bÜng tÖnh,
trong chù nghØa ½´ng mai lan

tr·n thÙ diÎu tµm

Tºp truyÎn ½·u tay cđa ‡´ng Mai Lan ½ớc trÖnh b¡y nhơ nhùng giƯng nhºt kû ½æc tho­i vèi chÏnh mÖnh, d¡n tr¨i trÅn nåi niËm chua xÜt cđa mæt tµm hăn vàng tơêng vË h­nh phîc tÖnh yÅu ½¬ m¶t. Nhµn vºt xơng tái trong truyÎn l¡ mæt ngơéi ½¡n b¡ mang mæt trŸi tim dÙu d¡ng v¡ mç mæng, luán luán kh°c kho¨i vË û nghØa v¡ giŸ trÙ ½Ïch thúc cđa tÖnh yÅu. Ngơéi ¶y pha træn l¹n nhau giùa mæng v¡ thúc, giùa cçn mç vèi ½éi thơéng, răi tú h̃i ½µu l¡ ranh gièi giùa ½ái bé.

Bêi vÖ mæng l¡ cÜ, thúc l¡ kháng. ThÆ gièi trong mç l¡ thÆ gièi ½·y n°ng ¶m, thÆ gièi ½éi thơéng µm u, l­nh lÁo bÜng tâi. Trong mç Tái cÜ anh, Tái h­nh phîc. Vèi ng¡y thơéng Tái kháng cƯn anh, Tái m¶t anh, Tái cá qu­nh. ‡µy l¡ mæt chđ ½Ë diÍn t¨ cŸi tµm thöc phöc t­p râi r°m, d±ng co giùa ½iËu Tái muân ½­t tèi v¡ cñng l¡ ½iËu Tái muân phđ nhºn. NÜ nÜi lÅn tr­ng thŸi b¶t än cđa tÖnh yÅu.

TÖnh yÅu l¡ mæt biÆn dÙch l­ lïng. Khi ta ½Ün nhºn nÜ cñng l¡ lîc ta ½Ÿnh m¶t nÜ.

Måi thö h­ng vºt trong tréi ½¶t ½Ëu cÜ mæt b¨n th̀, nhơng riÅng tÖnh yÅu cÜ ½Æn hai b¨n th̀ cïng mæt lîc. NÜ v÷a l¡ h­nh phîc, l­i v÷a ½èn ½au. H­nh phîc l¡ méi gài, quyÆn rñ, pḥc sinh. ‡au ½èn l¡ hđy diÎt.

TŸc gi¨ ‡´ng Mai Lan trÖnh b¡y b¨n th̀ tÖnh yÅu ¶y b±ng giàng v¯n Üng ¨, Åm ½Ëm v¡ tinh tÆ. GiƯng v¯n ngàt ng¡o m¡ cñng r¶t ngºm ngïi.

Nhùng túa ½Ë cŸc truyÎn VË mæt nçi khŸc, ChiÅm bao, Cçn mơa, Mïa n°ng cuâi cïng, PhÏa ngo¡i h­nh phîc, ChiÆc bÜng, Sang mïa, PhƯng 111... HiÎn ra cho th¶y c¨ mæt kháng gian bŸt ngŸt th¶m ½ớm hơçng hoa tÖnh Ÿi. Dï bµy gié hoa ½¬ t¡n, hơçng ½¬ nh­t, nhơng vñ tṛ ¶y v¹n cƯn ½µy, ½̀ cƯn tơêng nhè.

Trong ChiÅm Bao h¬y ½àc: "Anh quÅn tái răi nhơng kháng biÆt cÜ l·n n¡o tái hiÎn diÎn trong gi¶c mç anh. V¡ tái nhơ thÆ n¡o? RiÅng tái, ngay c¨ trong gi¶c mç tái cñng kháng tÖm th¶y mÖnh h­nh phîc. Tái quy h¡ng ½éi sâng thúc nhơng chiÆn ½¶u tºn cïng m̃i mÎt vèi chiÅm bao. Anh v¹n g·n gñi bÅn tái, nhơng g·n ½Ü răi l­i m¶t ½Ü væi v¡ng b±ng nhùng lû lÁ n¡y, nguyÅn cè khŸc v¡ tái v¹n ph¨i ½i tÖm anh."

