc bng mt th ngn ng ngoi quc no .

V phng din vn chng iu ny s lm yu tc phm i. Nht l tc phm vit bng ting Vit. c gi v cc nh ph bnh vn hc Vit Nam li ch ho tc phm no c nhng g ng vn chng trn tru hay g g. m i ru tai hay chi thng mng nh. Ci tnh cht ch  vo vn chng qa  ca cc nh ph bnh ln ca c gi Vit Nam rt tic l  lm cho cc tc phm Vit Nam ch c yu qy v vn chng ni bt. Trong khi nI dung ca tc phm th li thng c c gi v cc nh ph bnh Vit Nam rt d di chp nhn ci kiu ai hay th tui cng cng hay theo.

c Mi Hng Qu, c gi v cc nh ph bnh vn hc no thng n l khiu thng ngon ca mnh vo mt vn chng hn nhng gi tr khc, s tm thy nhiu an vn trong ny khng phc v c gi Vit Nam theo tiu chun nh nhng tm tnh kiu Thch Lam hay x xin vng ng kiu V Trng Phng. Ngc li nhng ai mong mi tm kim nhng vn ng tr thc nng k thot ra t mt tc phm, s thy y l mt cng trnh khch ng.

L th Hu

m nng ci o i ra ng phi "ci ct", mc o tr v

c mi hng qu ca dng nh nguyn

l th hu

L th Hu

m nng ci o i ra
ng phi "ci ct", mc o tr v