khnh ly:
nhng li t t ng sn dy ti

trng k

Ngoi anh em v ngi thn trong gia nh, c l Khnh Ly l ngi ng gn b vi Trnh Cng Sn nht. nht, th Khnh Ly c l l ngi nh thng ng v hn v ch  coi Trnh Cng Sn nh mt na i sng ca mnh sau gn 40 nm gn lin vi nhng tc phm ca ngi ngh s ti hoa.

Sang Montreal trong dp gia nh nhc s Trnh Cng Sn lm l cu siu cho ngi nhc s qu c vo ngy 8 thng T nm 2001, Khnh Ly  dnh cho ngi vit mt cuc ni chuyn c bit, trong  ch  t by tm s ca mnh bng tt c s xc ng sau ci cht ca Trnh Cng Sn...Cuc ni chuyn c din ra trn lu nh hng La Famille Vietnamienne, gc ng St Andr v Duluth, do v chng em gi nhc s Trnh Cng Sn - b Trnh Vnh Tm v ng Hong T Thch - khai thc t nhiu nm qua, vo lc 7 gi 30 ti ngy 8 thng T nm 2001. Phng khch trn lu ni gia nh em gi Trnh Cng Sn c ng  tng din ra nhng bui hp mt thn mt v m cng gia gia nh v bn b ca Trnh Cng Sn trong dp ng sang Montreal thm cc em v cc chu vo nm 1992. Mt mnh vi Khnh Ly ni c trng by mt tc phm hi ha ca Trnh Cng Sn trong mt bu khng kh m m, ngi vit  c nghe nhng tm s ca ch lin quan n Trnh Cng Sn, vn l ngi m ch coi l "gn b nh mt nh mnh". Di y l nhng on trch nguyn vn t nhng cu tr li ca Khnh Ly trong bui ni chuyn c bit ny, xen ln vi nhng ting st si, nghn ngo trn mt khun mt m nt u bun...

III

Trng K: Ch l mt trong s nhng ngi  hi ngoi bit c tin nhc s Trnh Cng Sn qua i sm nht. Cm gic ca ch khi nghe c tin y ra sao?

Khnh Ly: Ti khng bit l trong trng hp nhng ngi khc, cm gic ca h khi nhn c tin mt ngi thn va i xa nh th no. Nhng m lc  th ti hon ton ti nh mt ngi b ng ! u c ti hon ton trng rng v ti ngi sng ngi trn gh cho n khi ti nghe ting chng ti khc! Lc  ti mi tnh li, ti ni vi nh ti l "Anh Sn i ri!".

TK : Sau ?

KL: Sau , ti c ni chuyn vi anh Thch, em r ca anh Sn... thnh ph ny, ti mun xc nhn tin  l ng hay ch l tin n. Ti c xc nhn l iu  ng v chnh anh Thch lc  cng gn nh l ri vo mt tnh trng nh ti. C l ti l ngi u tin lin lc vi anh Thch.

TK: Ti c bn b bn California cho bit ch  phi vo bnh vin cp cu sau khi nghe tin ny...

KL: Ti c ng t trn gh xung...Ti cm thy ti th khng c na l ngy hm sau, sau khi ti lin lc v Si Gn. Nh ti c a ti i cp cu v ti nm n chiu th ti i v. V ti mun  nh  ch tin Si Gn. Thc s m ni, cho ti by gi l mt tun l  qua ti vn thy dng nh iu  khng phi l s tht, ti khng ngh rng  l s tht.

TK: Nhng ng l anh Sn  ra i...

KL: C l l ti phi mt mt thi gian na, lu lm ti mi c th tin rng, s ra i ca anh Sn l chuyn c tht. Nhng ni vui n vi ti nhanh v ti mau qun. Nhng ci mt mt, ci au bun n vi ti, thng thm nhp vo ti rt l chm v cng ngy ti cng nhn thc c ni au, ni kh ca mnh l s tht. N khng phi l gic m na! Cn n gi pht ny ti vn nh l ngi sng  trong mt cn m, ging nh l s lp li ca mt ngy vo thng T nm 75.  l ngy 29 thng T nm 75 khi ti ri Si Gn. Phi n 15 nm sau khi ri xa Vit Nam ti mi nhn thc c, ti mi chu nhn nhn rng l ti  thc s  xa Vit Nam.

TK: Trng hp ca anh Sn i vi ch cng nh vy?