‡i tÖm anh, l¡ ½i tÖm cŸi bÜng dŸng h­nh phîc, ½i tÖm trong mç. TŸc gi¨ l­i viÆt:

"Mæng, thúc ½¬ cïng nhau ho¡ nhºp trÅn nhÙp sâng tái. Ch× khŸc mæt ½iËu l¡ tái, tuäi n¡o vèi bÜng dŸng mÎt m̃i cđa mæt kÀ ½i tÖm, cŸi bÜng dŸng say ½°m sái ½æng cđa chÏnh mÖnh mæt théi yÅu ½¬ m¶t, ½¬ kháng cƯn nùa trong thúc t­i m¡ ch× cƯn tÖm th¶y trong mç."

Ngơéi ½¡n b¡ trong truyÎn nhơ mæt kÀ lù h¡nh, cá ½çn trong sa m­c mÅnh máng cŸt nÜng, ½i tÖm nguăn nơèc h­nh phîc. Nhơng muân tÖm nguăn nơèc sâng, ph¨i gi¨i ½Ÿp cho ra cŸi mºt ngù bÏ ¸n cđa nÜ. ‡̀ răi tơêng ch÷ng cÜ th̀ uâng ½ớc, l­i ch× l¡ mæt ¨o ¨nh. Nhơng l¡ ¨o ¨nh muán thuê, muán ½éi.

Trong Mïa n°ng cuâi cïng, cµu chuyÎn x¨y ra t­i Reims (nçi tŸc gi¨ cơ ng̣) l¡ th¡nh phâ cÜ th̀ nhÖn th¶y sú xµm thúc to¡n vÂn nh¶t trong hiÎn tớng nguyÎt thúc. Ng¡y ¶y, mài ngơéi ½ang xán xao, lo l°ng cho nhùng tai ơçng cÜ th̀ x¨y ra t÷ tréi xuâng theo nhơ huyËn gi¨i cđa s¶m truyËn. TrÅn h¿ phâ, cÜ ½ái tÖnh nhµn trÀ, qu·n jean b­c m¡u ½ang ám nhau, nÜi vèi nhau: H¬y cho tái hán em mæt l·n nùa, khi m´t tr¯ng ám tràn m´t tréi.

ThÆ gian run ś. TÖnh yÅu th¨n nhiÅn vÖ ta cÜ nhau. Cµu nÜi lén vén trong ½·u cá. Mæt khuán m´t ng¸ng lÅn, mæt ½ái mái cîi xuâng. HÖnh ¨nh ½Âp ½Á biÆt dơéng n¡o. Cá len l¾n nhÖn anh, cŸi bÜng ½ang bay ½i, ng¡y mai sÁ bay ½i cđa cá, nÜ dºy lÅn trong cá chît r­o rúc khŸt khao cïng vèi mæt nåi buăn r·u ng·y ngºt.

Cá v¡ anh, hai nhµn vºt cđa truyÎn, ½Æn vèi nhau t÷ mæt thúc t­i b¶t to¡n n¡o ½Ü cđa ½éi sâng ½̀ tÖm chÏnh hà, ngơéi n¡y nçi ngơéi kia. Hà cÜ tÖm th¶y nhau m¬i m¬i suât ½éi? Hay ½¶y ch× l¡ mæt chiÆc bÜng. ChiÆc bÜng tÖnh. Œng Ÿnh muán m¡u s°c, nhơng l­i tan vë ngay. ChiÆc bÜng cđa bàt x¡ phăng. Ch°c h²n ng¡y xơa théi thç d­i, cá gŸi ½¬ t÷ng say sơa nhÖn ng°m cŸi vÀ muán s°c cđa bàt nơèc x¡ phăng. Gié ½µy cá tÖm th¶y l­i nÜ trong dŸng vÀ tÖnh yÅu.

