|
Project
Gutenberg l¡ gÖ?
Project Gutenberg l¡ ½öa con tinh th·n cða Michael Hart, l¡ ngõéi
ngay t÷ n¯m 1971 ½¬ cÜ û tõêng mang nhùng tŸc ph¸m näi tiÆng trÅn
thÆ gièi phä biÆn miÍn phÏ ½Æn cho mài ngõéi. T÷ ½Ü ½Æn nay
½¬ cÜ h¡ng tr¯m ngõéi khŸc chia xÀ û tõêng n¡y vèi áng, ½¬
tiÆp tay vèi áng ½Ì thúc hiÎn mòc tiÅu cao ½Âp n¡y. ViÎc l¡m n¡y
ban ½·u h²n nhiÅn Ït ngõéi biÆt ½Æn, mæt ph·n lèn vÖ mŸy ½iÎn
toŸn nÜi chung cÝn r¶t hiÆm hoi v¡ loi mŸy ½iÎn toŸn cŸ nhµn
(PC) v¹n chõa ra ½éi. ViÎc chuyÌn sŸch vê sang dng v¯n b¨n ASCII
½Ì lõu trù v¡ phä biÆn cñng vÖ vºy r¶t cÜ gièi hn. ‡Ü l¡
chõa kÌ ½Æn nhiËu khÜ kh¯n khŸc nùa, trong sâ n¡y cÜ c¨ thÜi
quen ½àc sŸch in trÅn gi¶y. Ngay c¨ khi mŸy ½iÎn toŸn cŸ nhµn xu¶t
hiÎn ng¡y c¡ng nhiËu hçn trong måi gia ½Önh, viÎc ½àc sŸch trÅn
m¡n ¨nh v¹n kháng ph¨i l¡ thÜi quen dÍ th¡nh hÖnh. Nhõng nhùng ht
m·m ½¬ gieo v¡ ch× ché n¸y nê. Khi liÅn mng ½õìc mê ræng trÅn
to¡n thÆ gièi, viÎc phä biÆn v¡ chuyÌn giao t¡i liÎu, tháng tin dÍ
d¡ng hçn v¡ ê trong t·m nay cða mài ngõéi. Project Gutenberg trê th¡nh
chuyÎn kháng thÌ thiÆu trong théi ½i cŸch mng tin hàc. T÷ mæt mæng
tõêng xa véi, ng¡y nay Project Gutenberg cÜ thÌ h¬nh diÎn vèi th¡nh
qu¨ cho ra ½éi trung bÖnh måi ng¡y mæt e-text. V¡ ng¡y nay ê b¶t cö
chµn tréi gÜc biÌn n¡o trÅn thÆ gièi, dõéng nhõ kháng ai kháng
biÆt ½Æn cŸi thõ viÎn lèn mang tÅn Project Gutenberg.
Loi sŸch
n¡o cÜ thÌ tÖm th¶y ê Project Gutenberg?
Chð trõçng cða Project Gutenberg l¡ mang sŸch vê miÍn phÏ ½Æn cho
mài ngõéi nhõng kháng ph¨i vÖ vºy m¡ ½æc gi¨ cÜ thÌ tÖm th¶y
t¶t c¨ mài sŸch vê, hay nhùng tŸc ph¸m mèi nh¶t, v÷a xu¶t hiÎn
ngo¡i thÙ trõéng. Luºt tŸc quyËn hiÎn hùu kh°p nçi trÅn thÆ gièi
v¡ khŸc biÎt nhau tïy theo t÷ng quâc gia ½õìc viÆt ra ½Ì b¨o vÎ
t¡i s¨n tinh th·n cða ngõéi c·m bît. Project Gutenberg cñng bÙ chi
phâi bêi luºt lÎ n¡y. Bêi thÆ, nÜi mæt cŸch täng quŸt, ngõéi
½àc ch× cÜ thÌ tÖm th¶y trÅn kÎ sŸch cða Project Gutenberg nhùng
tŸc ph¸m xu¶t b¨n trõèc n¯m 1923. Nhõng nhõ thÆ thái cñng l¡ kháng
biÆt bao nhiÅu l¡ sŸch vê rãi, ph¨i kháng? H¬y tõêng tõìng ½Æn
nhùng tiÎn lìi thÆ n¡y. Trõèc hÆt, ngõéi ta kháng c·n ph¨i ½ìi
½Æn sŸng mèi chy ra thõ viÎn tÖm quyÌn sŸch c·n ½àc (m¡ chõa
ch°c ½¬ cÜ s³n trÅn kÎ). KÆ tiÆp, kháng ph¨i m¶t tiËn ½Ì mua
nhùng tŸc ph¸m thuæc h¡ng cä ½iÌn trõèc 1923 (chõa ch°c ngo¡i tiÎm
sŸch ½¬ cÜ). Sau nùa, kháng c·n ph¨i cÜ mæt kÎ sŸch lèn ê nh¡
½Ì chöa sŸch (nÆu ngõéi ½àc l¡ con màt sŸch). Nhµn tiÎn nÜi vË
tiËn bc cñng xin nh°c mæt ½iËu, nhùng cŸ nhµn l¡m viÎc cho
Project Gutenberg ½Ëu l¡ ngõéi thiÎn nguyÎn vèi lû tõêng cao quû
v¡ hà cñng c·n ½Üng gÜp mæt tay vË c¨ söc cða l¹n söc ngõéi.
L¡m cŸch
n¡o ½Ì tÖm v¡ ½àc sŸch?
SŸch vê trÅn Project Gutenberg ½õìc s°p xÆp theo thö tú ABC. Ngõéi
½àc cÜ thÌ tÖm sŸch theo Túa sŸch ho´c theo TÅn tŸc gi¨. Project
Gutenberg ½Ì sŸch ê nhiËu ½Ùa ½iÌm khŸc nhau trÅn liÅn mng vÖ
vºy nÆu g´p khÜ kh¯n hay trê ngi trong viÎc mang sŸch xuâng mŸy
½iÎn toŸn, ngõéi ½àc cÜ thÌ lúa chàn mæt trong nhiËu ½Ùa ½iÌm
FTP khŸc nhau. SŸch ½õìc lõu trù dõèi hai dng: txt v¡ zip. NÆu c·n
download nhanh, ngõéi ½àc nÅn chàn dng zip. Sau khi download xong dng
zip, ph¨i dïng nhu liÎu ½Ì mê hã sç trê li theo dng txt ½Ì
½àc. C·n nhu liÎu n¡y, h¬y v¡o Tð
Nhu LiÎu cða Nhµn V¯n.
N
v¡o
project gutenberg N |