KL:Ti ngh l ng Trnh Cng Sn i xa, i u  mt vi gi ng h, mt vi ngy nh ng thng i ra qun ngh s mi bui sng  gp cc bn b ca ng. Du rng ng ch ra , ng ngi ung mt ly tr ri ng i b v. By gi ti vn cn ci cm gic  l mt lt na y c th l ng s tr v . Ti v  thnh ph ny l ni m nm 92 ti c gp ng. Cng trong cn phng ny, chng ti  quy qun vi cc em ca ng, cc chu ca ng, cc bn ca ng. Chng ti  ngi y rt hnh phc trong mt khong thi gian my thng tri. V cng c lc ng i ra ngoi qun c ph ngi  nhn nhng ngi khch l i qua li. By gi ti cng ngh rng khng c mt ng  y chc l ng ang cn  mt qun c ph no  v ng s tr v kp ba cm ti nay.

TK: Ch  gp anh Sn ln no sau nm 75?

KL: Ln u tin ti gp ng Trnh Cng Sn sau nm 75 l nm 88 ti Paris. Ri n nm 92 th ti Canada, ti y. n nm 97 ti v vi phi on Nht Bn v nm ngoi, thng Nm, ti cng v vi phi on Nht  ht cho mt cun phim ni v mt ngi k gi Nht  cht  Vit Nam. V khi tm c xc ca anh th trong ti ca anh vn cn mt cun cassette nhc ca ng Trnh Cng Sn do ti ht. Trong sut thi gian , sau nhng gi lm vic vi phi on ca Nht, ca hng phim Nht ti dnh ht th gi  c ni chuyn vi ng Trnh Cng Sn, c ngi vi ng v mt s bn b nh Lan Ngc, nh Hng Vn, nh anh Nguyn Anh 9, anh Nguyn Ngc Thch, thong gp Cm Vn mt ln. V Hng Vn Lan Ngc l nhng ngi bn, nhng ngi em c; anh Nguyn Anh 9 th li l ngi qu thn, mt nhc s m ti rt l qu mn. ng thi ti cng c gp Bo Phc. Bo Phc tp nhc cho ti ti nh ca anh Sn. V anh Sn  ch cho ti ht bi "ng Dao 2000" v bi "Tin Thoi Lng Nan"

TK: Nh vy vo thng Nm nm ngoi l ln cui ch gp anh Sn?

KL: D!  l ln cui. Tht ra sau Tt ti nghe tin anh Sn nhp vin, ti c d nh v thm anh. Nhng ri chnh ti cng li khng c khe cho nn ti hon li. V n khi ti nghe anh Thch v ch Tm t Vit Nam v cho bit l tnh hnh sc khe anh Sn  kh ti cng mng. Ti cng mng v ngh rng c th l ti thu xp  t gi n cui nm v thm anh. Nhng khng ng l ch c my ngy sau th ti c tin anh  nhp vin v b "coma".

TK: c bit  Vit Nam c tin cho l ch s v d l an tng anh Sn?

KL: Ti bit, c nhiu ngi e-mail cho ti v  bn c cng lin lc cho ti bit v tin n ny. Nhng ti ngh l ti v th cng chng cn c nhn thy anh. M nhiu khi s c mt ca ti cng tr thnh tha thi v cng...chng c ch li g cho ai! " Cho nn ngy hm nay ti c mt  y cng vi nhng ngi chu ca ng Trnh Cng Sn v ng Hong T Thch l em r ca ng Trnh Cng Sn  lm l cu siu cho ng Sn th cng l mt s gp g, chia x trong gia nh. Ti ngh l v Vit Nam hay qua y th cng ging nhau thi!

TK: Nhng tht s trong thm tm ch c mun v Vit Nam ngay sau khi nghe tin anh Sn qua i?

KL: Ti rt mun! Ti rt mun! Nhng ti suy ngh k th ti thy l ti khng nn v!.

TK: Ti sao ch cho l ch khng nn v, ngh sao khi ni cu ?

KL: Bi v nh ti  trnh by l ti khng c thy mt ng na... v... ti cng chng mun cho ai thy mt ti  Vit Nam trong nhng gi pht !

TK: Khi ni chuyn vi ch sng nay ti l cu siu cho anh Sn, ti c nghe ch ni gia ch v anh Sn c mt s lin h l lng. S lin h ch cho l l lng  nh th no?

KL:  ci s lin h gia ng Trnh Cng Sn vi ti  ko di mt thi gian qu lu. Mt s gn b nh mt nh mnh. ng Trnh Cng Sn c th c nhng giy pht khng nh n ti. Nhng ring ti th lc no ti cng nh n ng. Bi v nh ti  ni, ng l mt na i sng ca ti. V ngay by gi khi ti ni nhng li ny, thc s ti mun tha cng tt c l ti khng bit ti cn ht ni na hay khng. C th ti s t gi... by gi iu ti m c nht l nu ti c th tan bin i ra khi cuc i ny hoc l ti s khng thc dy sau mt m, sau mt gic ng th c l iu  tt cho ti hn!"