ChiÆc gâi anh ½ang ám trong tay l¡ cŸi gâi n±m cđa cá. Anh cÜ ngøi th¶y chît hơçng hçi n¡o cđa nhùng giàt nơèc m°t th·m l´ng ½Åm qua cá nh̃ xuâng trÅn m´t v¨i tr°ng phau mËm m­i ¶y? Nơèc m°t ch× cÜ vÙ m¡ kháng cÜ hơçng, l¡m sao anh ngøi ½ớc.

Nhùng giàt nơèc m°t öa ra trong µm th·m l´ng lÁ cđa ngơéi ½¡n b¡ xơng tái, nho¿ nhoÂt trÅn t÷ng trang chù cđa ‡´ng Mai Lan.

NguyÎt thúc, mài ngơéi ai n¶y ½Ëu ra kh̃i nh¡ ng¹ng ½·u nhÖn lÅn cao, hăi hæp tráng ché cuæc g´p gë kü l­ cđa cá m´t tr¯ng v¡ anh m´t tréi. Nghe nÜi hà hÂn hƯ nhau ½¬ lµu l°m, t÷ muán n¯m cñ. M´t ½¶t b°t ½·u buáng m¡n bÜng tâi Åm dÙu. M´t tr¯ng ½ang ½Æn g·n m´t tréi, ám gàn, chiÆm hùu. Cá v¡ anh ½ang yÅu nhau nhơ mát ho¡ h́p vÂn to¡n sung m¬n cđa hai v·ng nhºt nguyÎt.. Cuæc chinh pḥc ½¬ ho¡n t¶t, m₫ m¬n. V·ng tr¯ng rơèn mÖnh quay ½i b̃ l­i m´t tréi.

Cµu chuyÎn tÖnh cđa hai v·ng nhºt nguyÎt.

Xa nhau t÷ muán n¯m trơèc, g´p nhau trong mơçi phît, răi thiÅn di trong mæt thiÅn h¡ thiÅn thu vá tºn. Kháng biÆt m´t tr¯ng cÜ nh̃ giàt nơèc m°t n¡o, cÜ nÜi léi tha thiÆt n¡o cho cuæc hæi ngæ v÷a chia ly. Nhơ cá gŸi trong mïa n°ng cuâi cïngŸ: Em sÁ nÜi gÖ vèi anh cho mæt cuæc chia tay ph¨i ½Æn. ThÆ n¡o thÖ chîng ta cñng ph¨i xa nhau. Cá öa nơèc m°t.

Bao gié m´t tr¯ng g´p m´t tréi,

Cho em g´p anh.

Bao gié ta g´p l­i nhau,

KiÆp sau.

Túa ½Ë cuân sŸch l¡ cµu chuyÎn PhƯng 111, mæt vê diÍn hai m¡n ½an ch¾o nhau gµy mæt ¨o giŸc cho ½æc gi¨. ‡ang ê trong c¯n phƯng cđa ½ái ngơéi yÅu nhau tú do say ½°m, c¯n phƯng m¡ ngơéi ½¡n b¡ bơèc v¡o ënhơ mæt kÀ bç vç tÖm nçi nơçng nŸu cuâi cïngù l­i biÆn th¡nh c¯n phƯng cđa bÎnh viÎn. Vèi nåi ½èn ½au cÜ thºt do mæt tai n­n xe hçi v÷a mèi x¨y ra.

‡µy l¡ bi kÙch giùa cŸi tái v¡ ½éi sâng thúc. Giùa ch¶p nhºn v¡ ph¨n khŸng ½Ùnh mÎnh. H·u hÆt tºp truyÎn, ngơéi ½¡n áng l¡ duyÅn cè, nhơng l¡ duyÅn cè im l´ng, l¹n khu¶t trong chân hºu trơéng. Ch× riÅng phƯng 111, duyÅn cè ¶y mèi bơèc ra, hiÎn diÎn cho th¶y mæt m¹u ½¡n áng cÜ kh¨ n¯ng ½ơa ngơéi ½¡n b¡ tháng minh xinh ½Âp bơèc v¡o h·m cháng cÜ ba con sâ 1.