TK: Nh ch  ni, Trnh Cng Sn l na i sng ca ch, th  l mt s lin h v mt tnh cm hay vn ngh thun ty hoc l mt s lin h no khc?

KL: ng Trnh Cng Sn v ti c mt mi lin h cao hn, p  hn, thnh thin hn l nhng tnh cm i thng. V v ti c gn ng Trnh Cng Sn nhiu v ti c ng ct ngha r rng nhng tc phm, nhc phm ca ng. Ti thy r, hiu r c con ngi ca ng cng nh tc phm ca ng. Cho nn cm nhn ca ti l mi lin h tnh cm  phi vt ln trn tt c nhng tnh cm ca i thng. Bi v  ng Trnh Cng Sn, iu v i nht, v i hn c nhng tc phm ca ng l nhn cch, nhn phm ca ng. ng l ngi nhc s duy nht  sng trong i sng ny c mt tm lng khng c th hn. V phi hiu nhng tc phm ca ng th mi c th ni v yu thng ng nu khng hiu nhng tc phm ca ng th tt c nhng iu ni v ng c th l sai, l khng ng s tht! Trong lc ny th tht ra ti cng xin php l ti khng dm ni nhiu, nhng ti hy vng trong cun sch ti s in trc khi ti t gi. Ti s xin c k li rt l tht th, tt c mi chuyn t khi u cho ti kt thc, quan h tnh cm gia ng Trnh Cng Sn v ti. Cn by gi ti xin php cho ti c gi ring mt s nhng k nim rt ring t gia chng ti.

TK: Khi no sch s pht hnh v ta  l g?

KL: Ti d nh in cun sch  trong nm 2000 va qua, nhng ti cng cha  phng tin v ti cng cm thy c nhiu iu cn thiu st cho nn c l l nm ti ti hy vng s hon tt c cun sch . V ti  la cho cun sch  mt ci ta cch y trn 10 nm:l "ng Sau Nhng N Ci".

TK: Ch va nhc n cu "trc khi ti t gi". Ch mun ni ln iu g qua cu ?

KL: Tha anh, thc s ngay by gi khi ti ngi y vi anh, ti khng ngh l ti c ct ni ting ht na hay khng. V ti cng khng bit l ti cn sng ti ngy no, ti cng khng bit l ti s i lc no na! Thnh ra tt c nhng ci g m ti  vit nu cn dang d th cng nh chu thi. V nh ti s l ngi cho in n cun sch  vi nhng iu d dang. C coi ging nh l mt cu chuyn na ng t gnh vy thi. Cng nh mt i ngi vy! Ti khng th ni chc c bt c chuyn g trong giy pht ny.

TK: L ngi hiu r nhng tc phm ca Trnh Cng Sn, nh ch ni, v ch cng l ngi  trnh by rt nhiu nhc phm ca anh Sn. i vi ch, ch yu thch nhng nhc phm no nht?

KL: C nhiu ngi yu nhng bn tnh ca ca ng Trnh Cng Sn. Ring ti th ti thy...ti li yu nhng Ca Khc Da Vng hn bi v n ln hn tnh ca. Tnh ca ai vit cng c, mi ngi vit theo ci cm xc ca tri tim mnh. V trong nhng bn tnh ca ca ng Trnh Cng Sn, ai cng nhn thy mnh  trong , nht l ti! Lun lun ti nhn thy ti  trong tt c nhng bn tnh ca ca ng. Ring Ca Khc Da Vng, ti cn nhn thy c mt qu hng, c nhng m c, c nhng n au, thn phn ca mt dn tc, m c ca c mt dn tc v mt nn ha bnh, v mt s thng nht, mt t nc sau mt cuc ni chin qu au thng . V  l ci iu m c ti, v ti ngh rng rt nhiu ngi, u m c c sng, c  li Vit Nam trong s thng nht mt t nc Vit Nam vi t do, vi hnh phc thc s "

TK: Anh Sn  sng tc nhng nhc phm no dnh ring cho ch?

KL: Ti ngh l cng c... ti ngh l cng c! Anh Sn cng c ni vi ti... ni vi ti  y cng vi tt c cc anh em  y, c bit nht l bi "Ri L Ru Ngi" anh vit sau nm 75 khi anh ngh l ti  cht trn bin ng, v anh  vit bi  cho ti. Ri mi n nm 90,91 anh mi tm li c bi ht  v anh  tp cho ti khi anh qua y nm 92. Cn nhng bi khc th bng cch ny v cch khc, chng ti c nhng cch ni vi nhau m khng ai bit c,  l ci cch ni m khng thnh ting v ch ni bng mt m thi!"

TK: Cn ring v con ngi ca Trnh Cng Sn, ch c nhng nhn xt g?

KL: ng Trnh Cng Sn l ngi nhc s duy nht ch sng cho ngi m khng sng cho mnh. Ci ng quan tm n l gia nh, l bn b, l anh em. V trn ht l dn tc, l qu hng. C ngha ng l ngi Vit Nam v ng yu qu hng, yu t quc. Cho nn ti  ni ng  li Vit Nam l iu ng. V ng   li Vit Nam, ng  sng nhng thng ngy  Vit Nam sau nm 75 bng c mt tm lng, mt tm lng, mt tri tim khng nng n cho du l c nhng au n ng phi tri qua, c nhng ni oan ng phi gnh chu. V chnh nhng iu  ng Trnh Cng Sn, hnh nh ca ng li cng tr nn v i hn, ln lao hn trong tri tim ca ti, trong s suy ngh ca ti.

TK: C th y l mt chi tit nhiu ngi  bit, tuy nhin trong dp ny xin ch nhc li v trng hp ch gp anh Sn?

KL: Cng l tnh c thi! Ti l ngi may mn c gp ng Trnh Cng Sn nm 64 v n nm 67 th ti bt u c ht cng vi ng. ng l hnh, ti l bng. V ti  c sng cng vi tn tui ca ng t 67, nu phi k th phi t 64 cho ti by gi.

TK: V t , nh anh Sn ch mi c c thnh cng, mi to c tn tui?

KL: T ng Sn cng nh ti  tha nhiu ln l nh ng, mi ngi mi bit n ti v ti mi c s thng yu ca mi ngi, ti mi thnh nhn v mi thnh danh. Do  chng bao gi ti qun c li ng dn ti l phi rng sng vi mt tm lng, sng vi mi ngi bng s t t v hy lm nhng iu g tt p nht cho Vit Nam, c ngha l cho qu hng ca chng ti."

TK: V ch  lun thc hnh li dn ny?

KL: D nhin l ti lm, ti c gng trong kh nng. D nhin l trong i sng ca mt ngi ti kh c th no ni rng mnh l mt ngi ton ho, khng bao gi lm mt iu g lm li. Nhng k t ngy ra i cho n by gi, ri t lc c bit ng Trnh Cng Sn ti cha bao gi ti phm phi mt ci lm li no. Ti cha bao gi lm cho ai phi au n m ti cng cha bao gi ph lng tin ca ng Trnh Cng Sn l sng vi mi ngi bng s t t, bng mt tm lng m ng Sn  dy ti. T nhng ngy ti cn tr cho ti by gi, ti ngh l ti khng lm cho ng Trnh Cng Sn tht vng, cng nh l ng Trnh Cng Sn khng h ph li lng yu thng ca nhng ngi  thng yu ng Sn trong sut my chc nm qua.

TK: Mi ngi cho l nu khng c Trnh Cng Sn s khng c Khnh Ly. Ch c cho nhn xt ny l ng?

KL: Ti lun lun ni rng nu khng c ng Trnh Cng Sn th s khng c ti. C th ti vn ch l mt ci bng m no  hoc l ti s c mt ci ng i n cht hp hn. Do ...ti lun lun ngh rng ti may mn  c c s gip , s an i, dy bo, nng  ca ng Trnh Cng Sn. V ti khng bai gi ti qun ci n ngha ny.

TK: Qua s thnh cng ca ch, c th ni ch l mt ngi may mn?

KL : Ti mt ngi c rt nhiu may mn, nhng ng thi cng l mt ngi c rt nhiu bt hnh. c may mn nhiu v cng n nhn c nhiu bt hnh. Ti chu nhiu ci tang trong i sng, nhiu ci tang m khng bao gi ti qun. V mi ngi i th  li trong tim ti mt vt thng. By gi trong tri tim ca ti ch cn mt ch rt l nh nhoi l cn nguyn vn. V ci mnh tim nguyn vn  cn li, ti mun xin  ghi nh n tnh ca tt c mi khn thnh gi  khp ni  yu thng ti, ca cc con ti v ca chng ti. Bi v mt ngi ging nh ti kh c th no m chu ng c qu nhiu bt hnh nh vy trong cuc sng. Nhng bt hnh m nhng may mn khng n b ni. Ti tin l s c ngi khi nghe tm s ny ca ti s hiu nhng iu m ti ni l tht.

Nhng iu ti ni ng theo li ng Trnh Cng Sn dy l s t t vi mi ngi. Th hm nay nhng iu ti ni u l s tht, nhng s t t ti mun gi n mi ngi. Nu ti c i xa th cng xin nh mt li chia tay. Ti cng xin mt git nc mt ca nhng ngi  v ng TCS m yu thng ti.

Trng K

khnh ly: nhng li t t ng sn dy ti

trng k

Trng K

khnh ly:
nhng li t t ng sn dy ti