‡µy l¡ ngơéi ½¡n áng cÜ tơ cŸch, trÏ thöc b´t thiÎp.. Cho nÅn léi nÜi cđa áng ta kháng c·n ph¨i triÆt lû v¯n chơçng bÜng b¹y, ½ái lîc tŸo b­o så s¡ng m¡ v¹n l¡m cho cá H¨o xîc ½æng. Hçn bân trang gi¶y cá H¨o say ½°m t¨ l­i ½´c tÏnh quyÆn rñ cđa ngơéi ½¡n áng. ‡´c tÏnh ¶y b¹y sºp cá H¨o ½ang chŸn ½éi v¡ cá ½¬ năng n¡n dµng hiÆn.

Mâi tÖnh ba con sâ mæt sau ½Ü ½̀ l­i cho cá gŸi mæt b¡o thai. B¡o thai cñng chÆt ½i trong tai n­n xe hçi. Tđi hä v¡ ½°ng cay. Ngơéi ½¡n áng cÜ tơ cŸch, trÏ thöc b´t thiÎp ¶y bµy gié hiÎn ra trong gi¶c ngđ cđa H¨o t·m thơéng tăi tÎ!

"H¨o ngăi xuâng chiÆc b¯ng ½Ÿ ê tr­m xe bus ½̀ ½́i chuyÆn xe. Cá kháng biÆt chuyÆn xe n¡y ½i vË ½µu, sÁ ½ä ê bÆn n¡o? Cuæc phiÅn lơu ch¶m döt, ½ái cŸnh bay cđa H¨o ½¬ g¹y lÖa, réi ṛng. Ch× cƯn ½ái chµn chïng m̃i ½ang trê vË ½éi..."

Thái lû tơêng vË ½¡n áng, vË tÖnh yÅu v¡ thái mç mæng. ‡´ng Mai Lan ½¬ viÆt nhùng giƯng v¯n chơçng thºt ½Âp. Cñng th¶y hiÆm hoi, Ït g´p trong chù nghØa tr·n gian tr·n tṛi v¡ så s¡ng. Trong suât cuæc du h¡nh trÅn 170 trang chù thç mæng m¡ kháng k¾m ph·n minh triÆt vèi cuæc ½éi. Tái l¡ ½æc gi¨ l°ng nghe t÷ng léi, t÷ng chù. ‡àc truyÎn Mai Lan tái kháng h¶p t¶p væi v¡ng. Tái nhµm nhi, tái gºm nh¶m nåi u ho¡i cđa mæt thµn phºn tÖnh yÅu.

‡àc xong, Tái tú h̃i v¯n chơçng l¡ gÖ? CÜ ph¨i l¡ gi¶c mæng ½i tÖm sú thºt vË h­nh phîc con ngơéi. V¡ h­nh phîc ph¨i ch¯ng chÏnh l¡ nhùng ½iËu m¡ ta kháng bao gié cÜ ½ớc (PhÏa Ngo¡i H­nh Phîc, trang 128)

Nhơ thÆ, chîng ta, nhùng ngơéi c·m bît viÆt v¯n ½ang ½i tÖm gÖ?

TÖm mæt chiÆc bÜng.

Tr·n ThÙ DiÎu Tµm

Paris, t¡n thu, hai ng¡n.

(trÏch V¯n, Xuµn Tµn Tÿ 2001)

(Nh¡ v¯n Tr·n ThÙ DiÎu Tµm gièi thiÎu trong buäi ra m°t tºp truyÎn PhƯng 111 cđa tŸc gi¨ ‡´ng Mai Lan, t­i Paris)